KANUN NO: 1111
ASKERLİK KANUNU (*)
Kabul Tarihi: 21 Haziran 1927
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 12 - 17 Temmuz 1927 - Sayı: 631-635
3.t. Düstur, c.8 - s.866

(*) 1 - Kanunun adı Askerlik Mükellefiyeti Kanunu iken, 20/11/1935 tarih ve 2850 sayılı Kanunun 1. maddesi ile Askerlik Kanunu olarak değiştirilmiştir.
2 - Bu Kanunun, 10/04/1944 tarih ve 4541 sayılı Kanunda yazılı muhtarlığa ait vazifelerle ilgili hükümleri ilgili kanunun 24. maddesi ile ilga edilmiştir.
3 - Bu Kanunda geçen "erat" tabiri, 04/01/1961 tarih ve 211 sayılı Kanunun 118. maddesi ile "erbaş ve er" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
4 - Bu Kanunun muhtelif maddelerinde yer alan "artık erat" "ruhsatlı erat" ibarelerinin, bu ibareleri, ihtiva eden maddelerden çıkarıldığı, 27/07/1970 tarih ve 1315 sayılı Kanunun 3. maddesinde belirtilmiş olup, hükmün gereği yerine getirilmiştir.
5 - Bu Kanunun, 16/06/1927 tarih ve 1076 sayılı Kanunda ek ve değişiklik yapan 27/07/1970 tarih ve 1316 sayılı Kanuna aykırı hükümleri, anılan Kanunun 3. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
6 - Bu Kanunda geçen "ihtiyat zabit ve ihtiyat askeri memurlar" ibareleri 29/11/1983 tarih ve 2962 sayılı Kanunun 2. maddesi ile "yedek subay ve yedek askeri memurlar" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

MADDE 1 - Türkiye Cumhuriyeti tebaası olan her erkek, işbu kanun mucibince askerlik yapmağa mecburdur.
(...) (Madde 1 in son fıkrası, 4.1.1961 tarih ve 211 sayılı Kanunun 119. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

MADDE 2 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) (Değişik 1. fıkra: 3358 - 16.04.1987) Askerlik çağı her erkeğin esas nüfus kütüğünde yazılı olan yaşına göredir ve yirmi yaşına girdiği sene Ocak ayının birinci gününden başlayarak 41 yaşına girdiği sene Ocak ayının birinci gününde bitmek üzere en çok yirmibir sene sürer. Bu süre, Genelkurmay Başkanlığının göstereceği lüzum, Millî Savunma Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu Kararıyla 5 yıla kadar uzatılabilir veya kısaltılabilir. Yerli nüfus kütüklerinin birinde yazılı olmayan kimselerin yabancı kütükleri yerli kütükleri gibi sayılır.

Muhacirlerin askerlik çağlarının başlangıcı, geldikleri yılda nüfus kütüklerine geçen yaşlarına ve bu esasa göre hesab olunur. Nüfus doğum kâğıdlarında doğumlarının ay ve günü yazılı olmıyanların doğum günleri yılın Temmuzunun birinci günü sayılır.

Geldikleri yıl ikinci kânun birinde 22 yaşını bitirmiş olanlar muvazzaf hizmete tâbi tutulmayıp yaşıtları erbaş ve er arasına yedeğe geçirilirler. Bu gibilerin her ne sebeble olursa olsun nüfus kütüğüne yazılmalarının gecikmiş olması, geldikleri zaman yaşlarına göre başlıyacak olan askerlik çağlarını geciktirmez. Bunlar nüfus kütüğüne yazıldıkları tarihten başlıyarak iki yıl geçmedikçe talim, manevra ve başka iş için silâh altına çağırılmazlar.

(...) (Madde 2 nin 4. fıkrası, 27 Temmuz 1970 tarih ve 1315 sayılı kanunun 3. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

Hükümetçe iskân edilmiyenler veya Hükûmetin gösterdiği yerde yurd tutmak istemiyenler yalnız iki yıllık geciktirme hakkından istifade ederler.

Memleketlerinde tahsilleri yedek subay yetişecek derecede olupta, geldikleri tarihte 22 yaşını bitirmiş olanlarla memleketlerinde askerlik yapmış ve fakat 22 yaşını bitirmemiş bulunanlardan yedek subay olmak istiyenler ve geldikleri tarihte 22 yaşını bitirmemiş ve memleketlerinde askerlik etmemiş olanlar iki yıl geciktirme müddetinden sonra 1076 sayılı kanun hükümlerine tâbi tutulurlar.

Muhacirler arasında önce tâbi oldukları Hükûmet ordusunda yedek veya muvazzaf subay olanlardan lâzım olan evsafı taşıyanlar staja tâbi tutularak, yedek subaylığa geçirilirler.

Umumî seferberlikte muafiyet yoktur.

Ancak nüfus kütüğüne kayıd olundukları tarihten başlıyarak üç ay geçmemiş olanların silâh altına alınmaları üç ayın sonuna bırakılır. Bir yıl içinde nüfus kütüğüne kayıdlarını yaptırmıyanlar yukarıdaki muafiyetten istifade edemezler.

Eski memleketlerinde askerlik ettiklerini veya bunun yerine bedel verdiklerini tevsik edenler tekrar muvazzaf hizmete tâbi tutulmayıp yaşıtları yerli erbaş ve er ile yedeğe geçirilirler. Türkiye içinde bir iskân mıntakasından diğer bir iskân mıntakasına Hükûmetçe naklolunarak yerleştirilen vatandaşlardan muvazzaf hizmete tâbi olupta bunu henüz yapmamış olanların bu hizmetleri, yerleşecekleri yere vardıkları tarihten başlayarak iki yıl geciktirilir (ve en yakın piyade kıtalarında yaptırılmak üzere altı aya indirilir.) (*)

(*) Madde 2 nin 10. fıkrasının "ve en yakın piyade kıtalarında yaptırılmak üzere altı aya indirilir." şeklindeki son cümlesi, 27 Temmuz 1970 tarih ve 1315 sayılı Kanunun 3. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.

Kanunen muhacir tanınmıyan mülteciler ve ecnebilerden Türk vatandaşlığına girenler vatandaşlığa alındıkları tarihte hangi yaşta iseler o yaştaki yerli erbaş ve er gibi askerliklerini yaparlar.

(Ek fıkra: 3370 - 25.4.1938 m.1) (...) (Madde 2 nin 12. fıkrası, 27 Temmuz 1970 tarih ve 1315 sayılı Kanunun 3. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

(Ek fıkra: 2550 - 6.11.1981) Türk vatandaşlarından, Kıbrıs Türk Federe Devletinde askerlik yaptıklarını tevsik edenler tekrar muvazzaf hizmete tabi tutulmazlar.

(Ek fıkra: 3802 - 21.5.1992) Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenecek esaslara göre; yurt dışında doğan ve ikâmet edenler ile kanuni rüşt yaşına kadar yabancı bir ülkeye gitmiş olanlardan bulundukları ülke vatandaşlığını da kazanan Türk vatandaşları, talepleri halinde, durumlarına uyan ve Kanunun öngördüğü askerlik statülerinden biri içerisinde askerlik mükellefiyetlerini 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar yerine getirebilirler veya tabiiyetinde bulundukları diğer ülkede askerlik yapmış olduklarını belgelemek kaydıyla mükellefiyetlerini yerine getirmiş sayılırlar. Bunların 38 yaş sonuna kadar askerlikleri ertelenmiş kabul edilir.

MADDE 3 - Askerlik çağı, yoklama devri, muvazzaflık ve yedek olmak üzere üç devreye ayrılır.

MADDE 4 - (Değişik: 4102 - 11.8.1941) Yoklama devri, askerlik çağının başlangıcından kıtaya duhule kadardır.

Yoklama devrinde bulunup 8 inci madde mucibince askere istenmesi zamanı gelmemiş olanlarla 19 yaşında bulunanlar, seferberlik zamanlarında veya fevkalâde hallerde Millî Müdafaa Vekâletinin istemesi ve İcra Vekilleri Heyetinin kabul ve Reisicumhurun tasdik eylemesiyle askere alınabilirler.

Bu takdirde bunlardan yoklamaları yapılmış olanlar sevkolunurlar. Yoklamaları yapılmamış olanlar için Millî Müdafaa Vekâletinin tâyin eyliyeceği her hangi bir zamanda askerlik meclisleri derhal toplanarak bunların yoklamalarını yaparlar ve askerliğine karar verilenler askere alınırlar.

Bu suretle askere alınanların kanunen alınmaları lâzımgelen güne kadar yapacakları askerliği muvazzaf hizmetlerine mahsup edilir.

MADDE 5 - (Değişik 1. fıkra: 4414 - 21.7.1999) Erbaş ve erler için muvazzaflık hizmeti süresi; Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri ile Jandarma Genel Komutanlığında on sekiz aydır. Bu sürenin, barışta, önce on beş aya ve bilahare on iki aya kadar indirilmesine, Silahlı Kuvvetlerin de ihtiyacı dikkate alınarak, Bakanlar Kurulunca karar verilebilir. (*)

(*) 2.7.2003 tarih ve 25156 sayılı R.G.'de yayımlanan, 23.6.2003 tarih ve 2003/5795 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile;

a) Kara, Deniz (Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil), Hava Kuvvetleri ile Jandarma Genel Komutanlığı'nda muvazzaf askerlik hizmet süresinin, 15 Temmuz 2003 tarihinden geçerli olmak üzere, silah altındaki yükümlüleri de kapsayacak şekilde;

- Erbaş ve erler için 18 aydan 15 aya indirilmesi,

kararlaştırılmıştır.

(Ek fıkra: 4414 - 21.7.1999) 1076 sayılı Kanun hükmüne tabi yükümlülerden; bu yükümlülüklerini istekleriyle veya seçim sonucu yedek subay adayı olmadıkları için erbaş veya er olarak yerine getireceklerin hizmet süresi aynı celbe tabi olup, yedek subay adayı olarak ayrılanların hizmet süresinin yarısı kadardır.

(Değişik: 2973 - 25.1.1984) Bu hizmetler askerlik şubesinden sevk tarihinden başlar. Belirtilen sürelerden fazla askerlik yapanların fazla hizmetleri, askerlik çağının sonundan iki kat olarak düşülür.

Bu Kanunun tespit ettiği esaslar dışında veya muvazzaflık hizmetini yapmadıkça hiç bir fert askerlik çağından çakırılamaz.

MADDE 6 - (...) (Madde 6, 27 Temmuz 1970 tarih ve 1315 sayılı kanunun 3. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

MADDE 7 - Muvazzaflık devrinin hitamından askerlik çağının nihayetine kadar olan kısım yedek devridir.

Bahriyede askerlik yapıp yedeğe geçenlerin bahriyeye alınmıyacak olanları kara ordusu yedeği sayılır.

MADDE 8 - Her sene son yoklamaları yapılarak numara çeken veya numarasız asker edilenler ihtiyaca göre Müdafaai Milliye Vekâletinden verilecek emir üzerine 21 yaşına girdikleri sene Mayısının veya Teşrinisanisinin birinci günlerinde kıtaata girmiş bulunmak üzere bir veya iki defa çağrılırlar.

MADDE 9 - İhtiyaç halinde askerin toplanması ve terhis zamanları Erkânı Harbiyei Umumiyenin göstereceği lüzum ve Heyeti Vekilenin kararı üzerine Müdafaai Milliye Vekâletince kısmen veya kâmilen değiştirilir.

MADDE 10 - (Değişik: 3081 - 20.11.1984) Askerlik yükümlülüğüne tabi tutulma ve bu yükümlüğün nasıl yerine getirilmiş sayılacağına dair esaslar aşağıda gösterilmiştir.

1. (Değişik: 3358 - 16.4.1987) Her celp yılından evvel o yıl silah altına alınacak miktar, kaynak olarak Millî Savunma Bakanlığınca tespit edilerek Genelkurmay Başkanlığına bildirilir. Genelkurmay Başkanlığı da Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç miktarını tespit ederek Milli Savunma Bakanlığına bildirir.

2. (Değişik: 3802 - 21.05.1992) O yıl askere alınacakların tamamı, mevcut celp sistemine uygun olarak temel askerlik eğitimine tabi tutulur. Her celp döneminde eğitim merkezlerine sevk edilen miktar Genelkurmay Başkanlığınca belirlenenden fazla ise; ihtiyaç fazlası olan yükümlüler, temel askerlik eğitimini müteakip, o yılın 1 Ocak tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz alış kurları esas alınarak, dövizle askerlik için tespit edilen miktarın yarısının karşılığı Türk lirası bedel ödemek veya istekte bulunan kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapmak suretiyle askerlik hizmetlerini yerine getirmiş sayılırlar.

Saklı, yoklama kaçağı veya bakaya durumunda bulunanlar ihtiyaç fazlası kapsamına alınmazlar.

3. (Değişik: 3358 - 16.04.1987) Genelkurmay Başkanlığınca Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı olarak belirlenen yükümlüler askerlik hizmetini bu Kanun hükümlerine göre erbaş veya er olarak yerine getirirler.

Bedel ödemek isteğinde bulunanlar ile kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirileceklerin miktarı, Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyaç fazlası miktarından az ise; geri kalan ihtiyaç fazlası yükümlüler kalan askerlik hizmetini, bu Kanun hükümlerine göre erbaş veya er olarak yerine getirirler.

4. (Değişik: 3358 - 16.04.1987) İhtiyaç fazlası yükümlülerle ilgili işlemler aşağıda belirtilmiştir.

A) Bedel ödemeye istekli olanlar ile ilgili işlemler:

a) Temel askerlik eğitimini müteakip, her celp döneminde, bedel ödeyecek yükümlü miktarı, Türk silahlı Kuvvetleri ihtiyaç fazlası ve kamu kurum ve kuruluşları tarafından istenen yükümlü miktarı dikkate alınarak Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilir.

b) Askerlik yükümlülüklerini bedel ödeyerek yerine getirecekler istekle tespit edilir.

c) İstekli miktarı Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilen miktardan fazla olduğu takdirde; bedel ödeyecekler, bedel ödemeye istekli olanların tamamının iştirak ettirileceği kura ile tespit edilir.

d) İstekli miktarı, Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilen miktara eşit veya az ise; kuraya başvurulmaz ve bunların tamamı bedel ödeyerek askerlik yükümlülüklerini yerine getirmiş sayılırlar.

e) Bedel ödemekten vazgeçen veya ödeme yükümlülüklerini vaktinde yerine getirmeyen yükümlüler, kalan askerlik sürelerini Türk Silahlı Kuvvetlerinde erbaş veya er olarak tamamlarlar.

f) Bedel ödeme esasları ve yükümlüler için uygulanacak işlemler ile bedel verecek yükümlülerin tespiti işlemi Bakanlar kurulu Kararı ile belirlenir.

B) Kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilecek yükümlülerle ilgili işlemler:

a) Yükümlü istihdam etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşları, ihtiyaç miktarını her celp döneminden iki ay önce bağlı veya ilgili bulundukları Bakanlık kanalı ile Milli Savunma Bakanığına bildirirler.

b) Kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilecek yükümlüler, bedel ödemek isteyenler dışında kalan yükümlüler arasından, Genelkurmay Başkanlığınca belirlenecek miktar ve esaslara göre, kura çekmek suretiyle tespit edilir ve ayrılır. Genelkurmay Başkanlığınca Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyacı olarak önceden belirlenen tahsil ve meslek gruplarında bulunan yükümlüler bu kuraya iştirak ettirilmezler.

c) Kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilen yükümlülerin istihdam şekilleri ile tabi olacakları esas ve usuller Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilir.

d) ihtiyaç fazlası olarak kamu kurum ve kuruluşları emrine verilen yükümlüler hakkında firar, hava değişimi ve izin tecavüzü, kısa süreli firar ve izin tecavüzü suçlarından dolayı Askerî Ceza, Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanun ve Askerî Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uygulanır. Bu konularda yükümlünün görev yerine en yakın askeri mahkeme veya disiplin mahkemesi yetkilidir.

e) Bu yükümlülerin kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştıkları süre içerisinde askerliğe elverişli olmadıkları yolundaki müracaatları askeri hastaneler sağlık kurullarınca incelenerek, askerliğe elverişli olmadığı tespit edilenler hakkında "Türk silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği" hükümleri uygulanır.

f) Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilecek yükümlülerin muayene ve tedavileri ile her türlü sağlık işlemleri görevlendirildikleri kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılır.

g) Yükümlülerin Silahlı Kuvvetlerdeki erbaş ve erler gibi iaşe edilmeleri, giydirilmeleri, barındırılmaları ve diğer istihkakları Bakanlar Kurulunca belirlenecek esaslara göre bağlı bulundukları kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanır.

h) Yükümlüler diğer hususlarda verildikleri kamu kurum ve kuruluşlarının statüsüne tabidir.

5. (Değşik: 3358 - 16.04.1987) Yükümlülerin çalıştırılacakları kamu kurum ve kuruluşlarının Milli Savunma Bakanlığı ile ilişkileri, terhis işlemleri, kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili diğer hususlar Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilir.

6. Yükümlülüklerini kamu kurum ve kuruluşlarında çalışarak veya para ödeyerek yerine getirenler terhis edilerek yedeğe alınırlar. Bunların tamamı veya bir kısmı, eğitim, tatbikat, asayiş, olağanüstü hal, sıkıyönetim veya savaş hallerinde Bakanlar Kurulu Kararıyla göreve çağrılabilirler.

7. (Değişik: 3358 - 16.04.1987) Seferberlik ve savaş hallerinde, bu maddenin askerlik yükümlülüğünün bedel ödeyerek veya kamu kurum ve kuruluşlarında çalışılarak yerine getirilmesi ile ilgili hükümleri uygulanmaz.

8. Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre bedeni kabiliyeti askerliğe elverişli olmayanlar askerlik hizmetinden muaf tutulurlar.

9. Bir baba veya dul ananın oğullarından birisi, barışta veya savaşta askerlik hizmetini yerine getirmekte iken ölmüş veya görev sırasında ve kendilerine 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre maluliyet aylığı bağlanmasını gerektirecek biçimde malul olmuş veyahut savaşta akitebi meçhul kalmış veya hakkında gaiplik kararı alınmışsa, ondan sonra gelen ilk oğlu, istekli olmadıkça silah altına alınmaz.

10. Türkiye'ye girdikleri tarihte yirmiiki yaşını doldurmuş veya geldikleri memlekette askerlik yapmış oldukları anlaşılan, Türkiye Cumhuriyeti uyruğuna girmiş göçmenler asker edilmezler.

11. Barışta, sıkıyönetim, olağanüstü hal veya seferberlik hallerinde veya savaşta, askerliğini henüz yapmadan, Genelkurmay Başkanlığının göstereceği lüzum üzerine Bakanlar Kurulunun gerekli gördüğü sahalarda özel olarak görevlendirilen gönüllüler, Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen şartlara uydukları takdirde askerlik hizmetinden muaf tutulur.

12. Mülteciler ve Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda olmayanlar asker edilmezler.

13. (Ek: 3358 - 16.04.1987) (Değişik: 3802 - 21.05.1992) Harp Okulları ile Gülhane Askeri Tıp Akademisinden (GATA) veya Türk Silahlı Kuvvetleri adına okudukları üniversite veya yüksekokullardan ilişiği kesilenlerin, bu okullarda ay olarak okudukları sürenin üçte biri muvazzaflık hizmetinden sayılır. Fakat bu yükümlüler mutlaka temel askerlik eğitimini yaparlar. Harp Okullarında geçen sürenin muvazzaf askerlik hizmet süresini karşılaması halinde bunlar temel askerlik eğitimine tabi tutulmadan yedeğe geçirilirler. 13. (Değişik: 4861 - 28.5.2003 / m.24) Harp okulları, Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve astsubay meslek yüksek okulları veya Türk Silahlı Kuvvetleri adına okudukları üniversite, fakülte veya yüksek okullardan ilişiği kesilenlerin, bu okullarda ay olarak okudukları sürenin üçte biri muvazzaflık hizmetinden sayılır. Bu yükümlüler mutlaka temel askerlik eğitimine tabi tutulur. Ancak, harp okullarında geçen sürenin muvazzaf askerlik hizmet süresini karşılaması halinde, bunlar, temel askerlik eğitimine tabi tutulmadan yedeğe geçirilirler.

MADDE 11 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Gönüllü asker, ancak deniz ve jandarma sınıflarile gedikli küçük zabitlik için alınır. Gönüllü için asgarî kabul haddi on sekiz yaşını ikmaldir.

MADDE 12 - Son yoklamada bulunmıyan ve bulunamadıklarına dair bu kanunda yazılı bir mazeret gösterememiş olanlara (Yoklama kaçağı), son yoklamada bulunarak numara ile veya numarasız asker edildikleri halde istenildikleri sırada gelmiyenlere veya gelipte askerlik yapacakları kıtalara gitmeksizin toplandıkları yerlerden veya yollardan savuşanlara (bakaya), askere girdikten sonra izin almaksızın savuşanlara (firar), askerde iken işleri için veya hastalanarak izin veya tebdilihava aldıkları halde izin veya tebdilhava gününü geçirenlere de (izinsiz), yirmi yaşlarına girmiş oldukları halde isimlerini nüfus ve ahzi asker kütüğüne geçirmemiş bulunanlara da (saklı) denir. Alelûmum altı ay ve daha fazla talim görmüş erbaş ve ere (usta asker), altı aydan daha az talim görmüş veya hiç talim görmemiş erbaş ve ere (acemi asker) denir.

ASKERLİK DAİRELERİ

MADDE 13 - Asker almak işlerinde Türkiye Cumhuriyeti kolordu mıntakalarına ve kolordu mıntakaları askerlik dairelerine, askerlik daireleri askerlik şubelerine ayrılmıştır. Şubeler dairelere, daireler fırka veya kolordulara ve kolordular Müdafaai Milliye Vekâletine bağlıdır.

YOKLAMA

MADDE 14 - (Değişik: 1413 - 04.04.1929) Askerlik çağına girenlerin asker kütüğüne yazılanları ve sağlık ve sağlamlıklariyle okuyup yazmaları ve tahsil dereceleri sanatları ve nerelerde bulundukları hakkında yapılacak tetkikata (Yoklama) denir. Askerlik çağına girenlerden yoklama devresinde bulunanlar, biri yirmi yaşlarına girdikleri senenin İkincikânununun birinci gününden başlayarak Haziran sonunda bitmek üzere (İlk yoklama), diğeri her askerlik dairesi dâhilinde Temmuzun birinci gününden Teşrinievvelin sonuna kadar devam eden müddet için bitmek üzere (Son yoklama) adlı iki yoklamaya tabi tutulurlar. Bu yoklamalar yapılırken yedeklerinde yoklamaları yapılır.

MADDE 15 - (...) (Madde 15, 27 Temmuz 1970 tarih ve 1315 sayılı kanunun 3. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

MADDE 16 - (...) (Madde 16, 27 Temmuz 1970 tarih ve 1315 sayılı kanunun 3. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

ASKERLİK ÇAĞINA GİRENLERİN YOKLAMALARININ NASIL YAPILACAĞI

İLK YOKLAMA

MADDE 17 - (Değişik: 1315 - 27.07.1970) Her yıl askerlik çağına giren yükümlülerin nüfus kayıtlarına göre tespit edilen künyeleri askerlik şubelerince, yükümlülerin nüfusa kayıtlı olduğu yer askerlik şubeleri ile köy muhtarlıklarında 1 Nisandan 30 Nisana kadar askıya asılmak suretiyle ilân edilir. Bu ilân yükümlülere tebliğ mahiyetindedir.

O yıl askerlik çağına girdiği halde her ne sebeple olursa olsun köy ve mahalle muhtarlıklarında asılan listelerde ismi olmayan veya sehven yazılan vatandaşlar 15 Mayısa kadar nüfus idarelerine müracaat ederek gerekli düzeltmeyi yaptırmaya mecburdurlar. Süresi içinde müracaat etmiyenler, ilk yoklama kaçağı addedilerek 83 üncü maddeye tabi tutulurlar.

Askerlik çağına girenlerin ilk yoklamaları ile yedeklerin yoklamalarının nasıl yapılacağı ve bu yoklamalarla ilgili diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.

MADDE 18 - (...) (Madde 18, 27 Temmuz 1970 tarih ve 1315 sayılı kanunun 3. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

MADDE 19 - (...) (Madde 19, 27 Temmuz 1970 tarih ve 1315 sayılı kanunun 3. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

SON YOKLAMA

MADDE 20 - Her sene Temmuzun birinci gününden başlamak üzere askerlik meclislerince o sene ilk yoklama cetveline yazılmış olanlarla geçen sene askerlik meclislerince yapılan son yoklama üzerine ertesi seneye bırakılmış bulunanların son yoklamalarına başlanır.

MADDE 21 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Askerlik meclisleri aşağıda gösterilen kimselerden mürekkebdir:

1 - Mahallin en büyük mülkiye memuru (veya yerine göndereceği zat);

2 - Askerlik şubesi reisi veya vekili;

3 - Nüfus müdürü veya memuru;

4 - Mahalli idare heyetinden ve belediyesinden birer zat;

5 - İki hekim (birisi sivil olabilir).

Bunlardan en büyük mülkiye memuru (veya yerine göndereceği zat vali muavini ise) meclise reis ve şube reisi veya vekili muavin olur.

Şubedeki diğer subaylar ile köy ihtiyar meclisi ve mahalle mümessilleri, sorulacak işlere dair malûmat vermek ve rey sahibi olmamak üzere mecliste bulunurlar.

Askerlik meclisi kararile asker edilenlerden yedek subay yetişecek derecede tahsili olanlar yoklamayı müteakıb ve yüksek mekteblerde askerî ders görecekler ilk ders senesi başında doğrudan doğruya Millî Müdafaa Vekâletince ve diğerleri aşağıda yazılı encümence muhtelif sınıflara ayrılırlar.

1 - Şube reisi veya vekili (reis),

2 - Meclis hekimleri (aza),

3 - Jandarma subayı (aza) (Yalnız jandarmaya ayrılacak erbaş ve er hakkında rey sahibidir.),

4 - Deniz subayı (aza) denize erbaş ve er verecek sahil şubelerinde bulunur. Yalnız deniz erbaş ve eri hakkında rey sahibidir.

İdare heyeti kararile numarasız asker edilenlerin sınıflarının tayini, mıntakasında bulundukları kolorduya aiddir.

MADDE 22 - Bu ayrılma keyfiyeti kabiliyeti bedeniye cetveline ve talimatına ve Müdafaai Milliye Vekâletinin tertibatına müsteniden kolordularca bildirilecek ihtiyaca göre tesbit edilir. Askerlik meclis ve encümenlerince verilecek kararlar reylerin çokluğuna göre kabul edilir. Reyleri musavi ise reisin bulunduğu tarafın rey; kabul olunur. Reyleri kabul olunmıyanlar reylerini yoklama cetveline yazabilirler. Bunlar ve işbu kanun haricinde yapıldığı anlaşılan muameleler hakkında herhangi bir kimse tarafından verilecek arzuhaller icabında askerlik daireleriyle Kolordu ve Müdafaai Milliyece sorularak düzeltilir. Buna da kanaat etmiyenler Şûrayı Devlete müracaat edebilirler.

MADDE 23 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Kolordu kumandanları, askerlik meclislerinde bulunması lâzımgelen askeri hekimleri vaktinde tayin ederler ve eksik kalacak olanları Milli Müdafaa Vekâletine bildirirler. Milli Müdafaa Vekâleti Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletile muhabere ederek hekim noksanlarını sivil hekimlerden tamamlar ve sahil şubelerinde bulunacak deniz subaylarını da tain eyler.

MADDE 24 - Askerlik şubeleri mahallî en yüksek rütbeli mülkiye memuriyle haberleşerek askerlik meclisinin işbu kanun ile kararlaştırılmış olan günde toplanması ve o sene askerlik çağına girmiş olanlarla geçen seneden bu seneye bırakılanların kararlaştırılan günde gelmeleri için lâzım gelen davet pusulalarını hazırlar ve mahallin en büyük mülkiye memuru vasıtasiyle köy ve mahalle ihtiyar meclis veya heyetlerine gönderir ve alındığına dair imza kâğıdı ister.

MADDE 25 - Davet pusulası alan ihtiyar meclis vey aheyetleri, pusulalarda yazılı olanlar köy ve mahallelerinde iseler kendilerini değil iseler ana, baba, kardeş veya hısımlarını davetten haberdar eder. Köy ve mahallelerinde olmıyanların nerede, ne gibi işlerde bulunduklarını ve köy ve mahallelerinde bulundukları halde kaza merkezine gidemiyecek derecede hasta veya çürük olanların hastalıklarını veya çürüklüklerini ve hapiste olanlar varsa niçin ve nerede mahpus olduklarını ve ne kadar gün hapis kalacaklarını, orta veya yüksek mekteplerde okuyanlar varsa hangi mektepte, ne vakitten beri okumakta olduklarını meclise haber vermek üzere öğrenmeğe ve pusulalarda gösterilen günde çağrılanları davet pusulaları ile birlikte alarak mecliste bulunmağa borçludurlar.

MADDE 26 - (Değişik: 3802 - 21.05.1992) Çağrılan kişilerden köy ve mahallelerinde veya ilçelerinin diğer bir köy ve mahallesinde bulunanlar ilçeleri merkezinde, ilçeleri sınırları içinde bulunmayanlar, bulundukları yerin ilçe merkezinde toplanacak askerlik meclisinde, yabancı ülkelerde bulunanlar bulundukları yerin elçilik ve konsolosluklarında, nüfus cüzdanı ve bir okulda okumuşlarsa öğrenim durumlarını gösterir okul idarelerinden verilen öğrenim durum belgesi ile bizzat bulunmaya mecburdurlar. Bizzat bulunamayacak derecede hastalık veya arızası olanlarla hipiste, tutuklu veya orta veya yüksek öğrenimde olup henüz okullarını bitirmemiş olanlar, hastalıkları veya arızaları hakkında usulüne uygun rapor veya okumakta oldukları oklullardan verilmiş veya elçilik ve konsolosluklardan onaylı öğrenim durumlarını gösterir belge göndermeye ve hapisliklerinin veya tutukluluklarının nedenini bildirmeye, askerlik şubeleri ve elçilik veya konsolosluklar da bu husustan haber verilmiş olsun olmasın ihtiyar meclis ve heyetlerinden ve sair kişilerden ve iligili kurumlardan yapılacak işlemleri sormaya ve askerliklerini bu sorgu neticesine ve muayenelerine göre kararlaştırmaya mecburdurlar.

İlçeleri dışındaki askerlik şubelerine ve elçilik veya konsolosluklara gidenlerin yapılan yoklamaları, bekletilmeksizin yerli askerlik şubelerine, varsa rapor ve öğrenim belgeleri ve hapislik veya tutukluluk nedenleri ile birlikte bildirilir ve bu gibilerin askerlikleri bu bilgilere göre kararlaştırılır.

Askerliğe elverişli olmadıklarını öne sürerek bulundukları yabancı ülkelerdeki elçilik veya konsolosluklara başvuranların sağlık muayeneleri, elçilik veya konsolusluklar tarafından uygun görülen resmi hastanelerde yaptırılır ve bu muayene sonucu alacakları raporlar elçilik veya konsolosluklar tarafından onaylanarak Milli Savunma Bakanlığana gönderilir. Bunların askerlik işlemleri, Milli Savunma Bakanlığı tarafından raporları üzerinde yapılacak inceleme sonucu kararlaştırılır. Bu kararlara itiraz halinde, yurt içindeki askeri hastanelerde yaptırılacak muayene sonucu verilecek raporlara göre işlem yapılır. Askerliğe elverşli olmadıklarına karar verilenlerden askerliğe elverişli oldukları şikayet veya ihbar edilenlerin durumları, Milli Savunma ve Dışişleri Bakanlıkları tarafından müştereken mahallinden araştırılır, araştırma sonucu askerliğe elverişli olduklarına kanaat getirilenler, yurt içinde tam teşekküllü askeri hastanelere sevk edilerek, sağlık kurulları tarafından verilecek raporlara göre kesin işleme tabi tutulurlar.

MADDE 27 - Kararlaştırılan günde hangi köy ve mahallede bulunanların yoklaması yapılacaksa ona ait yoklama cetvelindeki isimler aşikâr olarak okunur. İsimleri okunanların gelip gelmedikleri ve gelenlerin isim sahipleri olup olmadıkları ihtiyar meclisi ve heyetlerinden ve arkadaşlarından sorulur. Gelenlerin hüviyet cüzdanları istenilerek cetveldeki ismiyle karşılaştırılır. Birbirini tutmıyacak olursa sebebi sorulur ve anlaşılarak kanun dairesinde düzeltilir ve meclis hekimleri tarafından bütün vücutları muyane ettirilir askere elverişli olup olmadıklarına ve kısa hizmet şeraitini haiz bulunup bulunmadıklarına göre askerliklerine karar verilir ve verilen kararlar yoklaması yapılanlara tebliğ ve şube ve nüfustaki yoklama cetvellerinin ve hüviyet cüzdanlarının hanei mahsuslarına işaret edilir.

Hekimler hastalığın ne olduğunu ve askerliğe yarayıp yaramıyacağını ve bunun kabiliyeti bedeniye talimatnamesi cetvelinin hangi maddesine göre yapıldığını cetvellere yazar ve altını imza eylerler.

MADDE 28 - (Değişik: 1315 - 27.07.1970) Son yoklamaları yapılan kimseler Türk Silâhlı Kuvvetleri Beden Kabiliyeti Yönetmeliğine göre ikiye ayrılırlar.

1. Askerliğe elverişli olanlar,

2. Askerliğe elverişli olmıyanlar.

Askerliğe elverişli olmıyanlar asker edilmezler.

Askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti için yoklama kurullarınca bir hastane sağlık kurulu muayenesine gönderilmelerinde zaruret görülenlerin, yönetmelikte tespit edilecek esaslara göre yol ve iaşe masrafları Devletçe ödenir.

MADDE 29 - Sağlam veya sakat askerlik yapabilecekleri anlaşılanlara ayrı ayrı numara çektirilir. Askere çağırılmak işbu numara sıralarına göre yapılır.

Numara çektirilmeksizin asker edilecekler sıraya tabi tutulmaz ve birinci numarayı alanlardan daha evvel çağrılır.

MADDE 30 - 27 nci madde mucibince isimleri okunanlardan kazalarının dışarısında olup son yoklama ve numara çekilmesi bitinciye kadar sağlamlıkları ve tahsil dereceleri hakkında haber gelmemiş bulundukları yerlerin köy ve mahalle ihtiyar ve meclis heyetlerince bilinmemesi sebebiyle ahvali mahallerinden sorulamamış veyahut kazaları dâhilinde veya memaliki ecnebiyede bulunup da son yoklama sırasında askerlik meclislerine ve sefaret ve şehbenderhanelere gelmemiş ve 26 ncı madde veçhile gelememeleri sebebini bildirmemiş erbaş ve er, yoklama kaçağı tanınarak isimleri defteri mahsusuna yazılmakla beraber elde edilmeleri için başkaca mahallin en büyük mülkiye âmirine verilir ve elde edilecekler hakkında ceza faslında yazılı maddeler veçhile muamele yapılır. Bu defterler üzerine yapılan takibat derecesi her sene askerlik meclislerince tetkik ve icabı icra kılınır.

MADDE 31 - (Değişik: 1315 - 27.07.1970) Şubeleri dışındaki il ve ilçelerle, dış ülkelerde son yoklamasını yaptıranların her ne sebeple olursa olsun tayin edilen günde son yoklamaya gelmiyenlerin kur'a numaraları nüfusa kayıtlı bulundukları yer askerlik meclislerince çekilir. Askerliğe elverişli olanların kur'a çekimine esas olacak sıra numaraları asker alma teşkilâtınca yönetmelik esaslarına göre verilir.

MADDE 32 - Her kazada numara çekildikten sonra örneği veçhile bir istatistik cetveli yapılır ve alt tarafı askerlik meclisi risi ve âzaları tarafından tasdik edilerek yoklama cetveline yapıştırılır. İstatistiğin yapılmasiyle son yoklama bitmiş sayılır. Bu cetvelin sureti şube tarafından askerlik dairelerin eve askerlik dairelerince dahi şubelerden gelen cetveller birleştirilerek fırka veya kolordulara ve kolordulardan Müdafaai Milliye Vekâletine gönderilir. Bu cetveller erbaş ve er tertibine esastır.

MADDE 33 - (...) (Madde 33, 27 Temmuz 1970 tarih ve 1315 sayılı kanunun 3. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

KISA HİZMET

MADDE 34 - (...) (Madde 34, 27 Temmuz 1970 tarih ve 1315 sayılı kanunun 3. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

ERTESİ SENEYE BIRAKMA

MADDE 35 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Son yoklama sırasında aşağıda gösterilen sebeblerle askerlik yapmıyacakları anlaşılanların muamele ve muayeneleri ertesi seneye bırakılır:

A) Vücudları askere yarıyacak derecede büyümemiş olanlar.

B) Zamanın geçmesiyle veya tedavi ile geçecek illet ve hastalıkları olduğu sıhhî muayene neticesinde anlaşılanlar ve mevkuf veya mahpus olanlar (bunlardan işbu kanunda yazlı çağırılma zamanına kadar iyileşecekleri veya mahpusiyetleri biteceği anlaşılanlar ertesi seneye bırakılmayıp bedeni kabiliyetlerine göre asker edilirler.)

C) (Değişik: 3920 - 11.09.1940) Askerî mekteplerle nizamname ve talimatnamelerine göre devam mecburiyeti olan resmî ve yüksek mekteplerle liseler ve orta mekteplerde ve tâli meslek mekteplerinde veya bu derecelerde olduğu Maarif Vekâleti tarafından veya müdürlüklerinden tasdik edilen hususi ecnebi mekteplerde aynı vasıfta bulundukları Maarif Vekâletince tasdikli memleket harici mekteplerde okumakta oldukları anlaşılanlar (Bunların ertesi seneye terki en çok 29 yaşını bitirinceye kadar uzar. Bu yaşa kadar tahsillerini bitirmemiş olanlar, iki sene üst üste sınıf geçemeyenler, yüksek bir mektebi bitirdikten sonra diğer yüksek bir mektebe veya ihtisas şubelerine ayrılmış müesseselerin ve Üniversitenin bir şubesini bitirdikten sonra diğer şubesine girenler; ertesi seneye bırakılmayıp asker edilirler. İşbu talebenin derslerine muntazaman devam etmeleri şartiyle tahsil saatleri haricinde memuriyet, vazife, sanat, ticaret ve ziraatle iştigalleri tecillerine mâni teşkil etmez.)

Son yoklama sırasında orta veya yüksek bir mektebi bitirerek memleket içinde ve dışında daha yüksek mekteplere kabul zamanı olmadığından dolayı girmemiş olanlar o sene içinde girerek lâzımgelen vesikaları gösterdikleri takdirde ertesi seneye bırakılırlar.

29 yaşına kadar ertesi seneye terkedilecek talebeler bir seferberlik halinde lüzum ve ihtiyaca göre, doğum sırasiyle asker edilir.

(Ek fıkra: 4092 - 12.07.1941 / m.1) (Değişik fıkra: 865 - 09.05.1967 / m.1) (...) (Madde 35 in 1. fıkrasının (C) bendinin 4. fıkrası, 27 Temmuz 1970 tarih ve 1315 sayılı kanunun 3. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

D) İki oğlu olupta biri askerde bulunan bir baba veya dul ananın askerlik çağına giren diğer oğlu, kardeşi muvazzaf hizmetini bitinciye kadar.

Bir baba veya dul ananın ikiden ziyade oğlu olupta ikisi askerde iken askerlik çağına giren diğer oğulları kardeşlerinden birisi muvazzaf hizmetini bitirinciye kadar sevkolunmazlar (on beş yaşından küçük olanlar ve geçime yardım edemiyecek derecedeki malûller hesaba katılmaz).

Bu fıkraya tâbi olanların muamelesi, celb ve sevk zamanında sevkin geciktirilmesi ve birlikte askere alınacaklar için baba veya dul ana hangisinin bırakılmasını isterse onun bırakılması suretiyle yapılır.

İşbu fıkranın hükümleri harb olmadığı zamana mahsustur.

E) (Ek fıkra: 5010 - 17.02.1947) (Değişik: 3031 - 27.06.1984) Aşağıda belirtilen yükümlülerin askere celp ve sevkleri, Milli Savunma Bakanlığınca 33 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tehir edilebilir.

1. 13 Aralık 1960 tarihli ve 160 sayılı Kanun kapsamına giren kurumlarda görevli olup hizmetinin özelliği sebebiyle sevkinin tehirine ihtiyaç duyulan kamu personeli,

2. Devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde veya yurt dışında staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanlar,

3. (Ek: 4418 - 23.7.1999) Sporcuların aktif spor hayatının aşağıda belirtilen şartlarda devam ettiğinin belgelendirilmesi kaydıyla;

a) Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa Şampiyonalarında ilk üç dereceye giren sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarında yer alan sporcular,

b) A Büyükler Milli Takım kadrolarında yer alan sporcular,

c) (Değişik: 4679 - 13.6.2001 / m.1) Türkiye profesyonel 1 inci ve 2 nci futbol liglerinde yer alan takımların kadrolarında bulunan profesyonel futbolcular,

d) (Değişik: 4679 - 13.6.2001 / m.1) Üç ve daha fazla ligi bulunan diğer spor dallarında en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan spor dallarında en üst ligde yer alan takımların uluslararası kuralların öngördüğü sayıdaki sporcuları,

(Değişik paragraf: 4418 - 23.7.1999) Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde, yukarıda belirtilen kamu personeli hakkında bağlı oldukları bakanlığın; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi herhangi bir bakanlığa bağlı veya ilgili bakanlığı bulunmayan kurum personeli ile staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanların ilgili kurum amirinin; üçüncü bentte yer alan sporcular için ilgili bakanlığın teklif üzerine sevk tehiri işlemi yapılabilir.

(Değişik 3. Paragraf: 4414 - 21.7.1999) Bu Kanunun 86 ncı maddesine tabi olup haklarında soruşturma açılanlardan ceza alanlar ile 89 uncu maddeye tabi olanların sevkleri tehir edilmez. Ancak 89 uncu maddeye tabi olan yükümlülerden, sevk tehir işlemine neden olan staj, yüksek lisans, ihtisas ve doktora öğrenimine başlangıç tarihleri, bakaya kaldıkları tarihten önce olanların sevk tehiri işlemi yapılabilir.

Askere celp ve sevki tehir edilenler, tehir müddetinden önce sevk tehirine sebep olan çalışmalarını bıraktıklarında, tehir teklifini yapan makamlar tarafından, durum, iki ay içinde Milli Savunma Bakanlığına bildirilir. Bu yükümlülerin sevk tehir işlemleri Millî Savunma Bakanlığınca iptal edilir.

F) (Ek fıkra: 303 - 17.05.1961) Yüksek öğrenim mezunlarından mesleklerine ait staj ve ihtisaslarını ikmal ettikten sonra, yurt içinde veya yurt dışında, çalıştıkları bilim dallarına dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme getiren orijinal araştırmalarda bulundukları, çalıştıkları ilim müesseselerince tevsik ve talep edilenlerin askere celp ve sevkleri, Millî Savunma Bakanlığına 36 yaşını dolduruncaya kadar geri bırakılabilir.

G) (Ek fıkra: 1983 - 27.4.1976) (Değişik: 3802 - 21.5.1992) Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu sıfatı ile yabancı ülkelerde bulunan yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgeler ile bağlı bulundukları Türk konsolosluklarına başvurmaları

halinde, bunların son yoklama, celp ve sevk gibi her türlü askerlik işlemleri; iki yılda bir yenilenmek kaydıyla, 38 yaşlarını tamamladıkları yılın sonuna kadar Milli Savunma Bakanlığınca ertelenebilir.

Erteleme şartlarını haiz olmadıkları anlaşılanlar veya erteleme sebebi ortadan kalkanlarla kendi istekleriyle erteleme hakkında vazgeçenlerin ertelemeleri iptal edilerek, askere sevkleri sağlanır.

MADDE 36 - (Değişik: 3358 - 16.04.1987) Ertesi seneye bırakılanlar, erteleme süreleri dolmadan kendi istekleri ile veya ertesi seneye bırakılma sebeplerinin ortadan kalkması halinde o yıl askere sevk edilebilirler.

Ancak son yoklama sırasında lise veya dengi okulu bitirerek yurt içinde veya yurt dışında daha yüksek bir okula aynı yıl içerisinde giremediklerinden askerliklerine karar alınanların istekleri halinde askere celp ve sevkleri iki yıl geri bırakılır.

Üç yıl veya daha aşağı öğrenim veren yüksek okullardan mezun olanlarla, öğrenim gördükleri fakülte ve yüksek okulları bitiremeyerek ayrılanlardan, ayrıldıkları yıl askerliklerine karar alınanlardan öğrenime devam etmek isteyenlerin askere celp ve sevkleri bir yıl geri bırakılır.

İki ve üçüncü fıkralarda durumları açıklananlar müteakip yılın Aralık ayının son gününe kadar bir yüksek öğrenim kurumuna girdiklerine dair belge getirmeleri halinde haklarında alınan karar askerlik meclisi toplu değilse idare kurullarınca ertesi seneye terk şeklinde değiştirilir.

Ertesi seneye terk edilenlerden mezun olanlar ile çeşitli nedenlerle okulları ile ilişiği kesilenlerin bu durumları fakülte ve yüksekokullar tarafından iki ay içinde kayıtlı bulundukları askerlik şubelerine bildirilir.

MADDE 37 - Otuz beşinci maddenin "A" ve "B" fıkralarında yazılı zayıf ve mâlûllerden ertesi seneye terklerini icap ettiren zafiyet ve mâlûliyetleri beş sene müddetle uzayanlar beşinci sene toplanacak eskerlik meclisleri tarafından çürüğe çıkarılır. Ertesi seneye terkolunanların Askerlik meclislerince bu suretle sıhhi muayene ettirilmeleri harb olmadığı zamanlara munhasır olup harb zamanlarında askerlik meclislerinin toplanması veya dört sene geçmiş bulunması gibi haller aranmaksızın bunların tekrar muayene ettirilmesi ve sağlam ve sakat olanlarının askere gönderilmesi hususuna Müdafaai Milliye Vekâleti emir verebilir.

MADDE 38 - Yoklama kaçaklarından olup arkadaşlarının sevkinden evvel gelmeleri veya ele geçmeleri hasebiyle askerlik meclislerince veya idare heyetlerince numarasız asker edileceklerin muayenesi, varsa mahallerince iki askerî hekim, yoksa askerî hekim bulunan en yakın yerde yaptırılır. Bunların ve son yoklamada sağlam veya sakat asker edilmiş oldukları halde çorüklük iddiasında bulunarak ikinci bir muayene istemeleri hasebiyle daha yüksek muayene heyetlerine gönderilmelerine lüzum görülenlerin gitme gelme paraları kendileri tarafından verilir.

MADDE 39 - (Değişik: 4152 - 15.12.1941) Hazarda muvazzaf ve yedek erbaş ve erden askere çağırıldıkları sırada mevkuf ve mahpus bulunanlar tahliyelerine kadar sevk edilmezler. Askere girmezden evvel yaptıkları suçlarından dolayı umumi mahkemelerce bir sene ve daha az hürriyeti bağlayıcı bir ceza veya para cezasından çevrilme hapis veya hafif hapse mahkûm olup da hükümleri askerde iken bildirilenlerin cezaları terhisleri zamanına bırakılır.

Bu kabîl mahkûmlar terhis edildikleri zaman serbest bırakılmayıp cezalarının çektirilmesi için ikametgâhları Cumhuriyet Müddeiumumiliklerine teslim olunmak üzere kıtalarınca mensup oldukları askerlik şubelerine sevkolunurlar.

Bir seneden fazla hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkûmiyeti bildirilecek olanlar cezaları çektirilmek ve tahliye edildikten sonra geri kalan askerlikleri tamamlattırılmak üzere ikametgâhları Cumhuriyet Müddeiumumiliklerine teslim olunurlar.

İnfazları geri bırakılan mahkûmiyetler için müruruzaman cereyan etmez.

MADDE 40 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Hastalık veya muvakkat çürüklüğe dair hekimler tarafından verilen rapor üzerine ertesi seneye bırakma işi son yoklama zamanında askerlik meclislerince başka zamanlarda idare heyetlerince yapılır.

Sevkin geciktirilmesi işi, numaralı veya numarasız askerliklerine karar verilenlerin kıt'aya girinceye kadar geçecek müddet içinde sıhhî hallerinin göstereceği lüzum üzerine askerlik şubelerince yapılır.

ASKERE BÜSBÜTÜN YARAMIYACAKLARI ANLAŞILARAK ASKERLİKTEN ÇIKARILACAK OLANLAR

MADDE 41 - (Değişik: 1315 - 27.07.1970) Askere elverişli olmıyanlardan idarece lüzumlu görülenler, askerî hastaneye sevk edilirler. Askerî hastane sağlık kurullarınca yeniden yapılan muayeneleri sonunda askerliğe elverişli oldukları anlaşılanlar asker edilirler.

MUVAZZAFLIK HİZMETİ İÇİN ERBAŞ VE ERİN ÇAĞRILMASI VE SEVKİ

MADDE 42 - Son yoklamada sağlam veya sakat olarak ayrılan erbaş ve er muvazzaflık hizmetini yapmak üzere ordunun ihtiyacına ve çektikleri numara sırasına göre çağrılırlar. Numarasız asker edilenler, ilk numarayı çeken erbaş ve erle sevkolunurlar. Hazarda kıtaata ve seferde seyyar orduya mutlak olarak sağlam erbaş ve er verilir. Sakat erbaş ve er devair ve müessesata ve geri hizmetlere tahsis olunur ve noksan kalan kısmı sağlam erbaş ve er ile ikmal olunur.

MADDE 43 - Çabuk yapılacak toplanmaların gayrı zamanlarda toplanma emirleri müdafaai Milliye, kolordu, askerlik daire ve şubeleri tarafından verilecek haber üzerine Dâhiliye Vekâleti, valiler ve kaza kaymakamlarınca, sefaret ve şehbenderhanelerce gazete veya diğer vasıtalarla on beş gün evvel ilân olunur.

MADDE 44 - Askerlik şubeleri ilân etmek için toplanma emirlerini mahallî Hükümete haber vermekle beraber toplanması lâzımgelen numaralı numarasız sağlam veya sakat (tam ve kısa hizmet yapacak) erbaş ve erin köy ve mahallelerine, çektikleri numaralara göre isimlerini iki nüsha cetvele yazarlar ve bu cetvellerde çağrılanların hangi gün şube merkezinde bulunmaları lâzımgeleceğini cetvellerin altına yazı ile işaret eder ve resmî mühürle mühürler ve mahallin en büyük mülkiye memuruna gönderirler.

MADDE 45 - Mülkiye Memuru, polis ve jandarma vasıtasiyle çağrılanların hangi gün şube merkezinde bulunacakları kendilerine, eğer köy ve mahallelerinde değilseler ana, baba, kardeş ve sair akrabalarından kim varsa onlara bildirmek üzere bu cetvellerin birini köy ve mahalle ihtiyar meclisi heyetlerine gönderir. Diğerini bu cetvelin alındığına dair ihtiyar meclisi ve heyetlerine imza ettirerek veya mühürlettirerek askerlik şubesine geri verir. Askere çağrılanlar nerede bulunursa bulunsun işbu madde ile 43 üncü madde veçhile bulundukları mahaldeki ilânlarla çağrılmış sayılırlar.

MADDE 46 - Köy ve mahalle ihtayar meclisi ve heyetleri, kendilerine verilen cetvellerde isimleri yazılı askerleri çağırarak istenilen güne kadar hazırlanmalarını söylerler. Köy ve mahallelerinde olmayıp da başka yerlerde bulunanların nerede bulunduklarını ve ne iş yaptıklarını ana, baba, kardeş ve sair akrabalarından veya bildiklerinden sorup soruşturarak bulundukları yerleri bilinmiyenlerin ne vakitten beri köy ve mahalleden çıkmış olduklarını keza anlıyarak defterdeki isimleri karşısına yazar ve cetvelin altını tasdik ederler. Bu cetveli ve istenilenleri çağrılan günde beraber alarak en büyük polis âmirine veya jandarma kumandanına teslim ederler. Bunlar da işbu cetvelleri ve beraber gelenleri askerlik şubelerine gönderirler.

MADDE 47 - Toplanma gününde mahallin polis âmiri ve jandarma kumandanları veya yerlerine gönderecekleri kimselerle şube reisi ve subayları toplanarak çağırılan erbaş ve erden gelenlerle gelmiyenler ihtiyar meclisi ve heyetleri tarafından getirilecek defterler ile şube defterleri üzerinden karşılaştırırlar. Gelmiyenlerin gelmemeleri hastalık veya mevkufluk veya mahpusluk gibi bir sebepten ileri gelip gelmediğini ihtiyar meclis ve heyetlerinden ve gelmiş olan arkadaşlarından tekrar sorarak hiçbir mazeret olmaksızın gelmemiş olanlar bakaya tanınarak ele geçtiklerinde ceza maddelerinde gösterildiği veçhile askerlikleri yaptırılmak üzere isimleri bakayaya mahsus defterlere geçirilir ve alt tarafı bu heyet tarafından tasdik olunur ve bu defterin bir aynı aranılmaları ve elde edilmeleri için en büyük mülkiye memuruna ve bunların içinde ecnebi memleketlere gitmiş olanlar varsa bulundukları yerleri gösterir defterleri Müdafaai Milliye Vekâletine ve diğer kazalarda bulunanların bulundukları mahaller Hükümetine ve askerlik şubelerine gönderilir. Hastalık veya mevkufluk veya mahpusluk gibi bir sebeple gelemedikleri heyeti mezkûrece bir hekim raporu veya yapılan tahkikat üzerine anlaşılanların âzami bir ay için sevkleri geciktirilir ve bu müddetin bitmesiyle o gibi kimseler için ihtiyar meclisi ve heytlerinin yeniden şahadetname veya rapor alarak şubelerine göndermeleri lâzımdır.

Memaliki ecnebiyede bulunan erbaş ve erden davet günü gelmiyenler hakkında sefaret ve şehbenderhaneler tarafından vâkı olacak işar, bu hususta aynı hükmü haizdir. Gerek memaliki ecnebiyede olsun gerek memleket dâhilinde bulunsun mazeretleri hasebiyle bir aydan ziyade gecikmiş olanların sevki mütaakıp sevk devresine tehir ve künyelerine işaret olunur. Bunlar emsallerinin terhisinden sonra muvazzaflık müddetlerini ikmal etmeğe mecburdurlar. Heyetçe yoklama sırasında anlaşılan sebeplerden başka sonradan gösterilecek sebepler tanınmaz.

Hastalıkları veya mevkufiyet veya mahpusiyetleri ertesi sene askerlik meclisinin toplandığı zamana kadar uzayanlar hakkında tahkikat yapılmak üzere isimleri mezkûr meclise verilir.

Asker toplanması zamanında diğer şube dairesinde bulunanlar bulundukları mahaller, Hükümetince yapılan ilânlar veyahut memleketlerindeki ana, baba, kardeş veya arkabalarından alacakları haber üzerine bulundukları mahallin askerlik şubesinde bulunmağa borçludurlar. Bu gibiler başka bir emir verilmemiş ise asıl şubelerince gösterilecek mahallere sevkolunurlar.

MADDE 48 - 47 nci madde veçhile toplanma gününde yapılması lâzımgelen yoklamalarda bulunacak polis âmiri ve jandarma kumandanının çağrılmaları ve yapılan yoklama hakkında onlarla birlikte bir zabıt varakası yapılması ve altının tasdik edilmesi keyfiyetini şube reisleri temine borçludurlar.

Buş işleri yapmamış olan şube reisleri ve çarıldıkları halde gelmiyen veya yerlerine vekillerini göndermemiş olan polis ve jandarma subayları 88 inci maddede yazılı cezayı görürler.

MADDE 49 - Yoklamaları icra olunanlar, şubelerince sevkedilecekleri gün ellerindeki hüviyet cüzdanlarına işaret olunarak gidecekleri yerlere göre ayrı ayrı ve ikişer nüsha sevk pusulalariyle memur veya jandarmalarla sevkolunurlar.

MADDE 50 - Sevkolunan erbaş ve er, hangi kıtalara verilirlerse o kıtanın kumandanı geldiği tarihi sevk pusulasının ikinci nüshasına işaret ve tasdik ederek şubesine gönderir. Haberi gelmiyenlerin nerelere verildiklerini şubeleri sorup anlamağa ve künyelerine işaret etmeğe mecburdur.

MADDE 51 - Askerlik şubeleri yoklama ve asker toplanması zamanında kendi şubeleri erbaş ve eri hakkında yaptıkları muameleyi yabancılar hakkında da yapmağa ve neticeyi şubelerine haber vermeğe mecburdurlar.

MUVAZZAFLIK HİZMETLERİNİ BİTİRMİŞ ERBAŞ VE ERİN TERHİSLERİ

MADDE 52 - 5 inci maddede yazılı muvazzaflık müddetlerini bitirenlerin terhisleri ve yaşları bir olup evlerinde bulunan erbaş ve erin yedeğe geçirilmeleri ve yedeklik müddetlerini bitirenlerin askerlik çağından çıkarılmaları Müdafaai Milliye Vekâletince Erkânı Harbiyeyi Umumiye ile kararlaştırılarak icap edenlere tebliğ olunur (Seferde bu muamele seferberliğin sonuna bırakılır).

MADDE 53 - Terhis edilecek erbaş ve erin terhis edildikleri gün ve gidecekleri mahaller, bölük ve müessese kumandanlarınca hüviyet cüzdanlarının askerî hanesine işaret olunur ve mensup oldukları askerlik şubeleri için ayrı ayrı olmak üzere terhis cetvelleri doldurularak alaylarca ve müstakil kıta ve müessseselerce bu şubelere gönderilir.

MADDE 54 - Terhis edilecek erbaş ve er, nerede oturacaklar ise terhisleri gününden itibaren en son üç ay içinde oranın askerlik şubesine gidip cüzdanlarını göstermeğe ve cüzdanlarına işaret ettirmeğe borçludurlar. Bu keyfiyet kıta ve müessese kumandanlarınca erbaş ve er terhis edildiği sırada kendilerine iyice anlatılır ve cüzdanlarına yazılır. Başka şube dairesine gidenleri o şube reisi kendi şubelerine bildirir. Bunlardan ecnebi memleketlere gidecekler ancak her hangi bir şubeye giderek kaydını yaptırdıktan sonra gidebilir.

MADDE 55 - Askerlik şubeleri, yukarıki maddelerde yazılı terhis cetvellerinin veya sahiplerinin şubelere gelmesi üzerine bunların isimlerini yedek defterine geçirir ve gelmemiş olanların niçin gelmedikleri esbabını arar.

MADDE 56 - Yedek erbaş ve er, doğdukları sene yedeği adını alırlar.

YEDEK ERBAŞ VE ERİN ASKERE ÇAĞRILMASI VE SEVKİ

MADDE 57 - Yedeklerin celpleri keyfiyeti, Erkânı Harbiyei Umumiye ile kararlaştırılarak Heyeti Vekile kararına iktiran ettirildikten sonra icra olunur.

MADDE 58 - (Değişik: 1892 - 17.04.1975) Yedek erbaş ve erler; olağanüstü haller ile sıkıyönetim veya savaş, seferberlik, asayiş ve eğitim ve manevra için sınıf ihtiyacına göre tamamen veya kısmen çağırılabilirler.

Ancak eğitim veya manevra için çağırılmış olanların eğitim ve manevra süresi birbuçuk ayı geçemez; olağanüstü hallerde bu süre Bakanlar Kurulu Kararı ile lûzumu kadar uzatılabilir.

Hiç silâh altına alınmamış olanlar dört ay süre ile, silâh altına alınmış olup da dört aydan eksik eğitim görmüş bulunanlar ise gerektiğinde bu süreyi tamamlamak üzere askere alınırlar.

MADDE 59 - (Değişik: 1825 - 30.05.1974) Yedek erbaş ve erlerden genel seferberlikte celp ve davet olunanlar, bulundukları köy ve mahallelerde çağrılma için yapılacak ilân saatinden başlayarak en çok altı saat içinde yola çıkmaya, köy ve mahallelerinin şube merkezine olan uzaklığına göre şube merkezinde bulunmaya mecburdurlar.

Yabancı memleketlerde bulunanlar bulundukları yerin elçilik veya konsolosluklarınca gazetelerle ilân yoluyle çağrılırlar. Bu çağrıda elçilik ve konsolosluklar diğer yayın organlarından da faydalanabilirler. Bu çağrı üzerine yükümlüler pasaportalarını almak amacıyla gecikmeksizin altı saat içinde yola çıkarak bulundukları yerin elçilik veya konsolosluklarına olan uzaklığına göre anılan temsilciliklerde bulunmak zorundadırlar.

Bu süreden sonra şube merkezine veya elçilik ve konsolosluklara gelenler bakaya sayılır.

Erbaş ve erlerin eğitim ve manevra için celbi, muvazzaf erbaş ve erler gibi yapılır. Dahili asayiş için celpleri seferberlik hükümlerine tabidir.

MADDE 60 - Kısmî seferberlikte seferberliği ilan olunan mahaller halkından olup şubeleri haricinde bulunanlar yukarki maddelerde gösterilen zaman içinde bulundukları mahal askerlik şubelerine veya sefaret ve şehbenderhanelere gitmeğe mecburdurlar. Bunların sureti sevkleri verilecek emre göre yapılır.

MADDE 61 - (Değişik: 4576 - 31.05.1944) Hazarda veya seferde silâh altına çağırılan muvazzaf veya yedek erbaş ve er resmî veya hususi her türlü işlerinde kendilerini temsil etmek üzere diledikleri bir şahsi ikinci fıkrada yazılı hükümler dairesinde tanzim edilecek bir vekâletname ile de tevkil edebilirler. 3499 sayılı Avukatlık Kanununun hükümleri mahfuzdur. Şu kadar ki, alâkalı mercilerce, bu erbaş ve erden avukatı bulunmıyanlar hakkında kendilerinin veya mümessillerinin talebi üzerine veya resen ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 465 nci maddesinin birinci fıkrasında yazılı şart aranmaksızın muzahereti adliyeye müteallik hükümler tatbik olunur.

Birinci fıkrada yazılı vekâletnameler askerliğe daveti mütaakıp ve kıtaya iltihaktan önce noterler, noterlik bulunmıyan yerlerde sulh hâkimleri veya vilyet veya kaza jandarma komutanları ile askerlik şubeleri reisleri ve kıtaya iltihaktan sonra da askerî Adli hâkimler, bölük komutanları veya bulundukları müessese âmirleri tarafından tanzim veya tasdik olunur. Bu vekâletnameler hiç bir harca ve resme tabi değildir. Bu maddeye tevfikan tanzim kılınan vekâletnamelerin hükümleri erbaş ve erin terhislerinden iki ay sonrasına kadar devam eder.

Hazarda veya seferde silâh altında çağırılan muvazzaf veya yedek erbaş ve erlerin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanuniyle Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunundaki muameleler sebebiyle ibraz edecekleri fakirlik ilmühaberleri bölük komutanları veya bulundukları müessese âmirleri tarafından da verileblir.

YEDEK ERBAŞ VE ERDEN TECİL EDİLECEKLER

MADDE 62 - Bir seferberlik ve talim ve manevra için yedek erbaş ve erin çağrılmaları lâzım geldikçe, çürük olmalarından dolayı veya 63 ve 64 üncü maddelere tevfikan tecilleri icap edenler, ilk ve son yoklama sırasında anlaşılmış olmak lâzımdır.

MADDE 63 - Asayişi dahilî veya her hangi bir seferberlik maksadiyle vuku bulan içtimalarda yedek erbaş ve erden hangi memuriyet ve hizmette bulunanların ve ne miktarının tecili lâzım geleceği daha vakti hazarda Erkânı Harbiyei Umumiyenin de muvafakati lâhik olmak şartiyle İcra Vekilleri Heyetince bir cetvel halinde tesbit, Müdafaai Milliye Vekâletiyle sair icap edenlere tebliğ edilir. Bunlar ve muvazzaf erbaş ve eri de dâhil olmak üzere bilûmum demiryolları ve bu yolların son istasyonları olan limanlar memurin ve müstahdemin ve amelei daimesinden oldukları Vekâleti aidesinden verilecek defterlerle tebeyyün edenler seferberliğin ilânından üç ay akdem işbu hizmet ve memuriyetlere tâyin edilmiş olmak şartiyle seferberliğin ilk devrinde tecil edilirler. Vekâleti aideleri işbu müeccel memurin yerlerine yaşlılarını ve askerlikçe ilişiği bulunmıyanları peyderpey tedarik ve ihzara mecburdurlar. Şu kadar ki seferin ilk devrinde inkişaf edecek vaziyeti umumiyeye nazaran bunların tebdil edilerek lüzumu miktarının silâh altına alınmaları veya devamı tecilleri ve sair suretle istihdamları hususu Başkumandanlık ve Heyeti Vekilece takdir ve tebliğ olunur ve seferin devamı esnasında görülecek hal ve vaziyete nazaran bu esası tanzim etmek için icap ettikçe aynı usule müracaat olunur. Bu maddenin birinci fıkrasında zikredilen cetvellere dâhil vazife erbabı talim ve manevra için silâh altına celp edilmezler. İkinci fıkrada zikredilen şimendifer müstahdeminin talim ve manevrada silâh altına celpleri keyfiyeti Nafıa Vekâletiyle Erkânı Harbiyei Umumiye arasında tesbit olunur. Mebuslar mebusluklarının devamı müddetince müecceldirler. Arzu edenler hizmeti askeriyelerini ifa ederler.

(Ek fıkra: 2278 - 11.01.1983) Silahlı Kuvvetler bünyesinde veya yurt içi ve yurt dışı müttefik karargâhlarında çalışan sivil kilit ve uzman personelden Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilenler, olağanüstü hal seferberlik veya savaş halinin devamı müddetince ve bulundukları kadrolarda çalıştıkları sürece Millî Savunma Bakanlığınca ertelenirler. Bu personelin olağanüstü hal, seferberlik veya savaş halinin devamı süresince görevden ayrılmaları, bağlı bulundukları komutanlığın iznine tâbidir. İzin almaksızın görevi terk edenler 3634 sayılı Millî Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun 66 ncı maddesine göre cezalandırılırlar.

MADDE 64 - Askerlik şubeleri 63 üncü maddeye tevfikan tecil olunanlardan başka daireleri dâhilindeki bilûmum resmî ve hususi hastanelerle hilâliahmer müesseselerinde ve Hükümet veya ahali ellerinde olup ordunun iaşe ilbas ve teçhiz ve esliha ve mühimmatının tedarik ve ikmali noktasından istifade edileceği taallûk ettiği Vekâletin teklifi ve İcra Vekilleri Heyetinin tasdikı ile tebeyyün eden ve seddi hayatı umumiyeyi tazyik edecek olan fabrika ve müesseseler ve kömür ve emsali maden ocaklarında ve vesaiti nakliyei berriye ve bahriyede çalışan memurlar, usta ve mütehassıs amelei daimenin esamii memuriyet ve hizmetleriyle işbu hizmet ve memuriyetlere ne vakit girmiş olduklarını gösterir tasdikli cetvellerini vakti hazarda Hükümet marifetiyle mensup oldukları fabrika ve müesseselerden alarak hazır ederler ve birer suretini usulü veçhile Müdafaai Milliye Vekâletine gönderirler. Seferberliğin nev'ine göre bu gibilerden seferberlik ilânından lâakal üç ay evvel tâyin edilmiş olmak şartiyle hangilerinin tecil edilmesi icap edeceği seferberlik emriyle beraber tebliğ kılınır ve bu suretle tecil olunanların seferberliğin uzadığı müddetçe tecillerine devam olunması ve tamamının veya bir kısmının askere celbi sebkedecek teklif üzerine İcra Vekilleri Heyeti karariyle icra olunur.

MADDE 65 - 63, 64 üncü maddelerde yazılı sebeplerle silâh altına alınmaktan tecil edileceklerden maktu ve munzam olmak üzere iki nevi vergi alınır. Maktu vergi miktarı bir senei müecceliyet için seyyanen 25 liradır. Munzam vergi; kazanç, müsakkafat, arazi vergilerinin kezalik beher senei müecceliyet için bir mislidir. Kazanç vergisi üzerinden alınan kesri munzamlar bu hesaba dâhil değildir. Maktu vergi akabi tahakkukunda defaten, munzam vergiler asıllarına tebaan mütesavi taksitlerle tahsil olunur. Tecil edilmiş olanlar her hangi bir taksit zarfında tahtı silâha alınacak olurlarsa takip eden taksitten itibaren munzam vergileri terkin olunur.

MADDE 66 - Memuriyetleri sebebiyle tecilleri lâzımgelenler bu memuriyete hangi tarihte tâyin edilmiş olduklarını gösterir merkezde daireleri memurin sicil müdiriyetlerince ve mülhakatta vali ve kaymakamlarca verilmiş birer vesika ve hizmet ve meslekleri sebebiyle tecil edilmeleri lâzımgelenler dahi bulundukları müessese ve imalâthaneler müdiriyetlerinden verilmiş ve mahallî belediye meclislerince tasdik edilmiş birer şahadetname alarak ilk veya son yoklama zamanlarında yoklama beyetlerine ve yoklama bitmiş ise bulundukları mahal askerlik şubelerine göstermeleri veya göndermeleri ve çürüklerin dahi çürüklükleri hakkında haber vermeleri lâzımdır.

MADDE 67 - İlk ve son yoklama heyetleri ve askerlik şubeleri gösterilecek şahadetname veya verilecek haber ve alacakları cetveller üzerine ihtiyar meclisi ve heyetlerinden vesair icap edenlerden yapacakları sorgu üzerine memuriyet ve hizmet eshabının hizmet ve memuriyetlerine ve çürüklerin hekimlere muayene ettirilerek çürüklükleri derecesine göre künyelerine, cüzdanlarına işaret eder ve altını tasdik eyler.

MADDE 68 - Yukardaki maddeler veçhile hizmet ve memuriyetleri ve memuriyetlerin birinden diğerine bilâ fasıla geçmiş bulundukları halde tebdili memuriyetleri ve çürüklükleri hakkında vaktiyle haber vermemiş ve şahadetname göstermemiş ve kayıtlarına işaret ettirmemiş erbaş ve erin seferberlik ilânından sonraki iddiaları dinlenmez ve çürüklük iddiasında bulunanlar arkadaşlariyle silâh altına alınarak gidecekleri kıtalarda muayene olunurlar. İleli zâhire müstesnadır.

MADDE 69 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Seferberlik zamanlarında çağırılacak erbaş ve er ile muvazzaflardan beş sene ağır hapis ve daha ziyade cezayı müstelzim cürümler müstesna olmak üzere diğer bir cürüm veya kabahat ile maznun veya mahkûm (mevkuf veya mahpus olsun olmasın) olanların muhakemeleri veya mahkûm oldukları cezanın infazı terhislerine talik olunur.

Bu müddetler içinde dava ve ceza müruru zamanları işlemez.

MADDE 70 - Çağrılma zamanında hasta oldukları cihetle gelemedikleri 27 nci madde veçhile ihtiyar meclisi veya mahalle heyetlerinin şahadetleri ve varsa askerî veya sivil hekimlerin raporlariyle yoklama heyetince anlaşılmış olan yedek erbaş ve er iyileştiklerinde emsalleri kadar hizmet etmek üzere askere alınırlar.

ASKERDE BULUNANLARDAN AİLELERİ FAKİR VE MUHTAÇ OLANLARA YAPILACAK YARDIM

MADDE 71 - (...) (Madde 71, 11.8.1941 tarih ve 4109 sayılı kanunun ilgili maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

MADDE 72 - (...) (Madde 72, 11.8.1941 tarih ve 4109 sayılı kanunun ilgili maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

MADDE 73 - (...) (Madde 73, 11.8.1941 tarih ve 4109 sayılı kanunun ilgili maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

ASKER ÇAĞINDA BULUNANLARIN MEMLEKETLERİNDEN HARİCE YOLCULUK YAPABİLMELERİ

MADDE 74 - Vilâyetleri haricine çıkmak istiyen her erkek hüviyet cüzdanını yanında götürmeğe ve esnayi seyahatte talep vukuunda polis ve jandarmalara göstermeğe mecburdur. Ellerinde hüviyet cüzdanı bulunmayıp da bâriz bir surette askerlik çağı haricinde görülenler (çocuk ve ihtiyarlar) müstesna olmak üzere diğerleri veya cüzdanı bulunup da işbu cüzdanlarının askerlik hanelerine ve yaşlarına nazaran ilk ve son yoklamalarını yaptırdıklarına ve emsali silâh altına alınmış olanlardan askerliklerini ifa ettiklerine veya tehir veya tecil edildiğine dair kayıt gösteremiyenlerin henüz yola çıkmamış iseler hareketine ve bidayetin yolculuğa müsaade edilmez. Bu gibilere vapur veya şimendiferle yolculukları esnasında tesadüf olunursa halleri tetkik olunmak üzere çıkacakları iskele veya istasyonların askerlik şubesine, yoksa zabıtasına ve zabıtaca da en yakın askerlik şubesine teslim olunur. Vesaiti saire ile yolculuk yapanlar ilk uğrayacakları şubelere teslim olunur. Bunlardan hüviyetleri sabit olanlarla şubelerce takdir olunacak kefaleti nakdiyi verenler ahvali askeriyelerinin tetkikına devam olunmak üzere seyahatlerinde serbest bırakılır. Hüviyeti sabit olmadığı gibi kefaleti nakdiye de irae edemiyenlerin ahvali ve askerlikçe ilişiği bulunmadığı şubece en seri vasıta ile tahkik olunur ve neticei tahkikata kadar kasaba haricine çıkmamak ve sabah akşam ispatı vücut etmek üzere mahallî zabıtasına teslim olunur (işbu tahkikat âzami bir hafta içinde ikmal edilir). Tahkikat neticesinde askerlikçe ilişiği olmıyanlar serbest bırakılır. İlişiği olanlar 83, 84, 85, 86, 89, 96 ncı maddeler mucibince muameleye tabidir. Bir hafta zarfında tahkikat ikmal edilemezse telgrafla ve bulunmadığı takdirde en seri vasıta ile yolcunun gideceği mahaldeki şube ve zabıtaya malûmat verilerek muamelesi oraca tetkika devam edilmek üzere serbest bırakılır.

MADDE 75 - Askerlik çağında olup şubesi dairesinden on beş günden fazla olmak üzere taşraya çıkmak istiyenler çıkmazdan evvel gidecekleri yerler hakkında köy ve mahalleleri ihtiyar meclisi veya heyetlerini veya şubelerini şifahen veya taahhütlü mektupla haberdar etmeğe, haber vermemiş iseler ilk ve son yoklama sırasında nerede bulunuyorlarsa bulundukları mahal ihtiyar meclisi ve heyetlerine veya şubelerine veya şubei asliyelerine veya sefaret ve şehbenderhanelerine bu suretle mahalli ikametlerini bildirmeğe borçludurlar.

Mahalli ikametlerini bildirmemeleri hasebiyle yoklama sırasında ahvalleri meçhul kalanlar ceza faslında yazılı cezayı görürler. Şubeler ve sefaret ve şehbenderhaneler bu hususta alacakları malûmattan erbaş ve erin şubei asliyelerini haberdar ederler. Köy ve mahalle ihtiyar meclisi ve heyetleri köy ve mahallelerinde on beş günden ziyade oturan yabancıları yoklama sırasında ve firar, bakaya, yoklama kaçağı, izinsiz, saklıları her zaman şubelere haber vermeğe mecburdurlar.

MADDE 76 - Seferberlikte asker çağında bulunanların yolculukları hakkında Müdafaai Milliye Vekâleti, Dahiliye Vekâleti ile müştereken bu fasılda yazılı olan kayıtlardan başka tedbirler kullanabilir.

KITAATTAN İZİNLİ VE TEBDİLİHAVA SURETİYLE AYRILACAK ERBAŞ VE ER

MADDE 77 - (Değişik: 2338 - 12.11.1980) Erbaş ve erlerin izin süreleri muvazzaflık hizmetinin her ayı için iki gün olarak hesap edilir ve bu izin süresi muvazzaflık hizmetinden sayılır. Bir yıl içerisinde verilen izin sürelerinin toplamı otuz günü geçemez. Muvazzaflık hizmetini yerine getirmek üzere kıt'a veya kurumlara katılmış olan erbaş ve erlere acemi eğitimini bitirmedikçe ve cezalılara ceza süresini tamamlamadıkça izin verilmez. Yılda otuz günden fazla izin ile acemi eğitimini tamamlamamış bulunan yükümlülerden fevkalede özürleri olduğu anlaşılanlara izin verebilmek hakkı asgari tugay komutanlığına (Deniz ve Hava Kuvvetlerinde eşidi) aittir. İzin ve hava değişimine gönderilecek olan erbaş ve erlerin ne kadar izinli veya hava değişimli oldukları gösterir kıt'a komutanlığı veya askeri kurum amirliğince ellerine belge verildiği gibi ayrıca bu husus askerlik şubelerine yazılır ve şubeler de bu gibileri izinli ve hava değişimli defterlerine kaydederler ve süreleri sona erdiğinde kıtalarına sevk olunmalarını sağlarlar.

Acemi eğitimini tamamlayanlara kanuni izinlerinden sayılmak üzere, yol dahil on güne kadar izin verilebilir.

MADDE 78 - (Değişik: 1413 - 04.04.1929) Muvazzaflardan tebdilhavaya gidenlerin tedbilhava müddetleri üç ay veya daha ziyade olduğu veya temdik veya tekrar ile üç ayı geçtiği halde müddetin üç aya kadar (dâhil) olan kısmı veya izin alan erbaş ve erin izin müddetlerinden her sene yalnız bir ayı muvazzaf hizmetlerinden sayılır. Bir aydan fazla izinleri muvazzaf hizmetten sayılabilmesi Büyük Erkânı Harbiye Riyasetinin muvafakati ve Millî Müdafaa Vekâletinin teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyeti karariyle verilen umumi mahiyetteki izinlere aittir.

Muvazzaf hizmetlerini bitirmiş oldukları halde görülen lüzum üzerine terhisleri geciktirilmiş olanlara yedek ve cezalı erbaş ve erden tebdilhavaya gidenlerin ve izin alanların tebdilhava ve izin müddetleri, ne kadar olursa olsun tamamiyle hizmet ve cezalarından sayılır.

Hazarda üç aydan az tebdilhava alanların kıtalariyle irtibatları kesilmez, yalnız müddetleri ne olursa olsun tedbilhavaları hitamında muvazzaflık müddetlerinin ikmaline altı aydan az kalmış olanlar mukim bulundukları şubelerinin mensup oldukları kolordu emrine verilirler.

(Ek fıkra: 2338 - 12.11.1980) 1076 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca, erbaş-er statüsüne geçirilenlerin alacakları hava değişiminin ancak birbuçuk aya kadar (dahil) olan kısmı muvazzaf hizmetlerinden sayılır.

FİRAR VE İZİNSİZLER

MADDE 79 - Firarların kaçtıkları tarih ve üzerlerinde ne gibi eşya ve teçhizat götürdükleri mensup oldukları kıta ve müessese kumandanları tarafından askerlik şubelerine yazılır. Şubeler de gelen haberler üzerine bunları firar defterine yazarak elde edilmeleri için mahallî Hükümetine veya sair icap edenlere bildirir.

MADDE 80 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Kıt'a ve müesseselerden kaçan veya aldıkları izin ve tebdilihava müddetini geçiren erbaş ve er kıt'a ve şubelerce ele geçirilinciye kadar aranır ve elde edilenler nezaret altında kıt'alarına sevkedilmek üzere mahallî hükûmetine teslim olunur.

Firar ve izinsiz olarak geçen müddetlerle her hangi bir mahkemenin hükmettiği hapis cezaları muvazzaf ve yedek hizmetlerinden sayılmaz. Disiplin cezaları hizmetten sayılır.

Beraatle neticelenen davalarda mevkufiyet müddetleri hizmetten sayılır. Ancak muvazzaflardan altı ay talim görmemiş olanlara bu müddet tamamlattırılır. Yedeklere talim müddeti kadar hizmet yaptırılır.

YAŞLARINI DEĞİŞTİRENLER

MADDE 81 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Askerlik çağına girdikten sonra yaşlarını değiştirenlerin yaşlarında yapılan değişikliğin askerliklerine tesiri yoktur. Ancak son yoklama görmemiş olanlardan nüfus kütüğünde yazılı yaşları, şahıslarına uygun görülmiyenlerin yaşlarının tashihini nüfus kanununa göre aid olduğu mahkemeden istemek üzere askerlik meclisleri veya askerlik daire ve şube reisleri veya mahallinin en büyük mülkiye memuru tarafından müddeiumumiye müracaat olunur ve bilmuhakeme takdir olunacak yaşa göre askerlikleri yaptırılır.

Askerlik meclislerinin veya askerlik daire ve şube reislerinin veya mahallin en büyük mülkiye memurunun istemesi üzerine yaşları değiştirilenlerden değişen yaşlarına göre son yoklama görmemiş veya görmekte bulunmuş olanların yaşıtlarile yoklamaları yapılır. Arkadaşları son yoklama görmüş olanlardan 23 yaşını bitirmemiş bulunanlar yalnız muvazzaf hizmete ve 23 yaşını bitirmiş olanlar 86 ncı madde hükmüne tâbi tutulurlar ve muvazzaf hizmetini yaptıktan sonra yaşıtlarının bulunduğu sınıfa geçirilirler.

Askerlik çağına girmezden evvel yaşlarını değiştirenlerin değişen yaşları kabul olunur. Bunlardan yaşlarını büyütmüş olanlar değişen yaşlarına göre arkadaşları son yoklama görmemiş veya görmekte bulunmuş iseler arkadaşları veçhile yoklamaları yapılır. Yaşıtları son yoklama görmüş bulunanlar hakkında ise emsallerinin sevkedilmediğine göre 84 ve sevk edildiklerine göre 86 ncı maddeler mucibince muamele yapılır.

MADDE 82 - Askerlik meclislerinin toplanmasiyle yoklamaların nasıl yapılacağı, numara çekilmesi ve numara çeken veya numarasız asker edilenlerle yedek erbaş ve erin toplanma ve sevkleri, muhtelif mürettebata tefrikleri ve ifayı hizmet edenlerin terhisleri tafsilâtı Müdafaai Milliye Vekâletince yapılacak talimat ile tâyin olunur.

CEZALI ASKERLİK

MADDE 83 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Askerlik çağına girmiş olupta yirmi yaşına girdiği sene Temmuzunun birinci gününe kadar 17 nci madde veçhile doğrudan doğruya veya her hangi bir vasıta ile ilk yoklamasını yaptırmıyan ve yoklama defterine ismini yazdırmıyanlardan son yoklamanın devam ettiği günler bitinceye kadar müracaat eden veya ele geçenler, bin kuruş para cezasına tâbi tutulur ve her iki yoklamaları birden yapılarak keyfiyet cüzdanlarına yazılır.

MADDE 84 - İlk yoklamasını yaptırmış olduğu halde son yoklamanın devam ettiği günler içinde mahallin askerlik meclisine veya sefaret ve şehbenderhanelere gelmemiş ve gelememesi hakkında işbu kanunda yazılı bir mazeret bulunduğuna dair haber göndermemiş olanlardan arkadaşlarının ilk tertibinin sevklerinden evvel ele geçen veya kendiliğinden gelenlerden 1500 kuruş cezayı nakdî alınır ve hekime muayeneleri yaptırılarak askerliğe elverişli olanlar, kabiliyeti bedeniyelerine ve tahsil derecesine ve ahvali sairelerine göre tam veya kısa hizmet yapmak ve arkadaşlariyle sevk ve terhis edilmek üzere numarasız olarak asker edilirler.

Kabiliyeti bedeniyeleri askerliğe elverişli bulunmıyanlar hekim muayenesine göre ya ertesi seneye terkolunur veya askerlikten çıkarılır.

MADDE 85 - İlk yoklama defterine ismini yazdırmamış olmakla beraber son yoklamada da bulunduğu mahal askerlik meclisine gelmemiş ve gelememeleri hakkında bu kanunda yazılı bir sebep olduğuna dair haber de göndermemiş bulunanlardan ele geçen veya kendiliklerinden gelenler hakkında elde edildikleri tarihe nazaran yukarki madde veçhile muamele yapılmakla beraber cezayı nakdileri iki kat olarak alınır.

MADDE 86 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Son yoklamada bulundukları yerdeki askerlik meclisine veyahut elçilik ve konsolosluklara gelmiyen ve 26 ncı maddede yazılı mazeretlerini bildirmiyen ve birlikte askerlik muamelesine tâbi oldukları doğumluların celb ve sevkine kadar da ele geçmiyen mükellefler, elde edildiklerinde bulundukları yerde veyahut yol masrafı kendileri tarafından verilmek üzere en yakın yerde bulunan iki askerî hekime (birisi sivil olabilir) muayene ettirilir. Muayene neticesinde askerliğe elverişli oldukları anlaşılanlar askerlik meclislerince ve toplu değilse idare heyetlerince numarasız asker edilirler ve askerlik meclisleri çalışmadığı zamanlarda sınıfları ve mürettebleri, mıntıkasında bulundukları kolordularca tesbit edilerek muvazzaf hizmetleri yaptırılmak üzere derhal işbu mürettebata sevk olunurlar (35 yaşını bitirmiş olanlarla daha yukarı yaşta bulunanlar geri hizmetlerde istihdam olunurlar).

Sıhhatleri muvakkaten askerliğe elverişli olmadığı anlaşılanlar keza askerlik meclisi veya idare heyetlerince numarasız asker edilir ve sevkleri geri bırakılır. Bunların sonradan yaptırılan muayenelerinde sıhhî halleri, askerlikten büsbütün çıkarılmalarını icab ettirirse 41 inci madde hükmüne tâbi tutulurlar. Askerliğe elverişli olduklarını gösterirse sınıfları ve mürettipleri yukarıdaki gibi tesbit olunarak hemen sevkedilirler.

Sıhhî hallerinden dolayı ilk muayenede askerlikten büsbütün çıkarılmaları icab edenler 41 inci madde hükmüne tâbi tutulurlar. 86 ncı madde hükmüne girenler askerî mahkemelere verilir.

MADDE 87 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Son yoklama sırasında ertesi seneye terki mucib mekteblerde okumakta olupta bulundukları mahal askerlik meclislerine veya şubelerine tahsil derecesi hakkında tasdikli şahadetname göndermemiş olanlar 15 lira para cezasına tâbi tutulur ve ertesi seneye bırakılır.

MADDE 88 - Askerlik meclisi reis ve âzalarından bilâ özür meclise gelmiyenlerle 48 inci madde mucibince yapılacak yoklamaya bilâ özür gelmiyen veya vekil göndermiyen polis âmirleri ve jandarma kumandanı ve bu işleri yapmamış olan şube reisleri hakkında vazifelerine devam etmiyenler hakkındaki ahkâmı kanuniye tatbik olunur.

MADDE 89 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Numaralı veya numarasız asker edilmiş mükellefler, yapılan davet üzerine birlikte sevkedilecekleri arkadaşlarının sevki gününe kadar gelmez ve bunun da 47 nci maddede yazılı özürlerden ileri gelmediği tasdik edilmiş bulunursa veya sevk edilirken askerliğini yapacağı kıtaya gitmeksizin kaçarlarsa askerî mahkemelere verilirler ve elde edilenler hemen sevkolunurlar.

(Değişik 2. fıkra: 4414 - 21.7.1999) Bunlardan yedek subay yetişme şartlarını haiz olanlar, muayyen zamanlarda hazırlık kıt’asına veya yedek subay okuluna sevk edilirler.

MADDE 90 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Yedek erbaş ve erden olup talim ve manevra için çağrıldıkları halde 47 nci maddeye göre özürsüz gelmedikleri anlaşılanlar askerî mahkemelere verilirler ve arkadaşları kadar hizmete tâbi tutulurlar. Bu gibiler askerlik borcunu ödemedikçe ve cezasını görmedikçe bir memuriyette kullanılamazlar. Bunların dahilî asayiş için celbleri 59 uncu madde mucibince seferberlik ahkâmına tabidir.

MADDE 91 - Ellerindeki hüviyet cüzdanlarına nazaran askerlik çağına girmiş erbaş ve erden o senenin Temmuzunun birinci gününe kadar ilk yoklamasını yaptırarak cüzdanlarına işaret ettirmemiş bulunanları hükümet hizmetine alanlar (memurin müdürleri ve buna mümasil salâhiyettar memurlar) Türk Ceza Kanununun iki yüz otuzuncu maddesi mucibince tecziye edilir ve bilerek hususi hizmete alanlardan 1000 kuruş cezayı nakdî alınır.

MADDE 92 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Askerlik çağına girmiş erbaş ve erden girdikleri sene ilk teşrin sonuna kadar son yoklamasını yaptırarak nüfus hüviyet cüzdanına işaret ettirmemiş olanları bilerek resmî veya hususî hizmete alanlar askerî Ceza Kanununa göre cezalandırılırlar.

MADDE 93 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) İlk ve son yoklamasını yaptırmış olsun olmasın 21 yaşına girmiş ve yaşıtları çağrılıp askere sevkedilmiş erbaş ve erden daha sonra sevk edileceklerini gösterir cüzdanlarında bir işaret bulunmıyanları bilerek resmî veya hususî hizmete alanlar, askerî Ceza Kanununa göre cezalandırılırlar.

Seferberlikte bu gibileri ve yedek erbaşdan ve erden olup da çağrılmış oldukları halde gitmemiş bulunanları ve kıt'alardan kaçmış olanları veya izinsizleri bilerek resmî ve hususî hizmete alanlar ve bu gibilerin gizlenmelerine ve kaçmalarına yardımı dokunduğu anlaşılanlar askerî mahkemelere verilir.

MADDE 94 - (Değişik: 3899 - 24.07.1940) A) Askerliklerini bitirip terhis edilen erbaş ve erden 54 üncü madde mucibince 3 ay içinde bir gûna özürleri olmaksızın tezkere ve cüzdanlarını şubelerine kaydettirmeyenlerden beş lira para cezası alınır.

B) İlk veya son yoklama zamanlarında yapılan ilân üzerine yoklama memurlarına veya askerlik şubelerine ve elçilik ve konsolosluklara bizzat müracaatla veyahut yazı ile veya başka birisi vasıtasiyle hüviyet cüzdanını göndererek kanunî yoklamasını yaptırmayan yedek erbaş ve er beş lira para cezasiyle cezalandırılır.

MADDE 95 - Askerlik çağında olup da şubeleri haricine gideceklerden gidecekleri yerleri esnayi azimette veya 75 inci madde mucibince gidecekleri yerlerde on beş günden ziyade kaldıkları halde oturdukları yerleri yoklama sırasında gittikleri köy ve mahalle ihtiyar meclis veya heyetlerine veyahut şubelerine bildirmiyenlerle o köy veya mahallenin ihtiyar meclisi veya heyetlerinden 500 kuruş cezayı nakdî alınır.

MADDE 96 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Görünüşe göre yirmi yaşlarına girmiş oldukları halde isimlerini nüfus kütüğüne yazdırarak cüzdan almamış saklılardan ele geçenler veya kendiliğinden gelenler Nüfus Kanunun mucibince nüfus kütüğüne yazılmak üzere nüfus idarelerine gönderilir. Nüfus

idarelerince kütüğe yazılarak keyfiyet askerlik şubelerine hemen bildirilir. Bu gibilerden yaşlarına göre arkadaşlarının son yoklamaları yapılmış olanlar numarasız asker edilerek arkadaşlarının sevk edilmiş olup olmadıklarına nazaran haklarında 84 üncü veya 86 ncı maddelerin hükümleri tatbik olunur ve askerlikleri yaptırıldıktan sonra yaşıtlarının bulunduğu sınıfa geçirilir. Arkadaşları son yoklama görmemiş veya görmekte bulunmuş olanların yoklamaları ve askerlikleri onlar gibi yaptırılır.

MADDE 97 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Kıt'a ve müesseselerden kaçan erbaş ve er hakkında Askerî Ceza Kanununa göre muamele yapılır.

MADDE 98 - (Değişik: 2850 - 20.11.1935) Askerlikten kısmen veya kâmilen kurtulmak için hile yapanlar ve bunların suç ortakları askerî mahkemelere verilir.

MADDE 99 - Nüfus kütüklerinde yazılı olanları yoklama cetveline yazmamış ve yazdırmamış veya sair bir muamele sebebiyle gizlemiş olan veya saklılardan veyahut yeniden nüfus kütüğüne yazılan veya yaşlarını mahkeme vasıtasiyle değiştiren erbaş ve er hakkında askerlik şubelerine bir ay içinde haber vermemiş bulunan nüfus mürdür ve memurları vazifelerini sui'istimal etmiş sayılarak âmirleri tarafından haklarında takibatı kanuniye yapılır.

MADDE 100 - Celp ve sevkı lâzım gelen erbaş ve erin geri kalmasına ve silâh altına alınması icap edenlerin tecillerine veya tecilleri lâzımgelenlerin haksız olarak sevklerine sebebiyet verecek derecede askerlik defter ve cetvellerine yalan, yanlış ve eksik bir şey yazanlar, kanun ve talimatta yazılı cetvel ve defterleri nümunesi veçhile tutmıyanlar dikkatsizlik veya sahtekârlık töhmetiyle divanı harbe verilir.

MADDE 101 - işbu fasılda yazılı cezayi nakdiler ve numarasız asker edilmek muamelesi, mükellef nerede ele geçmişse toplu bulundukları zaman oranın askerlik meclisleri ve dağılmış iseler idare heyetlerince hüküm ve keyfiyet mahallî askerlik şubelerine tebliğ olunur.

Cezayi nakdiler Tahsili Emval Kanuna tevfikan tahsil edilir.

MADDE 102 - İşbu kanuna tevfikan idare heyetince yapılacak her nevi muamele ve verilecek kararlarda askerlik şube reisi âzayı tabiiye sıfatiyle mecliste bulunur ve verilecek kararlarda rey sahibi olarak reyini verir.

MADDE 103 - İşbu kanuna göre askerlik meclisleri veya kaza ve vilâyet idare heyetleri hakkındaki şikâyetler Dahiliye ve Müdafaai Milliye Vekâletlerince müştereken ve askerlik daire ve şube reisleriyle hekimler hakkındaki şikâyetler Müdafaai Milliye Vekâletince tahkik ettirilir.

İşbu meclis ve heyetlerle askerlik daire ve şubelerinin ve muayeneye memur hekimlerin verdikleri kararlar ve raporlar aleyhindeki itirazların kanuna derecei mutabakatını tetkik ve neticeye göre tashih ve tadil hakkı Müdafaai Milliye Vekâletine aittir. Buna da kanaat etmiyenler şûrayı Devlete müracaat edebilirler.

MUVAZZAFLIK MÜDDETİNİ AZALTMAK İÇİN BEDELİ NAKDİ

MADDE 104 - (...) (Madde 104, 20 Kasım 1984 tarih ve 3081 sayılı Kanunun 2. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

MADDE 105 - (...) (Madde 105, 20 Kasım 1984 tarih ve 3081 sayılı Kanunun 2. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

MADDE 106 - (...) (Madde 106, 20 Kasım 1984 tarih ve 3081 sayılı Kanunun 2. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

MADDE 107 - (...) (Madde 107, 20 Kasım 1984 tarih ve 3081 sayılı Kanunun 2. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

MADDE 108 - (...) (Madde 108, 20 Kasım 1984 tarih ve 3081 sayılı Kanunun 2. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

MADDE 109 - Kanunu mahsus mucibince yedek subay olacaklardan bedel alınmaz.

MADDE 110 - Seferberlikte bedel alınmaz.

MADDE 111 - (...) (Madde 111, 20 Kasım 1984 tarih ve 3081 sayılı Kanunun 2. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)

EK MADDE 1 - (2299 - 20.03.1980) (Değişik: 3792 - 21.05.1992) Oturma veya çalışma iznin sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek ya da sanatı icra ederek, en az üç yıl süre ile fiilen yabancı ülkelerde bulunan 1111 sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanununa tabi yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte bağlı bulundukları Türk konsoloslukları aracılığıyla askerlik şubelerine başvurmaları halinde; 10.000 Alman Markı veya karşılğı kadar yönetmelikle belirtilecek yabancı ülke parasını, başvuru tarihinden itibaren 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ödemeleri ve bir aylık temel askerlik eğitimine tabi tutulmaları kaydıyla muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. Bunlardan 38 yaşında başvuranlar; belirtilen dövizin tamamını başvuru sırasında defaten öderler. 38 yaşından önce başvuranlar ise, öngörülen dövizi başvuru sırasında defaten ödeyebilecekleri gibi, dörtte birini başvuru sırasında, kalanı 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar olan süre içinde ödeyebilirler.

Yukarıda belirtilen döviz miktarını yarısına kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Alman Markı dışında diğer paralarla yapılacak ödemelerin miktarı, her yıl başındaki çapraz kurlar esas alınarak, Milli Savunma Bakanlığınca tespit ilan edilir.

Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere yaptıkları başvuruları kabul edilen yükümlülerden; gereken şartları taşımadıkları anlaşılanlar, ödemeleri gereken yabancı ülke parasını yönetmelikte belirtilen sürelere uygun ödemeyenler, belirtilen yaş sınırı sonuna kadar temel askerlik eğitimini yapmayanlar, ücret veya maaşları yurt içinde transfer edilenler, yabancı ülkelerde resmi bir görevle bulunanlar, dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için gereken yükümlülüklerinin devamı süresince toplam olarak her takvim yılının yarısından fazlasını yurt içinde geçirenler, yurda kesin dönüş yapanlar, istekleriyle vazgeçenler, askerliğe elverişiz oldukları tespit edilenler; Milli Savunma Bakanlığınca dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılarak, durumlarına uygun askerlik işlemine tabi tutulurlar.

Yükümlülerin ödemiş oldukları dövizler; dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılmaları halinde tabi oldukları statüde askerlik hizmetini tamamladıktan sonra, temel askerlik eğitimi sırasında veya daha önce ölmeleri veya askerliğe elverişsiz hale gelmeleri halinde ise hemen kendilerine, vekillerine veya kanuni mirasçılarına iade tarihindeki kurdan Türk Lirası olarak yurt içinde gösterecekleri banka hesabına ödenir.

Temel askerlik eğitimini tamamladıktan sonra ölen, askerliğe elverişsiz hale gelen veya yükümlülüklerini tamamladıktan sonra vazgeçenlere geri ödeme yapılmaz.

Savaş veya savaşı gerektirecek bir durumun başgöstermesi halinde, bu Kanuna tabi yükümlülerin askerlik hizmetlerini yerine getirmek üzere silah altına alınmalarının esasları Bakanlar Kurulunca belirlenir.

EK MADDE 2 - (2299 - 20.03.1980) (Değişik: 3478 - 12.10.1988) Yurt dışında çalışan askerlik yükümlülerinin yabancı ülke parası üzerinden yaptıkları ödemeler, T.C.Merkez Bankasında Millî Savunma Bakanlığı adına açılacak özel döviz hesabına Batı Alman Markı olarak kaydedilir.

Özel döviz hesabına kaydedilen bu dövizler, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı bulunan silah ve malzemenin tedariki ve yurt savunmasına destek sağlayan yatırımları karşılamak amacıyla, Millî Savunma Bakanlığının vereceği talimata uygun olarak T.C. Merkez Bankasınca bekletilmeden transfer edilir. Transfer edilen miktardan kesin harcamaya dönüşen kısmı gider belgelerine dayanılarak transfer tarihindeki döviz alış kuru üzerinden ilgili bütçeye gelir, ödenek ve gider kaydolunur. Bu amaçla ilgili bütçelerde tertip açmaya Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.

EK MADDE 3 - (2299 - 20.03.1980) (Değişik: 3802 - 21.5.1992) Bu Kanunda belirtilen esaslara göre dövizle askerlik hizmetinden istifade edebilecek veya edemeyecek yükümlüler ile ilgili şartlar, ödeme işlemleri, toplanan dövizin kullanılması, celp, sevk, eğitim, izin, sağlık, özlük hakları, geçici ve kesin terhis işlemleri, geri ödeme ile ilgili işlemler, hizmet hesabı, olağanüstü hallerde göreve çağırma, beyan edilen belge ve bilgilerin doğruluğunun araştırılması, yurt içinde ve yurt dışında yürütülen faaliyetlerin denetlenmesi usulleri ile diğer işlemler, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.

EK MADDE 4 - ((3358 - 16.4.1987)) Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığının ihtiyaç göstermesi ve Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi üzerine, 1111 sayılı Kanuna tabi olarak silah altına alınacak yükümlülerden, bu Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak görev yapanlar ile mesleği öğretmen olan ancak bu göreve başlamamış bulunanlar, bu Kanunun 10 uncu maddesinin 4 üncü bendinde belirtilen işlemlere tabi tutulmaksızın ihtiyaç fazlası olarak ayrılırlar ve temel askerlik eğitimini takiben mezkûr Bakanlık emrine verilirler. Bunların miktarı belirtilen ihtiyacın altında olduğu takdirde öncelikle yüksekokul mezunu, bunların da ihtiyacı karşılamaması halinde lise ve dengi okul mezunu yükümlüler, uygun nitelikleri taşımaları ve istekli bulunmaları şartıyla, ihtiyaç nispetinde temel askerlik eğitimini müteakip Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı emrine verilirler. İhtiyacın bunlarla da karşılanmaması halinde öncelikle yüksekokul mezunu, bunların da ihtiyacı karşılamaması halinde lise ve dengi okul mezunu olup niteliği öğretmenlik yapmaya elverişli bulunan ancak istekli olmayan yükümlüler arasından yeteri kadarı kura ile öğretmen olarak ayrılır. Bunların görev yerleri Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca belirlenir.

Askerlik yükümlülüğüne başlamadan önce bu Bakanlık kadrolarında öğretmen olanlar ile devlet memuru olarak çalışanlar önceki memuriyetleri itibariyle hak kazandıkları maaşlarını almaya devam ederler. Daha önce memuriyet görevinde bulunmayanların, fiilen öğretmenliğe başladıkları tarihten itibaren, 657 sayılı Kanun hükümlerine göre intibakları yapılır. Bunların maaşları Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca ödenir.

Yükümlüler; öğretmen olarak görev yaptıkları sürece resmî elbise giyemez ve iaşe edilmezler. Hizmet süresi emsali erbaş veya erlerin hizmet süresi kadardır. Bu süre askerlik şubesinden sevk tarihinden başlar, hizmetleri sırasında usulüne göre öğretmenlik mesleği ile ilişkileri kesilenler geri kalan hizmetlerini erbaş veya er olarak tamamlamak üzere kıtalara sevk edilirler ve maaşları kesilir.

Bu yükümlüler hakkında firar, hava değişimi, izin tecavüzü, kısa süreli firar ve kısa süreli izin tecavüzü, yoklama kaçağı, bakaya ve geç iltihak suretiyle bakaya kalmak suçlarından dolayı askerî Ceza Kanunu, Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanun ile Askerî Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uygulanır. Bu konularda yetkili askerî mahkeme veya disiplin mahkemesi Millî Savunma Bakanlığınca tespit edilir.

EK MADDE 5 - (3358 - 16.04.1987) Bu Kanunla, 1076 sayılı Kanuna eklenen ek 7 nci madde ile 1111 sayılı Kanuna eklenen ek 4 üncü maddenin uygulanmasıyla ilgili hususlar, Millî Savunma Bakanlığı ile Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

GEÇİCİ MADDE 1 - (Ek: 1315 - 27.07.1970) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel sakata ayrılmış olanlar askere alınmaz ve askerde olanlar terhis edilirler.

GEÇİCİ MADDE 2 - (Ek: 1315 - 27.07.1970) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel son yoklama sırasında arızalı sağlam olarak ayrılanlardan henüz askere sevk edilmiyenler ile halen muvazzaflık hizmetini yapmakta olanlar yeniden muayeneye tabi tutulurlar.

Bunlardan Türk Silâhlı Kuvetleri Beden Kabiliyeti Yönetmeliği gereğince askerliğe elverişli olamadıkları anlaşılan muvazzaf erat terhis edilir ve halen askere sevk edilmiyenler askere alınmazlar.

GEÇİCİ MADDE 3 - (Ek: 1315 - 27.07.1970) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel askerlik yoklaması yapılıp askerliğine karar alınanlar 1111 sayılı Askerlik Kanununun bu kanunla değişen eski 10 uncu madde hükümlerine tabidirler.

GEÇİCİ MADDE 4 - (Ek: 1315 - 27.07.1970) Kur'a neticesi askere alınmıyanlar bu kanunun 10 uncu maddesi (b) fıkrasında belirtilen kanun yürürlüğe girinceye kadar resmî ve özel her türlü iş ile okul, fakülte ve yüksekokula girebilir ve yurt dışına çıkmak için pasaport alabilirler.

GEÇİCİ MADDE 5 - (Ek: 1315 - 27.07.1970) Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, silâh altına alınan er, erbaş ve 1111 sayılı Askerlik Kanununa iki geçici madde eklenmesine dair 18 Temmuz 1963 tarih ve 291 sayılı Kanun gereğince Millî Eğitim Bakanlığı emrinde öğretmen olarak görevlendirilenler ile Silâhlı Kuvvetler okuma-yazma okullarında öğretmenlik yapmak üzere görevlendirilenler, 1 Kasım 1970 tarihinden itibaren 20 aylık muvazzaflık hizmetlerini ikmal ettikçe terhis edilirler.

GEÇİCİ MADDE 6 - (Ek: 1315 - 27.07.1970) 1975 yılının sonuna kadar son yoklamalarda askerliklerine karar verilenlerden ilk öğretmen okulu mezunu olup Millî Eğitim Bakanlığı kadrolarında ilkokul öğretmeni olarak çalışanlar Milli Eğitim Bakanlığı emrine verilirler. Ancak, bunlardan lüzumu kadarı Silâhlı Kuvvetler okuma-yazma okullarında öğretmenlik yapmak üzere görevlendirilir. Bunların askerlik şubelerince sevklerinden itibaren gerek köy ilkokullarında ve gerekse Silâhlı Kuvvetler okuma-yazma okullarında öğretmen olarak çalışacakları süre içinde memuriyetleri ile ilişkileri kesilmez. Maaş ve özlük haklarını kendi statüleri içinde Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinden almaya devam ederler. Milli Eğitim Bakanlığından maaşlarını almaya devam ettikleri bu sürece resmi elbise giyemezler ve iaşe edilmezler. Bu öğretmenler askerlik hizmetleri süresince Millî Eğitim Bakanlığınca gösterilen köy ilkokullarında veya Millî Savunma Bakanlığınca gösterilen Silâhlı Kuvvetler okuma-yazma okullarında öğretmenlik yapmaya mecburdurlar. Öğretmenlik yapmak istemiyenler ile öğretmen hizmetleri sırasında usulüne göre öğretmenlik mesleği ile ilişkileri kesilenler geri kalan hizmetlerini er olarak tamamlamak üzere kıtalara sevk edilirler. Bunların maaşları kesilir. Millî Eğitim Bakanlığı emrine verilenler ve Silâhlı Kuvvetler okuma-yazma okullarında vazife gören öğretmenler firar ve izin tecavüzü bakımından Askerî Ceza ve Askerî Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine tabi olmaya devam ederler. Silâhlı Kuvvetler okuma-yazma okullarında vazife gören öğretmenler hakkında Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunundaki Silâhlı Kuvvetlerde çalışan sivil personele ait hükümler uygulanır.

GEÇİCİ MADDE 7 - (Ek: 1315 - 27.07.1970) Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel 1111 sayılı Askerlik Kanununun 84, 85, 86, 89 ve 98 inci maddelerine tabi olanlar kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde askerlik şubelerine müracaat ederek işlemlerini ikmal ettirdikleri takdirde kur'a usulüne tabi tutularak asker edilirler.

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; bakaya, yoklama kaçağı ve saklı bulunanlardan bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde resmi mercilere teslim olanların bu suçları hakkında takibat yapılmaz.

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar; bakaya, yoklama kaçağı ve saklı suçlarından mahkûm olanların cezaları ceza mahkûmiyetlerinin neticelerine de şâmil olmak üzere affedilirler.

GEÇİCİ MADDE 8 - (Ek: 1315 - 27.07.1970) Bu kanunun 1 inci maddesi ile değiştirilen 1111 sayılı Askerlik Kanununun 10 uncu maddesinin (b) bendi gereğince çıkarılması gereken kanunla ilgili çalışmalara derhal başlanır ve bu konudaki kanun tasarısı işbu kanunun yürürlüğe girişinden itibaren bir sene içinde, Bakanlar kurulunca T.B.M. Meclisine sevk edilir.

GEÇİCİ MADDE 9 - (Ek: 1315 - 27.07.1970) Bu kanunun neşri tarihinde askerlik yapmadan çağ dışına çıkmış olanlar silâh altına alınmazlar.

Bunlar hakkında 10 uncu madde (b) bendi uygulanır.

GEÇİCİ MADDE 10 - (Ek: 2152 - 22.06.1978) İlköğretmen okulları veya öğretmen liselerinden mezun olarak ilkokul öğretmeni olmaya hak kazanmış ve bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Millî Eğitim Bakanlığı kadrolarında ilkokul öğretmeni olarak çalışmakta bulunan yükümlüler askerliklerine karar aldırmak şartıyla muvazzaf askerlik hizmetlerini yerine getirmek üzere (Yedek Subay adayı olma hakkını kazanmış olanlar hariç) Millî Eğitim Bakanlığı emrine verilirler. Bu öğretmenler askerlik hizmetleri süresince Millî Eğitim Bakanlığınca gösterilen köy ilkokullarında öğretmenlik yapmaya mecburdurlar. Bu süre sonunda terhisleri ilgili askerlik şubelerince yapılır.

Bunların askerlik şubelerince sevklerinden itibaren köy ilkokullarında öğretmen olarak çalışacakları süre askerliklerinden sayılır. Bu süre içinde memuriyetleri ile ilişkileri kesilmez, maaş ve özlük haklarını kendi statüleri içinde Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinden alırlar, bu süre içerisinde resmî elbise giyemezler, melbusat verilmez ve iaşe edilmezler. Bu kanunda öngörüldüğ şekilde öğretmenlik ya mak istemeyenler ile öğretmenlik hezmetleri sırasında usulüne göre öğretmenlik mesleği ile ilişkileri kesilenler hizmetlerini er olarak tamamlamak üzere kıtalara sevk edilir ve maaşları kesilir.

Millî Eğitim Bakanlığı emrine verilen yükümlüler hakkında firar ve izin tecavüzü suçlarından dolayı Askeri Ceza ve Askeri Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uygulanır. Bu konularda yükümlünün görev yerine en yakın askeri mahkeme yetkilidir.

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Silahlı Kuvvetlerde er olarak yükümlülüğünü yerine getirmekte olan ilkokul öğretmenlerinden Millî Eğitim Bakanlığı emrindeki köy ilkokullarında öğretmen olarak çalışmayı isteyenler geri kalan hizmetlerini Millî Savunma ve Millî Eğitim Bakanlıklarınca ortaklaşa saptanacak esaslara uygun olarak köy ilkokullarında tamamlarlar ve müteakiben hizmet süresi sonunda terhis olunurlar.

Köy ilkokullarında istihdam edilen ilkokul öğretmenlerinin hizmet süresi silahlı kuvvetlerdeki emsal erlerin hizmet süresi kadardır.

GEÇİCİ MADDE 11 - (Ek: 2299 - 20.03.1980) Bu Kanunun yayımı tarihinde 29 yaşını doldurduğu halde çeşitli nedenlerle henüz asker edilmemiş bulunan ve yurt dışında oturma ve çalışma iznine sahip olarak işçi sıfatıyla çalışmakta olan ve bunu belgeleyen yükümlüler Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde konsolosluklar aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları halinde bu kanun hükümlerinden yararlanırlar.

GEÇİCİ MADDE 12 - (Ek: 2539 - 22.10.1981) (Değişik: 3031 - 27.6.1984) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, ek 1 inci madde hükmü gereğince iki aylık temel askerlik eğitimine başlamamış olanlardan, 01.03.1980 tarihindeki 600.000 Türk Lirası karşılığı yabancı ülke parasından fazla ödemiş olanlara, bu miktarın üstünde kalan yabancı ülke parası, 01.03.1980 tarihindeki resmî kur üzerinden Türk Lirası olarak iade edilir. 01.03.1980 tarihindeki 600.000 Türk Lirasının karşılığı kadar yabancı ülke parasının tamamını ödememiş olanlar, noksan ödedikleri kısmı, 32 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tamamlarlar.

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ek 1 inci madde hükmü gereğince 2 aylık temel askerlik eğitimine başlamış veya bu eğitim tamamlamış olanlardan 01.03.1980 tarihindeki 600.000 Türk Lirasının üstündeki miktar karşılığı kadar yabancı ülke parasını ödemiş olanlara geri ödeme yapılmaz. Ancak; bu miktarın altında ödeme yapanlar noksan ödemelerini 32 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tamamlarlar.

GEÇİCİ MADDE 13 - (Ek: 2550 - 06.11.1981) Bu Kanunun 2 nci maddesine eklenmiş bulunan fıkra hükümlerinin yürürlüğe girdiği tarihten önce askerlik yükümlülüklerini Kıbrıs'ta yaptıklarını tevsik edenler hakkında da anılan fıkra hükümleri uygulanır.

GEÇİCİ MADDE 14 - (Ek: 2639 - 17.03.1982) Ek birinci maddeki diğer şartları taşıyan ve bu Kanunun yayımı tarihinde 29 yaşını doldurduğu halde çeşitli nedenlerle henüz asker edilmemiş bulunan, yurt dışında oturma ve çalışma iznine sahip olarak işçi sıfatıyla çalışmakta olan ve bunu belgeleyen yükümlüler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde konsolosluklar aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları halinde, anılan ek birinci madde hükmünden yararlanırlar.

Bu Kanunla tespit edilen belli miktardaki yabancı ülke parasını yükümlüler, ilk taksidi müracaat tarihinde olmak üzer, üç eşit taksitte ödeyebilirler, şu kadarki taksitleri ödeme süresi iki yılı geçemez.

GEÇİCİ MADDE 15 - (Ek: 2973 - 25.01.1984) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte seçim sonucu veya makbul bir özürü olmaksızın seçime katılmadıkları için erbaş-er olarak askerlik hizmetini yapmakta olan yükümlülerin hizmet süresi, aynı celbe tabi olup yedek subay adayı olarak ayrılanların hizmet süresinin yarısı kadardır.

GEÇİCİ MADDE 16 - (Ek: 3031 - 27.06.1984) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 32 yaşını doldurmuş olduğu halde, çeşitli sebeplerle henüz asker edilmemiş bulunan ve ek 1 inci maddedeki şartları taşıyan yükümlüler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içinde bu durumlarını ispat eden belgelerle birlikte, bağlı bulundukları konsolosluklar aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları halinde, anılan ek 1 inci madde hükmünden yararlanırlar.

Bu maddeden yararlanan yükümlülerden hizmetine ihtiyaç duyulanlar, iki aylık temel askerlik eğitimlerini, Genelkurmay Başkanlığının belirleyeceği ve Başbakanın uygun göreceği görev yerlerinde yerine getirirler.

Yükümlüler, bu Kanunun ek 1 inci maddesi ile tespit edilen belli miktardaki yabancı ülke parasının ilk taksidini müracaat tarihinde olmak üzere üç eşit taksitte ödeyebilirler, şu kadar ki taksitleri ödeme süresi 2 yılı geçemez.

GEÇİCİ MADDE 17 - (Ek: 3031 - 27.06.1984) Askerlik yükümlülüğünü yerine getirmemiş olmaları sebebiyle 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 25 inci maddesinin (ç) bendi gereğince Türk vatandaşlığı kaybettirilenlerden, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde Türk vatandaşlığına alınması için yetkili mercilere başvuran ve Türk vatandaşlığına kabul edilenler, vatandaşlığa kabulleri tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaat ettikleri takdirde, yaş sınırı dışında, ek 1 inci maddedeki diğer şartları taşımak kaydıyla, belirtilen madde hükümlerinden yararlanırlar. Bu yükümlüler, ek 1 inci maddede belirtilen miktardaki yabancı ülke parasını, askere sevkleri için yaptıkları müracaat tarihinde defaten öderler.

GEÇİCİ MADDE 18 - (Ek: 3031 - 27.06.1984) Bu kanunun 1 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihte silah altında bulunan, 20 aylık hizmet süresine tabi erbaş ve erler, 18 aylık hizmet süresini doldurduklarında terhis edilirler.

GEÇİCİ MADDE 19 - (Ek: 3358 - 16.04.1987) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, bu Kanun hükümlerine göre askerlik çağı yaş sınırını geçmiş olanlar çağ dışına çıkarılırlar.

GEÇİCİ MADDE 20 - (Ek: 3358 - 16.04.1987) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte saklı, yoklama kaçağı veya bakaya durumunda olan yükümlüler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren 2 yıl içinde askerlik şubelerine başvurmaları halinde, bu Kanunun bedel ödeyerek askerlik hezmetini yapma veya kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilmeye ilişkin hükümlerinden yararlanırlar.

Bunlardan 1946 ve daha yaşlı doğumlu olanlar temel askerlik eğitimine tabi tutulmazlar. Ancak bir defada ve peşin olarak ödeyecekleri bedel mimtarı Bütçe Kanununda belirlenen bedelin iki katıdır.

GEÇİCİ MADDE 21 - (Ek: 3358 - 16.04.1987) Bu Kanunun 6 ncı maddesinin 13 üncü bendi kapsamına giren 29 yaşını tamamlamamış yükümlüler (silah altına alınanlar hariç) yoklama kaçağı ve bakaya durumunda bulunsalar dahi, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde kayıtlı oldukları askerlik şubelerine başvurmaları halinde bu Kanun hükümlerinden yararlanır