DEVLETE VE KİŞİLERE MEMURLARCA
VERİLEN ZARARLARIN NEVİ VE MİKTARLARININ TESBİTİ, TAKİBİ, AMİRLERİN
SORUMLULUKLARI, YAPILACAK İŞLEMLER HAKKINDA YÖNETMELİK
Bakanlar Kurulu Karar Numarası ve Tarihi: 83/6510 - 27.6.1983
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 13 Ağustos 1983 - Sayı: 18134
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç
Madde 1 - Bu yönetmelik memurların kasıt, kusur, ihmal ve tedbirsizlik
sonucu idareye verdikleri zararlar ile kamu hukukuna tabi görevlerle
ilgili olarak kişilerin uğradıkları zararların nevi ve miktarlarının
tesbiti, takibi, amirlerin sorumlulukları, yapılacak işlemlerle
ilgili usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
Madde 2 - Bu yönetmelik hükümleri 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun değişik 1. maddesinin 1. fıkrası kapsamına giren kurumlarda
çalışan memurlar hakkında uygulanır.
Aynı maddenin 3. fıkrasında sayılanlar hakkında bu yönetmelik
hükümleri uygulanmaz.
Tanımlar
Madde 3 -
1 - Kasdi zarar: Memurların idare veya kişilere bile bile, isteyerek
zarar vermesi halidir.
2 - İhmal sonucu zarar: Memurların sorumlu oldukları işlere gerekli
özeni göstermemeleri veya işleri savsaklamaları sebebiyle idare
veya kişilerin zarara uğraması halidir.
3 - Tedbirsizlik sonucu zarar: Memurların gerekli önlemleri zamanında
almamaları veya eksik olarak almaları sonucunda idarenin veya
kişilerin zarara uğraması halidir.
4 - Memur: 657 sayılı Kanunun 1. maddesinin 1. fıkrasında sayılan
kurumlarda çalışan ve aynı kanunun 4. maddesinin (B), (C) ve (D)
bentleri kapsamına girmeyen kamu görevlileridir.
5 - Devlet malı: Devletin malik olduğu her çeşit taşınır ve taşınmaz
varlıklardır.
İKİNCİ KISIM
ZARARI-TAZMİN MÜKELLEFİYETİ, ZARAR MİKTARININ
TESBİTİ
Memurların Sorumlulukları ve Zararları Tazmin
Mükellefiyeti
Madde 4 - Memurlar görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek;
Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak
için gerekli tedbirleri almakla görevli ve sorumludurlar.
Memurlar, bu görev ve sorumlulukların yerine getirilmemesi sebebiyle
doğan zararları bu yönetmelikte belli edilen usul ve esaslar uyarınca
tazminle mükelleftirler. Sayıştaya karşı sorumlu olanların sorumlulukları
hakkında 832 sayılı Sayıştay Kanunu hükümleri saklıdır.
Madde 5 - Bu yönetmelik hükümlerine göre memurlarca tazmin edilecek
zararlar:
a - Kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile belirlenmiş görevlerini
kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu gerekli dikkat ve itina
ile yapmamaları sebebiyle idarenin veya kişilerin uğradığı zararlar.
b - Kendilerine teslim edilen Devlet malının korunması ve heran
hizmete hazır halde bulundurulması için gerekli tedbirleri kasıt,
ihmal veya tedbirsizlik sonucu almamaları sonucu Devlet malında
meydana gelen zararlardan,
ibarettir.
Zararların Tazmini İçin Gerekli Şartlar
Madde 6 - Memurların zararları tazmin mükellefiyetinin doğması
için;
a - Zararın mevcut olması,
b - Zararın doğrudan doğruya memurun fiilinden doğması,
c - Zararın mücbir sebebten hasıl olmaması,
şarttır.
Zararın ve Miktarın Tesbiti
Madde 7 - Memurun kasıt, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idarenin
malca uğradıkları zararın ilgili tarafından rayiç bedel üzerinden
ödenmesi esastır. Zarara uğrayan Devlet malının rayiç bedelinin
tesbitinde aşağıdaki usul ve esaslar uygulanır.
a - Demirbaş defterinde alındığı tarihteki değeride belli edilmek
suretiyle kayıtlı bulunan veya demirbaş defterinde kayıtlı olmakla
beraber değeri belli olmayan veya teberru yoluyla veya başka suretle
Devlete mal edilen mallarda zarar sözkonusu ise ait oldukları
kurumlarca üç kişiden az olmamak üzere teşkil edilecek bir heyet
tarafından zarara uğrayan malın rayiç değeri, piyasa araştırması
yapılmak, ticaret odaları ile belediyelerden bilgi istemek suretiyle
belirlenir ve ondan sonra zararın miktarı tesbit edilir.
Zarar gören Devlet malı eğer amortismana tabi mallardan ise rayiç
bedelden amortisman payı düşülür.
b - Tarihi ve bedii değeri olan her nevi eşya ve mallarda bir
zarar sözkonusu ise bilirkişilerden oluşan (eski eser uzmanları)
bir heyet tarafından önce eserin değeri, ondan sonra husule gelen
zararın miktarı tesbit edilir.
c - Zarar gören Devlet malı, biryerden gönderilmiş veya getirilmiş
ise taşıma masrafları malın rayiç fiyatına ilave edilmek suretiyle
malın esas fiyatı belirlenerek ondan sonra zararın miktarı tesbit
edilir.
Memurların 5. maddenin (a) fıkrasında tanımlanan hizmet kusurlarından
doğan zararların miktarı kurum ve kuruluşların en üst yöneticilerinin
belirleyeceği iki kişi ile zarara sebebiyet veren memurun ilk
amirinden oluşan 3 kişilik bir heyet tarafından tesbit edilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
ZARARIN ÖDENMESİ
Zararın Ödettirilme Şekli
Madde 8 - 7. maddede belirtilen usul ve esaslar uyarınca tesbit
edilen zarar miktarının, en üst derecenin birinci kademesinde
bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmediği hallerde memurun
kabul etmesi kaydıyla zarar disiplin amiri veya yetkili disiplin
kurulu kararına göre memurca ödenir. Ödemeyi kabul etmeyen memurların
verdikleri zararlar hükmen tahsil edilir.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen miktarı aşan zararlar, işin icabına
ve genel hükümlere göre sorumlularından sulh yolu ile veya hükmen
tahsil edilir.
Birinci fıkra kapsamına giren zararlar, ödemeyi kabul edenler
hakkında disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulunca verilen
kararların kesinleştiği tarihi izleyen aybaşından itibaren kararda
belirtilen esaslara göre, memurların aylıklarından kesinti yapılmak
suretiyle tahsil edilir. Zararın ödenmesinin sulh yolu ile sağlanması
halinde de sulh işleminin kesinleştiği tarihi izleyen aybaşından
itibaren anlaşma esaslarına göre memurların aylıklarından kesinti
yapılır.
Memurların aylıklarından yapılacak kesinti miktarı, kendilerine
ödenecek net aylıkların 1/3'ünden fazla ve 1/4'ünden az olamaz.
DÖRDÜNCÜ KISIM
DİĞER HÜKÜMLER
Amirlerin Sorumlulukları
Madde 9 - a - Amirler, emirlerindeki memurların, görevlerini
dikkat ve itina ile yerine getirmelerini, Devlet malını korumak
ve heran hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri
almalarını temin ve takip etmekle görevli ve sorumludurlar.
b - Memurlarca verilen zararların miktarının tesbiti ve ilgililerden
bu yönetmelik veya genel hükümlere göre tahsili konusunda yapılacak
işlemlerin zamanında ve eksiksiz yürütülmesinden, zararı veren
memurların görevli bulundukları kurum ve kuruluşların o mahaldeki
amirleri müteselsilen sorumludurlar.
Zararların Takibi ve Yapılacak Diğer İşlemler
Madde 10 - Zararı veren memurun amirleri, zararın vukubulduğu
tarihi izleyen 3 gün içinde zararın konusu ile memurun sorumluluğunu
belirten tüm bilgi ve belgeleri, o kurum ve kuruluşun en üst yöneticisine
iletirler. En üst yöneticiler bilgi ve belgelerin kendilerine
intikal ettiği tarihi izleyen 10 gün içinde bu yönetmeliğin 7.
maddesinde belirtilen usul ve esaslar uyarınca zarar miktarını
tesbit ettirirler.
Zarar miktarının bu yönetmeliğin 8. maddesinin birinci fıkrasında
belirtilen miktarı geçmediği hallerde, zararlarla ilgili belgeler
en üst yöneticiler tarafından karar verilmek üzere ilgili disiplin
amirine, gerektiğinde yetkili disiplin kuruluna gönderilir. Ayrıca
zarar veren memurdan ödemeyi kabul edip etmediği hususunda yazılı
beyanda bulunması istenir. Bu işlemler en geç 10 gün içinde tamamlanır.
Yukarıdaki fıkra kapsamına giren miktardaki zararları ödemeyi
kabul eden memurlar hakkında düzenlenen dosya disiplin amiri veya
yetkili disiplin kurulunca dosyanın intikalini izleyen 10 gün
içinde incelenip karara bağlanır. Kararda aylıklardan yapılacak
kesinti miktarı ve taksit sayısı belli edilir.
İdareye verdikleri zararı ödemeyi kabul etmeyen memurlar hakkında
genel hükümlere göre takibat yapılmak ve dava açılmak üzere zarara
ait bütün bilgi ve belgeler kurum ve kuruluşun en üst yöneticilerince
konuyla ilgili mercilere gönderilir.
İdarenin Rücu Hakkı
Madde 11 - Memurların görevlerini, kasıt, ihmal veya tedbirsizlik
sonucu gereken dikkat ve itina ile yapmamaları sebebiyle zarara
uğrayan kişilerin zararları, başvurdukları mahkeme veya makamlarca
verilen kararlar uyarınca ilgili kurumlarca karşılanır.
Kurumların genel hükümlere göre sorumlu memurlara rücu hakları
saklıdır.
Zamanaşımı
Madde 12 - Memurların bu Yönetmelik hükümlerine göre ödeyecekleri
tazminat borçlarının zamanaşımına uğraması genel hükümlere tabidir.
Yürürlük
Madde 13 - 832 sayılı Kanunun 105. maddesi uyarınca Sayıştayca
da incelenmiş olan bu Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 14 - Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|