KANUN NO: 1416
ECNEBİ MEMLEKETLERE GÖNDERİLECEK TALEBE HAKKINDA KANUN
Kabul Tarihi: 8 Nisan 1929
Resmi Gazete ile neşir ve ilânı: 16 Nisan 1929 - Sayı: 1169
3.t. Düstur, c.10 - s.407

MADDE 1 - Umumi ve mülhak bütçe ile idare olunan Devlet devairi ve inhisar idarelerinin, vilâyetlerin, şehremanetleri ile belediyelerin, ticaret odalarının ve mukavelenameleri mucibince talebe göndermeğe mecbur olan şirketlerin tahsil için ecnebi memleketlere gönderecekleri talebe bu kanun ahkâmına tabidir.

MADDE 2 - Birinci maddede sayılan makamlar tarafından ecnebi memleketlere gönderilecek talebe Maarif Vekâletince müsabaka ile seçilir.

Bu makamlar göndermek istedikleri talebinin adedini, ihtisas zümresini ve bu talebede aradıkları evsafı ve okutmak istedikleri memleketleri ve takip etmesini arzu eyledikleri tahsil plânının esaslı cihetlerini her sene Nisan nihayetine kadar Maarif Vekâletine bildirirler.

Maarif Vekâleti de o sene ecnebi memleketlere gönderilecek talebin evsafını, tahsil şartlarını alâkadar tedris müesseselerine tebliğ ve gazetelerle ilân eder.

MADDE 3 - Sene sonu imtihanlarını müteakıp tedris müesseselerinin muallin veya müderris meclisleri toplanarak o senedeki mezunlarla başkaca daha yüksek bir müesseseden mezun olmamış evvelki seneler mezunlarından gerek malûmat gerek zekâ ve seciye itibariyle aranan evsafı haiz olanları müsabakaya girebilmek üzere namzet olarak ayırırlar. Yalnız Askeri Fabrikalar Umum Müdürlüğünden tahsile gönderilmek istenen talebe için namzetler, imtihanları diğer (talebe) usul ve şartları dâhilinde Maarif Vekâletince yapılmak üzere, mezkûr Müdürlük tarafından seçilir.

MADDE 4 - İmtihan merkezlerinde teşkil edilecek sıhiye heyetleri namzetlerin muayenelerini yaparak ecnebi memleketinde tahsillerine mâni olacak arızalardan salim bulunup bulunmadıklarını tâyin ederler. Namzetler bu heyetin vereceği sıhhat raporlarını almadan müsabaka imtihanına giremezler.

MADDE 5 - İmtihan sualleri Maarif Vekâletince tâyin edilecek mütehassıslardan mürekkep bir komisyon tarafından tertip olunur. Bu komisyon lüzum gördüğü takdirde sual tanzimini hariçteki mütehassıslara da havale edebilir. Ancak başka dairelerden gönderilecek mütehassıslar dahi âza sıfatiyle komisyona iştirak ederler.

MADDE 6 - İmtihanların yapılacağı tarih, müessese ve merkez her sene Maarif Vekâleti tarafından tâyin ve en az on beş gün evvel ilân olunur.

MADDE 7 - İmtihanlar Maarif Vekâleti tarafından her merkezde teşkil edecek heyetler huzurunda yapılır. Bu heyetlerin teşekkül ve çalışma usulleri bir talimatname ile tesbit olunur.

MADDE 8 - İmtihan evrakı, sualleri tertip eden komisyon tarafından tetkik edilir. Her derse ait imtihan evrakı biri alâkadar vekâletten memur edilmek üzere en az iki zat tarafından tetki olunur. Ecnebi lisanı notu diğer derslerden müsavi derecede not alanlar arasında tercih sebebi olarak nazarı itibara alınır. Sualleri tertip eden komisyon icabında ders zümrelerine emsal kabul edebilir.

MADDE 9 - Elyevm tahsilde bulunan ve bundan böyle gönderilecek olan her talebeye Maarif Vekâletince tahsil şartlarını gösteren etraflı birer plân verilir. Lüzum ve zaruret takdirinde bu plânlar (2) nci madde hükmü nazarı dikkate alınarak Maarif Vekâleti tarafından tadil edilebilir.

MADDE 10 - Müsabakada kazanan ve gönderilmeleri kararlaştırılan talebeden bu kanun ile kendilerine tahmil olunan mecburiyetleri ifa edeceklerine dair Maarif Vekâletince birer taahhütname alınır ve bu taahhütnamelerin tasdikli birer sureti alâkadar makamlara verilir.

MADDE 11 - Bir talebenin tahsilini ikmal etmesi o talebenin tahsil plânında gösterilen merhaleleri geçmesi demektir. Hastalık veya herhangi meşru ve fevkalede bir hal vâkı olmadıkça talebenin tahsil plânında gösterilen müddette tahsilini bitirmemesi o talebinin geriye çağrılmasını icap ettirir.

MADDE 12 - Umumi ve mülhak bütçe ile idare olunan dairelerin tahsilde bulunan veya yeniden gönderecekleri talebe için her sene bütçeleriyle kabul olunacak tahsisat her daire namına ayrı ayrı maddeleri ihtiva etmek üzere Maarif Vekâleti bütçesinde açılacak bir fasılda cem olunur. Diğer makamlar kendi hesaplarına tahsilde bulunan ve yeniden gönderilecek olan talebenin Maarif Vekâletinden alacakları miktara göre senelik tahsisatının tediyesini her sene Nisan nihayetine kadar Maliye Vekâletine tahriren taahhüt ederler. Bu taahhütler yekûnu bir taraftan varidat bütçesine ithal diğer taraftan da Maarif Vekâleti bütçesindeki talebe tahsisatı faslına bir madde olarak vazolunur.

MADDE 13 - (Değişik: 3612 - 7.2.1990) Öğrenci ödeneği, bütün öğrencileri kapsamak üzere her yıl Milli Eğitim Gençlik ve Spor ve Maliye ve Gümrük bakanlıklarınca tespit edilecek aylık miktar ile zaruri giderler toplamından teşekkül eder.

MADDE 14 - Maarif Vekâleti ecnebi memleketlerde tahsilde bulunan talebenin daimi ve muntazam bir surette teftiş ve murakabesi vazifesi ile mükellef olmak üzere âzami dört Maarif Müfettişinden ve Askeri Fabrikaları Umum Müdürlüğüne mensup bir müfettişten mürekkep bir teftiş heyeti bulundurur.

Her müfettişe müteferrik ve müstacel masraflar için İcra Vekilleri kararıyla üç bin liraya kadar avans vermeğe Maarif Vekâleti selâhiyettardır.

MADDE 15 - Müfettişler mühim ve müstacel sebepler dolayısıyle bir talebenin bulunduğu şehir veya müesseseyi tebdil edebilirler. Askeri Fabrikalara mensup talebeler sınıfını muhafaza etmek suretiyle bu ahkâma tabidir. Bu takdirde âzami bir hafta zarfında Vekâleti keyfiyetten haberdar ederler.

MADDE 16 - Müfettişler kendi hesaplarına tahsilde bulunan Türk talebenin vaziyetini ve çalışmalarını aileleri tarafından vukubulacak müracaat üzerine teftiş ederler ve neticeden kendilerine malûmat verirler. Bu talebeden milli şeref ve haysiyeti kıracak surette hareket ettikleri müfettişler tarafından tesbit edilenler, velileriyle talebenin tahsilde bulunduğu memleket elçiliğine ve Maarif Vekâletine bildirilir.

MADDE 17 - Maarif Vekâleti her talebenin tahsilini ikmal etmesinden altı ay evvel keyfiyeti ait olduğu makama bildirir.

Tahsilini ikmal ile avdet eden talebe üç ay zarfında taahhütname ile merbut olduğu makama müracaata mecburdur. Müracaatından itibaren mensup olduğu makamca bu talebeye bir vazifeye tâyin edilmedikçe üç ay müddetle ecnebi memleketlerde tahsilde bulunan talebe için itası mukarrer asgari aylığının yarısı aylık tahsisat olarak verilir.

MADDE 18 - Avdet ve müracaat etmiş olan bir talebe ihtısası dâhilinde kendisine teklif olunacak hizmeti kabule mecburdur. Ancak bu mecburiyet müracaatından itibaren üç ay nihayetine kadar bir hizmete tâyin edilmiyenler için sâkıt olur.

Birinci maddede sayılı makamlardan belediyeler, ticaret odaları ve şirketler tarafından tahsile gönderilen talebe müstesna olmak şartiyle diğer makamlara ait talebe için 10 uncu maddeye tevfikan bu talebenin taahhütnameleri ahkâmanın tatbikı ile vazifedar olanlar avdet edecek talebeyi açıkta bırakmamak üzere zamanında bütçeleri ile tahsisat teklif etmemek veya münhal bir vazifeyi hazır bulundurmamak gibi tedabiri evveliyeyi ittihazda ve intihap ve tâyin ile mükellef olanlar tahsilden avdet ve müracaat eden talebeyi ihtısasları dâhilinde münhal bir hizmete kanuni sebepler olmaksızın tâyin için muktazi muameleleri ifada ihmal ve terahi gösterdikleri takdirde o talebenin ecnebi memleketlerde tahsili uğrunda ihtiyar edilmiş masrafı ödemeğe mecburdurlar.

Taahhütname ile merbut olduğu makam tarafından kendisine müracaatından itibaren iki ay zarfında iş gösterilmeyen talebeyi üçüncü ay hitamına kadar Devletin herhangi bir dairesi hizmete tâyin edebilir ve bu takdirde talebinin taahhütnamesindeki mecburiyeti kendisini hizmete tayin eden daireye intikal eder.

MADDE 19 - Geriye çağrılan talebe ile tahsillerini bitirerek üç ay zarfında avdet eylemeyen ve (17, 18) inci maddeler mucibince müracaat ve teklif olunan hizmetleri kabul etmeyen talebe ile bunlardan mecburi hizmet müddeti içinde istifa eden veyahut memuriyetten ihraç cezasına uğrayanlar Memurin Kanununun altmış dördüncü maddesine tevfikan tahsil masraflarını faizleriyle beraber ödemeğe mecburdurlar.

MADDE 20 - Evvelce kendi hesaplarına tahsile gitmiş olan talebeden tahsillerine devam edemiyecek vaziyete düşmüş olanlar, bulundukları resmi müsesseselerde imtihan geçirmiş ve bu imtihanlarda muvaffakiyet temin etmiş bulundukları takdirde müfettişliğin mütalâası alındıktan sonra zümresine ait tahsisat mevcut olmak ve dairesince muvafakat olunmak şartiyle bu kanun ahkâmına tabi talebe arasına alınabilirler. Ecnebi memleketlerde resmi hiç bir imtihan geçirmemiş olanların bu kanun ahkâmına tabi talebe meyanına alınabilmesi için Maarif Vekâletince açılacak müsabaka imtihanlarına iştirak etmeleri şarttır.

MADDE 21 - Birinci maddede sayılı makamlar tarafından tahsil için ecnebi memleketlere ayrıca memur gönderilmesi caiz değildir. Memurlardan tahsil için gitmek isteyenler bu kanun ahkâmına tevfikan talebe sıfatını iktisaba ve gitmezden evvel memuriyetlerinden istifaya mecburdurlar. Dairelerince staj maksadıyla ecnebi memleketlere gönderilecek memurlara bu kanunun şümulü yoktur.

MADDE 22 - Bu Kanun neşri tarihinden muteberdir.

MADDE 23 - Bu Kanunun ahkâmını icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.