Kültür Bakanlığından:
FİKİR VE SANAT ESERLERİNİN İŞARETLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK
Dayandığı Kanun Numarası ve Tarihi: 5846 - 5.12.1951 / 3257 -
23.1.1986
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 16 Kasım 1997 - Sayı: 23172
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Hukuki Dayanak
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, fikir ve sanat eserleri nüshalarının
üzerlerine konacak özel işaret, rumuz, bandrol, kod, seri ve sıra
numaralarına, bunların hangi eserler için nasıl kullanılacağına,
eser nüshalarının neresine konulacağına, nereden alınacağına,
bunu taşımayan eser nüshaları hakkında ne işlem yapılacağına ait
usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik fikir ve sanat eserlerinin işaretlenmesine
ve süreli olmayan yayınlarda bandrol kullanımına ilişkin ilke
ve yöntemleri kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri
Kanunu ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 4110 sayılı
Kanun’la değişik 44 üncü maddesinin dördüncü fıkrası ve 81 inci
maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
İşaretlenecek Eserler
Madde 4 - İşaret, bandrol, rumuz, kod, sıra ve seri numarası
verilecek eserler şunlardır:
a)Süreli olmayan yayınlar,
b)Her çeşit ses ve/veya görüntü taşıyıcıları ve teknolojinin
geliştireceği her tür disk ve disketler, taşıyıcı ortamlar-medya,
c)Bilgisayar programları,
d)Her çeşit malzeme veya teknikle yapılan güzel sanat eserlerinin
röprodüksiyonları, yağlı boya ve sulu boya tablolar, her türlü
resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazılar ve tezhipler,
kazıma, oyma, kakma ya da benzeri usullerle maden, taş, ağaç ya
da diğer maddelerle çizilen ya da tespit edilen eserler, kaligrafi,
serigrafi, heykeller, kabartmalar, oymalar, el işleri ve küçük
sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil,
moda tasarımları, fotoğrafik eserler ve slaytlar, grafik eserler,
karikatür eserleri, her tür tiplemelerin röprodüksiyonları,
İşaret, Rumuz, Bandrol, Kod, Sıra ve Seri Numaraları
Madde 5 - Fikir ve sanat eserleri nüshalarında kullanılacak işaret,
rumuz, bandrol, kod ve diğer numaralar şunlardır:
a)Ad, unvan, amblem.
Fikir ve sanat eserlerini çoğaltarak, satışa sunacak veya başka
türlü ticaret mevkiine koymak suretiyle umuma arz edecek olan
gerçek ve tüzel kişilerin adı, ünvanı ve varsa amblemi,
b)Bakanlık rumuzu.
Kültür Bakanlığı’nın 8 puntodan küçük olmamak üzere basılacak
KB rumuzu.
c)Yıl Kodu.
Eserin yayımlanacağı yılın son iki rakamı. (Ek 1: Örnek A)
d)İl Kodu.
Eseri çoğaltan ve yayımlayan gerçek ve tüzel kişinin bu faaliyetini
gösterdiği veya yönettiği ilin kodu. (Ek 1: Örnek B)
e) Yayımcı ve yapımcı kodu.
Yayımcı, ilim, edebiyat eserleri ile güzel sanat eserlerinin
röprodüksiyonlarını yayımlayan, yapımcı ise ses ve/veya görüntü
taşıyıcıları ile disk ve desketleri ve benzerlerini üreten, ithal
eden gerçek ve tüzel kişilerdir. Yayımcı ve yapımcı kodu ise bu
sıfatla Kültür Bakanlığı’na başvurarak bir defaya mahsus alınan
numaradır.
Yayımcı ile disk ve disketleri ve benzerlerini üreten ve ithal
eden yapımcılar başvurularında adını, ünvanını, ikametgah ve iş
adresini, faaliyetini bir işyerinden yönetiyorsa ticaret sicil
kaydını; ses ve/veya görüntü taşıyıcılarını üreten ve ithal eden
yapımcılar, yapımcılık niteliklerini taşıdığını gösterir Kültür
Bakanlığından aldıkları belgenin bir örneğini başvurularına eklemek
zorundadırlar.
f) Yayımcı ve yapımcı rumuzu.
İlim ve edebiyat eserleri ile güzel sanat eserlerinin röprodüksiyonlarını
yayımlayanlar, "YAYIMCI" kelimesinin baş harfi "Y"
rumuzunu kullanırlar. Ses ve/veya görüntü taşıyıcıları ile disk
ve disketleri üretenler "ÜRETEN" kelimesinin baş harfi
"Ü" rumuzunu, bu eserleri ithal edenler "İTHAL"
kelimesinin baş harfi "İ" rumuzunu kullanırlar.
Bu rumuzlar yayımcı ve yapımcı kodu ile birlikte, rumuz önde
olmak üzere kullanılır.
g) Yayım ve yapım numarası.
Yayımcının veya eser sahibinin yayımlayacağı her eser için, yapımcının
ürettiği ve ithal ettiği ses ve/veya görüntü taşıyıcıları ile
disk ve disketlere, birden başlamak üzere sıra takip ederek verdiği
numaralardır.
Yayımcı ve yapımcı daha önceki yayınlarını numaralamış ise, son
yayım numarasının üzerine devam edecektir. Yayım ve yapım numarası
vermemiş olanlar birden başlayarak numara vereceklerdir.
h) Seri numarası.
Yayımlanacak nüshalara çoğaltma sayısı kadar ve birden başlayıp,
sıra takip ederek numaratörle verilen numaradır. Bu numaralamada
her nüsha ayrı bir numara alır. İkinci ve daha sonraki baskılarda,
çoğaltmalarda seri numarası, son verilen rakamın üzerine sayılarak
verilir. Bir eserde seri numarası birden fazla kullanılamaz. Seri
numarası güzel sanat eserlerinde kullanılacaktır. Bu eserlerin
baskı sayısı her esere ayrıca yazılacaktır.
ı)Bandrol.
(23388 sayılı, 30.6.1998 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan değişik
ı bendinin birinci paragrafı)
Bandrol, fikir ve sanat eserlerinin izinsiz çoğaltımlarının ve
taklit edilmelerinin önlenmesi amacıyla, süreli olmayan yayınlara,
ses ve/veya görüntü taşıyıcıları ile disk ve disketlere alınmış
eser nüshaları üzerine yapıştırılan, sökülmesi halinde parçalanan
ve yapıştırıldığı malzemenin özelliğini kaybettiren nitelikte
güvenlik şeridi içeren holografik özellikli bir güvenlik etiketidir.
Tür ve nitelikleri Kültür Bakanlığı’nca belirlenerek, hazırlanıp
bastırılan bandroller, çoğaltılan eser nüshalarının her birine
bir adet yapıştırılmak üzere, yetkililerce ses ve/veya görüntü
taşıyıcıları için Kültür Bakanlığı’ndan, kitap ve ansiklopediler
için il kültür müdürlüklerinden temin edilir.
Süreli olmayan yayınlarda, yayımcı ve eser sahibinin yayımladığı
kitabın her nüshasının, birden fazla cilt oluşturan ansiklopedilerde
her cildin, fasikül halinde yayımlanan ansiklopedilerde her fasikülün
ön kapak dış yüzeyinin uygun bir yerine, şömiz kapaklarda şömiz
altına Bakanlık bandrolünün yapıştırılması zorunludur. ı) (...)
(Bend, 8.11.2001 tarih ve 24577 sayılı R.G.'de yayımlanan yönetmeliğin
11. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Süreli Olmayan Yayınlarda İşaretleme
Madde 6 - Yayımcı ve eser sahibi yayımladığı her kitabın her
nüshasının birden fazla cilt oluşturan ansiklopedilerde her cildin,
fasikül halinde yayımlanan ansiklopedilerde her fasikülün dört
sayfalık kapağının uygun bir yerine adını, ünvanını veya varsa
amblemini ayrıca 6 puntodan küçük olmamak üzere yıl kodu, il kodu,
yayımcı kodu, yayın numarası olmak üzere basmak zorundadırlar.
(Ek 1, Örnek C)
Ses Taşıyıcısı Her türlü Kompakt-Disk ve Benzerlerinde
İşaretleme
Madde 7 - Fikir ve sanat eserlerini ses tekrarına yarayan plak,
ses kaseti, kompakt-disk ve benzeri taşıyıcıları ile yayımlamak
üzere üreten ve ithal eden veya ithal ederek çoğaltan gerçek ve
tüzel kişiler;
a)Ad, unvan ve amblemini plak, ses kasetleri, CD ve benzerlerinin
her iki yüzü üzerinde yer alan etiket üzerine basmak,
b)Yıl kodu, il kodu, yapımcı kodu ve yayın numarasını 6 puntodan
küçük olmamak üzere, numaraları "nokta" işaretiyle ayırmak
suretiyle, tek satır halinde plak ve kaset, CD ve benzeri nüshaların
her iki yüzündeki etiketlerin üzerine basmak,
c)Kültür Bakanlığı’nca hazırlanan ve plak, ses kaseti, kompakt-disk
ve benzeri için çoğaltılacak sayı kadar alınan bandroller, bu
materyallerin uygun bir yerine dış ambalajdan görünecek bir şekilde
yapıştırmak, zorundadırlar.
Sinema Filmlerinde, Video Kasetleri, Görüntü Taşıyan Disk ve
Disketlerde ve Benzerlerinde İşaretleme
Madde 8 - Sinema filmlerinde, video kasetlerinde, görüntü taşıyan
disk ve disketlerde işaretleme aşağıdaki biçimde yapılır.
a)Sinema filmleri ve video eserlerini üreten veya ithal eden
gerçek ve tüzel kişiler hazırladıkları etiketler üzerine ad, unvan
ve amblemleri ile 6 puntodan küçük olmamak üzere yıl kodu, il
kodu, yapımcı kodu ile rumuzu ve yayın numarasını bir satır halinde
basmak zorundadırlar. Bu etiketler sinema filmlerinde bir film
kutusuna yapıştırılır. Ayrıca, film ve video eserlerini üreten
veya ithal edenin adı, unvanı ve amblemi ile bu numaralar bütün
nüshaların jeneriklerinde de aynı biçimde yer alır.
b)Sinema filmleri, video kasetleri için çoğaltılan sayı kadar
Kültür Bakanlığı’nca bastırılan bandrollerden alınarak film kutusu
üzerine; video kasetlerde, kasetin sırt tarafının üst kısmına
daha önce bandrol için ayrılan yere; disk ve disket üzerindeki
uygun bir yere dış ambalajlardan görünecek bir biçimde yapıştırılır.
c)Sinema filmleri ve video kasetlerde; üretici veya ithalatçı
rumuzu ve kodunun, (Ek 1, Örnek D)’de belirtilen ibçimde jeneriğin
ve filmin sonunda yer alması zorunludur. İsteyen yapımcılar, film
karelerinin sağ alt köşesinde onbir dakikalık aralıklarla üç saniye
süreyle veya sürekli görülebilecek şekilde de gösterebilirler.
Umumi Mahallerde Kullanım
Madde 9 - Her çeşit ses ve/veya görüntü taşıyıcıları ile disk
ve disketlerin umumi mahallerde kullanılması durumunda, ilgili
meslek birliğinden "Umumi Mahallerde Kullanılabilir"
yazısının kısaltılmışı olan "U.M.K." rumuzu bulunan
ve tek tip olarak hazırlanan bandrol alınır ve dış ambalaj üzerine
yapıştırılır. Ayrıca; bu bandrollerin üstünde, meslek birliğinin
amblemi, seri numarası, yapımcı kodu, "U.M.K." rumuzu
bulunur. Bu bandroller, eserin işletme belgesi sahibi tarafından,
ilgili meslek birliğinden ücret karşılığında alınır, satış fiyatı
Bakanlıkça belirlenir. Güzel Sanat Eserlerinin İşaretlenmesi Madde
9 - (...) (Madde, 8.11.2001 tarih ve 24577 sayılı R.G.'de yayımlanan
yönetmeliğin 11. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Madde 10 - Her çeşit malzeme ve teknikle yapılan güzel sanat eserleri,
yağlı boya ve sulu boya tablolar, her türlü resimler, desenler,
pasteller, gravürler, güzel yazılar ve tezhipler, kazıma, oyma,
kakma ya da benzeri usullerle maden, taş, ağaç ya da diğer maddelerle
çizilen ya da tespit edilen eserler, kaligrafi, serigrafi, heykeller,
kabartmalar ve oymalar, el işleri ve küçkü sanat eserleri, minyatürler
ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil, moda tasarımları, fotoğrafik
eserler ve slaytlar, grafik eserler, karikatür eserleri, röprodüksiyonlar
ve her tür işlemlerde işaretleme;
a)Güzel sanat eserlerini çoğaltan, röprodüksiyon ve kartpostalları
yayan gerçek ve tüzel kişilerle, kamu kurum ve kuruluşları, kartpostallarda
bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen işaret ve numaraları
aynı maddedeki esaslar çerçevesinde her kartpostal için kullanır.
Bu işaret ve numaralar 20x30 cm. Boyutlarındaki çoğaltmalarda
arka sol alt köşesine bir satır halinde basılır.
b)Güzel sanat eserlerinin röprodüksiyonlarının 20x30 cm. Boyutlarından
büyük olanlarında, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen
işaret ve numaralar aynı maddedeki esaslar çerçevesinde her çoğaltımın
ön yüzü sağ alt köşesine basılacaktır.
Bilgisayar Programlarında İşaretleme
Madde 11 - İşaretleme kapsamında öngörülen bilgiler, o bilgisayar
programının dağıtıma sunma şekline bağlı olarak, geleneksel yollar
ile fiziksel bir taşıyıcı ortamda dağıtıma sunulmuş ise taşıyıcı
ortamın üzerinde disk-disket, CD-ROM, Tape ve benzerlerine paralel
olarak bilgisayar programının derlenmiş kodu içinde yer almalı
ve bu program ilk çalıştırıldığında bilgisayar görüntü biriminde
yani monitörde görüntülenecek şekilde programın derlenmiş koduna
yerleştirilmelidir. Eğer bilgisayar programı geleneksel yolların
dışında, fiziksel olarak taşıyıcı bir ortam dışında dağıtıma sunulanlar
tarafından yayma hakkı kullanılarak dağıtıma sunulmuş ise işaretleme
sadece bu bilgilerin programın derlenmiş kodu içine yerleştirilmeli
ve program ilk yüklendiğinde görüntülenmelidir.
İşaretleme aşağıdaki bilgileri içerir. İşaretlemede standart
bir biçim zorunluluğu yoktur.
İşaretleme yükümlülüğü sadece Türkiye’de üretilen ve çoğaltılan
bilgisayar programları için geçerlidir. Bu işaretler,
Ad, unvan ve amblem bilgisayar programını üreten ve çoğaltarak
kullanıma sunan yani kullanım lisansı veren veya başka türlü ticaret
mevkiine koymak sureti ile son kullanıcıya arz edecek gerçek ve
tüzel kişilerin adı, unvanı ve varsa amblemi,
Yıl kodu: bilgisayar programının veya son sürümünün piyasaya
sunulduğu yılın son iki rakamı.
Sürüm yani versiyon, release numarası; bilgisayar programının
sürüm numarası, şeklindedir.
Üretici kuruluş, ürünle birlikte lisans anlaşması ve/veya özel
sözleşme veriyorsa, yukarıda belirtilen işaretlemede kullanılan
bilgiler, anılan lisans anlaşması ve/veya özel sözleşmede bulundurulmalıdır.
(23388 sayılı, 30.6.1998 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan değişik
12. madde ve başlığı)
Holografik Özellikli Güvenlik Etiketi Kullanımı
Madde 12 - Süreli olmayan yayınlarda güvenlik hologramının ne
şekilde temin edileceği aşağıda belirtilmiştir:
a) Yayınevi ile eser sahibi ya da hak sahibi arasında yapılacak
geçerli bir sözleşmenin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun
52 nci maddesinde belirtilen "Mali haklara dair sözleşme
ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı
ayrı gösterilmesi şarttır." İfadesine uygun olması veya yetki
belgesinde bu hususun anılan maddeye uygun biçimde düzenlenmesi
gereklidir.
b) Süreli olmayan yayınlarda kullanılacak güvenlik hologramları,
çoğaltım yaptıracak eser sahibine, hak sahibine, eser sahibinin
veya hak sahibinin çoğaltma ve yayma hakkını devrettiğine dair
geçerli bir belgeyle kanıtlamış olan yayınevine verilir.
c) Eser sahibi, hak sahibi veya çoğaltım hakkına sahip yayınevi
sözleşmede veya yetki belgesinde ya da bunlara denk belgelerde
yer alan eser için öngörülen sayıda güvenlik hologramını, İstanbul’da
Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğü’nden, diğer illerde ise, il
kültür müdürlüklerinden temin edecektir.
d) Eser sahibi, hak sahibi veya çoğaltım hakkına sahip yayınevine
verilen güvenlik hologramları, çoğaltılacak eserler dışında kullanılamaz.
e) Güvenlik hologramı verilmesi için gerekli belgeler:
1) Hak sahibi olunduğunu gösterir hukuken geçerli sözleşme veya
yetki belgesi,
2) Eser sahibi, hak sahibi veya çoğaltan hakkına sahip yayınevince
basımevine sipariş edilen eserin çoğaltım sayısını gösterir sipariş
fişinin bir sureti ile sevk irsaliyesi veya fatura örneği ile
bunların verilemediği durumlarda vergi kimlik numarasını içeren
yazılı beyanı.
İşaretlenmemiş Eserler Hakkında Yapılacak İşlemler Madde 12 -
(...) (Madde, 8.11.2001 tarih ve 24577 sayılı R.G.'de yayımlanan
yönetmeliğin 11. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Madde 13 - Bu Yönetmeliğin hükümleri uyarınca işaretlenmemiş,
bandrolsüz, sıra ve seri numarasız fikir ve sanat eserleri çoğaltan,
dağılan, satan veya her ne surette olursa olsun başkalarının istifadesine
sunanlar hakkında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve
3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanunu hükümlerine
göre işlem yapılır.
İşaretlenmemiş Eserler İçin Talep Edilebilecek
Haklar
Madde 14 - İşaret, bandrol, sıra ve seri numarası bulunmayan
eserler için, eser sahibi veya yetkili kıldığı hallerde meslek
birliği 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve ilgili mevzuat
hükümlerine göre mali ve manevi hakları talep edebilir.
Ek Madde 1 - (RG: 15.12.1997 - 23201) (Değ.RG: 10.3.1998 - 23382)
Bu Yönetmeliğin 12 nci maddesiyle getirilen süreli olmayan yayınlarda
bandrol kullanımı uygulaması 1.7.1998 tarihinde başlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 15 - 4.9.1986 tarihli ve 19211 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
"Fikir ve Sanat Eserlerinin İşaretlenmesi Hakkında Yönetmelik"
ve değişiklikleri, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren
yürürlükten kalkar.
(23388 sayılı, 30.6.1998 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle
eklenen geçici madde)
Geçici Madde 1 - Süreli olmayan yayınlarda güvenlik hologramı
kullanımı, 31.3.1999 tarihine kadar eser sahibi, hak sahibi veya
çoğaltım hakkına sahip yayınevinin isteğine bağlı olarak uygulanır.
Yürürlük
Madde 16 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17 - Bu Yönetmelik hükümlerini Kültür Bakanı yürütür.
EK 1
Örnek A: 1995 yılı için 95
Örnek B: Faaliyetini Ankara’dan yönetiyorsa 06
Örnek C: "A yayınevi ve X kişi, kurum veya kuruluş 1997
yılı içinde Ankara’da "B" adlı kitaptan 5.000 adet yayınlasın,
kitabın dört sayfadan oluşan kapağının uygun bir yerine, yayımlayanın
adı, ünvanı, varsa amblemi yer alır. Kapağın iç sayfalarının uygun
bir yerine konulacak numaralar;
a)Yıl kodu: 97
b)İl Kodu: 06
c)Yayımcı kodu: 0001 Bakanlıktan yayımcının aldığı numaradır.
Bütün yayımladığı eserlerde bu kodu kullanacaktır.
d)Yayımcı rumuzu:"Y"
e)Yayın numarası: 1 ilk ayın ise
Yukarıdaki örneklere göre; rumuz ve numaralar aşağıdaki gibi
yeralır.
97.06.Y.0001.1
Örnek D: ÜRETİCİ RUMUZU: ÜİTHALATÇI RUMUZU: İ YAPIMCI KODU: 004YAPIMCI
KODU: 004 Ü.004İ.004
|