KANUN NO: 2547
YÜKSEK ÖĞRETİM KANUNU
Kabul Tarihi: 4 Kasım 1981
Resmi Gazete ile neşir ve ilânı: 6 Kasım 1981 - Sayı: 17506
5.t.Düstur, c.21 - s.3
BİRİNCİ BÖLÜM
KANUNUN AMACI, KAPSAMI VE TANIMLAR
AMAÇ
MADDE 1 - Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve
ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst
kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları
ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler
ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.
KAPSAM
MADDE 2 - Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün
yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili
faaliyet ve esasları kapsar.
Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim
kurumlarıyla ilgili hususlar ayrı kanunlarla düzenlenir.
TANIMLAR
MADDE 3 - (Değişik: 2880 - 17.8.1983) Bu kanunda geçen kavram
ve terimlerin tanımları aşağıda belirtilmiştir.
a) Yükseköğretim: Millî eğitim sistemi içinde, ortaöğretime
dayalı, en az dört yarı yılı kapsayan her kademedeki eğitim-öğretimin
tümüdür.
b) Üst Kuruluşlar: Yükseköğretim Kurulu ve Üniversitelerarası
Kuruldur.
c) (Değişik:3706 - 3.4.1991)
(Değişik 1. paragraf: 4702 - 29.6.2001 / m.1) Yükseköğretim
Kurumları: Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların
bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar,
araştırma ve uygulama merkezleri ile bir üniversite veya yüksek
teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir üniversite
veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç
amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından kurulan
meslek yüksekokullarıdır.
Yüksek teknoloji enstitüsü özellikle teknoloji alanlarında
yüksek düzeyde araştırma, eğitim-öğretim, üretim, yayın ve danışmanlık
yapan, kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip bir
yükseköğretim kurumudur.
d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip
yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve
danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş
ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.
e) Fakülte: Yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma
ve yayın yapan; kendisine birimler bağlanabilen bir yükseköğretim
kurumudur.
f) Enstitü: Üniversitelerde ve fakültelerde birden fazla benzer
ve ilgili bilim dallarında lisans üstü, eğitim-öğretim, bilimsel
araştırma ve uygulama yapan bir yükseköğretim kurumudur.
g) Yüksekokul: Belirli bir mesleğe yönelik eğitim öğretime
ağırlık veren bir yükseköğretim kurumudur.
h) Konservatuvar: Müzik ve sahne sanatlarında sanatçı yetiştiren
bir yükseköğretim kurumudur.
ı) Meslek Yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik ara insangücü
yetiştirmeyi amaçlayan dört yarı yıllık eğitim-öğretim sürdüren
bir yükseköğretim kurumudur.
j) Uygulama ve Araştırma Merkezi: Yükseköğretim kurumlarında
eğitim öğretimin desteklenmesi amacıyla çeşitli alanların uygulama
ihtiyacı ve bazı meslek dallarının hazırlık ve destek faaliyetleri
için eğitim-öğretim, uygulama ve araştırmaların sürdürüldüğü
bir yükseköğretim kurumudur.
k) Bölüm: Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil
eden, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın anabilim ve
anasanat dallarından oluşan; fakültelerin ve yüksekokulların
eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama birimidir. Anabilim
dalı ve anasanat dalları bilim ve sanat dallarından oluşur.
Yükseköğretimdeki çeşitli birimlerin ortak derslerini vermek
üzere rektörlüğe bağlı bölümler de kurulabilir.
l) Öğretim Elemanları: Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim
üyeleri, öğretim görevlileri, okutmanlar ile öğretim yardımcılarıdır.
m) Öğretim Üyeleri: Yükseköğretim kurumlarında görevli profesör,
doçent ve yardımcı doçentlerdir.
1) Profesör: En yüksek düzeydeki akademik unvana sahip kişidir.
2) Doçent: Doçentlik sınavını başarmış akademik unvana sahip
kişidir.
3) Yardımcı Doçent: Doktora çalışmalarını başarı ile tamamlamış,
tıpta uzmanlık veya belli sanat dallarında yeterlik belge ve
yetkisini kazanmış, ilk kademedeki akademik unvana sahip kişidir.
n) Öğretim Görevlisi: Ders vermek ve uygulama yaptırmakla yükümlü
bir öğretim elamanıdır.
o) Okutman: Eğitim-öğretim süresince çeşitli öğretim programlarında
ortak zorunlu ders olarak belirlenen dersleri okutan veya uygulayan
öğretim elemanıdır.
p) Öğretim Yardımcıları: Yükseköğretim kurumlarında, belirli
süreler için görevlendirilen, araştırma görevlileri, uzmanlar,
çeviriciler ve eğitim-öğretim planlamacılarıdır.
r) Ön Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yıllık bir
programı kapsayan ara insangücü yetiştirmeyi amaçlayan veya
lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yükseköğretimdir.
s) Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir
programı kapsayan bir yükseköğretimdir.
t) Lisans Üstü: Yüksek lisans doktora, tıpta uzmanlık ve sanatta
yeterlik eğitimini kapsar ve aşağıdaki kademelere ayrılır.
1) Yüksek Lisans: (Bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek
mimarlık, master): Bir lisans öğretimine dayalı, eğitim-öğretim
ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir.
2) Doktora: Lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisansa veya
eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve Sosyal Yardım
Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar
dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarı yıllık programı
kapsayan ve orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı
amaçlıyan bir yükseköğretimdir.
3) Tıpta Uzmanlık: Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından
düzenlenen esaslara göre yürütülen ve tıp doktorlarına belirli
alanlarda özel yetenek ve yetki sağlamayı amaçlayan bir yükseköğretimdir.
4) Sanatta Yeterlik: Lisansa dayalı en az altı, yüksek lisansa
dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal
bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatlarında
ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan doktora düzeyinde
lisans üstü bir yükseköğretim eşdeğeridir.
u) Yükseköğretim Eğitim Türleri: Yükseköğretimde eğitim-öğretim
türleri örgün, açık dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitimdir.
1) Örgün Eğitim: Öğrencilerin, eğitim-öğretim süresince ders
ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim-öğretim
türüdür.
2) Açık Eğitim: Öğrencilere radyo, televizyon ve eğitim araçları
vasıtasıyla yapılan bir eğitim-öğretim türüdür.
3) Dışardan Eğitim (Ekstern Eğitim): Yükseköğretimin belirli
dallarında, devam zorunluluğu olmaksızın sadece yarı yıl içi
ve sonu sınavlarına katılma zorunluluğu bulunan bir eğitim-öğretim
türüdür. Bu eğitimi izleyen öğrenciler ortak zorunlu dersler
ile gerekli görülen bazı dersleri, ilgili yükseköğretim kurumlarınca
mesai saatleri dışındaki uygun saatlerde düzenlenecek derslerde
alırlar.
4) Yaygın Eğitim: Toplumun her kesimine ve değişik alanlarda
bilgi ve beceri kazandırma amacı güden bir eğitim-öğretim türüdür.
v) (Ek: 4702 - 29.6.2001 / m.1) Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi:
Bir veya daha fazla meslek yüksekokulu ile öğretim programları
bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilmiş mesleki ve
teknik orta öğretim kurumlarından oluşan eğitim bölgesidir.
İKİNCİ BÖLÜM
GENEL HÜKÜMLER
AMAÇ
MADDE 4 - Yükseköğretimin amacı:
a) Öğrencilerini;
1) ATATÜRK İnkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK milliyetçiliğine
bağlı,
taşıyan, Türk olmanın şeref ve mutluluğunu duyan,
3) Toplum yararını kişisel çıkarının üstünde tutan, aile, ülke
ve millet sevgisi ile dolu,
4) Türkiye Cumhuriyeti Devletine karşı görev ve sorumluluklarını
bilen ve bunları davranış haline getiren,
5) Hür ve bilimsel düşünce gücüne, geniş bir dünya görüşüne
sahip, insan haklarına saygılı,
6) Beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bakımından dengeli ve
sağlıklı şekilde gelişmiş,
7) İlgi ve yetenekleri yönünde yurt kalkınmasına ve ihtiyaçlarına
cevap verecek, aynı zamanda kendi geçim ve mutluluğunu sağlayacak
bir mesleğin bilgi, beceri, davranış ve genel kültürüne sahip,
vatandaşlar olarak yetiştirmek,
b) Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün
olarak, refah ve mutluluğunu artırmak amacıyla; ekonomik, sosyal
ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak ve hızlandıracak
programlar uygulayarak, çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı ve
seçkin bir ortağı haline gelmesini sağlamak,
c) Yükseköğretim kurumları olarak yüksek düzeyde bilimsel çalışma
ve araştırma yapmak, bilgi ve teknoloji üretmek, bilim verilerini
yaymak, ulusal alanda gelişme ve kalkınmaya destek olmak, yurt
içi ve yurt dışı kurumlarla işbirliği yapmak suretiyle bilim
dünyasının seçkin bir üyesi haline gelmek, evrensel ve çağdaş
gelişmeye katkıda bulunmaktır.
ANA İLKELER
MADDE 5 - Yükseköğretim, aşağıdaki "Ana ilkeler"
doğrultusunda planlanır, programlanır ve düzenlenir:
a) Öğrencilere, ATATÜRK inkılapları ve ilkeleri doğrultusunda
ATATÜRK milliyetçiliğine bağlı hizmet bilincinin kazandırılması
sağlanır.
b) Milli Kültürümüz, örf ve adetlerimize bağlı, kendimize has
şekil ve özellikleri ile evrensel kültür içinde korunarak geliştirilir
ve öğrencilere, milli birlik ve beraberliği kuvvetlendirici
ruh ve irade gücü kazandırılır.
c) Yükseköğretim kurumlarının özellikleri, eğitim-öğretim dalları
ile amaçları gözetilerek eğitim-öğretimde birlik ilkesi sağlanır
d) Eğitim-öğretim plan ve programları, bilimsel ve teknolojik
esaslara, ülke ve yöre ihtiyaçlarına göre kısa ve uzun vadeli
olarak hazırlanıp sürekli olarak geliştirilir.
e) Yükseköğretimde imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemler
alınır.
f) (Değişik: 3708 - 3.4.1991) Üniversiteler ile yüksek teknoloji
enstitüleri ve bunlar içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokullar,
kalkınma plan ve programlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda
ve yükseköğretim planması çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun
görüşü veya önerisi üzerine kanunla kurulur.
g) Meslek elemanı yetiştiren bakanlıklara bağlı yüksekokullar,
Yükseköğretim Kurulunun tespit edeceği esaslara göre Bakanlar
kurulu kararı ile kurulur.
h) Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi, verimlerinin
artırılması, genişletilmesi ve bütün yurda yaygınlaştırılması
amacına yönelik olarak yenilerinin açılması, öğretim elemanlarının
yurt içinde ve dışında yetiştirilmeleri ve görevlendirilmeleri,
üretim-insangücü-eğitim unsurları arasında dengenin sağlanması,
yükseköğretime ayrılan kaynakların ve ihtisas gücünün dağılımı,
milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri
doğrultusunda ülke, çevre ve uygulama alanı ihtiyaçlarının karşılanması,
örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim-öğretimi de kapsayacak
şekilde planlanır ve gerçekleştirilir.
ı) (Değişik: 3747 - 29.5.1991) Yükseköğretim kurumlarında Atatürk
İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk dili, yabancı dil zorunlu derslerdendir.
Ayrıca, zorunlu olmamak koşuluyla beden eğitimi veya güzel sanat
dallarındaki derslerden birisi okutulur. Bütün bu dersler en
az iki yarı yıl olarak programlanır ve uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÜST KURULUŞLAR
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU
MADDE 6 - (Değişik: KHK/301 - 2.12.1987)
a) Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve
yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla
kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve
kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur.
Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Öğrenci
Seçme ve Yerleştirme Merkezi ile gerekli planlama, araştırma,
geliştirme, değerlendirme, bütçe yatırım ve koordinasyon faaliyetleri
ile ilgili birimler bağlıdır.
b. Yükseköğretim Kurulu;
1) Cumhurbaşkanı tarafından, rektörlük ve öğretim üyeliğinde
başarılı hizmet yapmış profesörlere öncelik vermek suretiyle
seçilen yedi,
2) (Değişik:KHK/351 - 23.12.1988) Bakanlar Kurulunca temayüz
etmiş üst düzeydeki Devlet görevlileri veya emeklileri arasından,
(hakim ve savcı sınıfından olanlar için Bakanlığın ve kendilerinin
muvafakatı alınmak kaydıyla) seçilen yedi,
3) Genelkurmay Başkanlığınca seçilen bir
4) (Anayasa Mahkemesinin 2.8.1997 tarih ve 23068 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan, 14.5.1997 gün ve E. 1997/21 - K. 1997/48
sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.)
5) Üniversitelerarası Kurulca, Kurul üyesi olmayan profesör
öğretim üyelerinden seçilen yedi,
kişiden oluşur (2), (3), ve (5) inci bentlere göre seçilenlerin
üyelikleri Cumhurbaşkanının onayı ile kesinleşir. Bu bentlerde
belirtilenlerin seçimleri bir ay içinde, Cumhurbaşkanı tarafından
onaylanmayanların yerine yeni adayların seçimleri ise iki hafta
içinde yapılmadığı takdirde, Cumhurbaşkanınca doğrudan atama
yapılır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olanlardan üyeliğe seçilenlerin
kurumlarıyla ilişkileri devam eder.
Kurul üyeliğinin süresi dört yıldır. Dört yıllık görev süresi
biten üyeler ile herhangi bir sebeple Kuruldan ayrılanların
yerine yeniden dört yıl süreyle seçim ve atama yapılır. Süreleri
sona eren üyelerin Kurula yeniden seçilmeleri mümkündür.
c. Yükseköğretim Kurulu Organları; Genel Kurul, Başkan ve Yürütme
Kurulu'ndan ibarettir
Yükseköğretim Genel Kurulu, yukarıdaki (b) fıkrasında yazılı
kişilerden oluşur. Genel Kurul her yarı yılda en az üç defa
toplanır. Başkanın çağrısı veya üyelerin en az üçte birinin
yazılı isteği üzerine olağanüstü toplantılar yapılabilir.
Cumhurbaşkanı, Kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle bir
Başkan seçer. Kanun ve yönetmelik hükümleriyle Yükseköğretim
Genel Kurulu ve Yürütme Kurulu kararlarının uygulanmasından
sorumlu olan Başkan, Kurulu temsil eder, seçimi
Kurula verilen akademik personelin ve diğer kişilerin atamalarını
yapar.
Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanı, gerekli gördüğü hallerde,
Kurula katılır ve başkanlık eder.
Yürütme Kurulu, Başkan dahil dokuz kişiden oluşur. Yürütme
Kuruluna katılacak olan ve Genel Kurul üyeleri arasından seçilecek
iki başkan vekilinden biri Kurul Başkanınca; diğeri ise Genel
Kurul tarafından seçilir. Genel Kurulca Yürütme Kuruluna katılacak
diğer altı üyenin ikisi 6 ncı maddenin (b) fıkrasının (1) inci
bendinde; ikisi aynı fıkranın (2), (3) üncü bendlerinde; ikisi
ise aynı fıkranın (5) inci bendinde belirtilen üyeler arasından
seçilir. (*)
(Ek Cümle: KHK/351 - 23.12.1988) Hakim ve savcı sınıfından
olan üye, Yürütme Kurulu üyeliğine seçilemez.
Başkan, Yükseköğretim Genel Kurulu ile Yürütme Kurulu'na başkanlık
eder. Başkanın yokluğunda, Başkanın görevlendirdiği başkan vekillerinden
biri Başkana vekalet eder. Genel Kurul, Yükseköğretim Kanunu
ile kendisine verilen görevlerden, Yükseköğretimin planlaması,
düzenlenmesi, yönetilmesi ve denetlenmesi, yönetmeliklerin hazırlanması,
yükseköğretim üst kuruluşlarıyla, üniversitelerce hazırlanan
bütçelerin tetkik ve onaylanması ile rektörlüklereaday gösterme
dışında kalan yetki ve görevlerinden uygun gördüğü bölümleri
Yürütme Kuruluna devredebilir.
(*) 4. bendin iptali nedeniyle uygulamaları olanağı kalmayan
(b) fıkrasının ikinci paragrafındaki "(4)" rakamı
ile ( c ) fıkrasının beşinci paragrafındaki "...ve (4)"
bağlacıyla rakamı (Anayasa Mahkemesinin 2.8.1997 tarih ve 23068
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 14.5.1997 gün ve E.1997/21
- K. 1997/48 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
Yükseköğretim Genel Kurulu'nun toplantı nisabı ondört, Yürütme
Kurulu'nun toplantı nisabı ise altıdır. Genel Kurul ile Yürütme
Kurulu'nda kararlar toplantıya katılanların oy çokluğu ile alınır.
Oylamalarda eşitlik olması halinde, Başkanın oyu iki sayılır.
d. Yürütme Kurulu'nun Başkan ve Üyelerinin ücretleri 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununa göre en Yüksek Devlet Memuruna ödenen
aylık (ek gösterge,
yan ödeme ve her çeşit tazminatlar dahil) iki katını geçmemek
üzere Bakanlar Kurulu'nca tesbit edilir. Yürütme Kurulunda görev
alanlara ayrıca kamu kurumlarınca ücret ödenmez. Emekli olanların
ise emekli aylıklarının ödenmesine devam olunur. Yürütme Kurulu'nda
görev alan kamu personelinin her türlü özlük hakları saklı kalır
ve aylıksız izinli sayılırlar.
Yükseköğretim Genel Kurulunun Yürütme Kurulu dışında kalan
üyelerine ödenecek toplantıya katılma ücreti (huzur hakkı),
her toplantı için devlet memur aylıkları kat sayısının (4000)
rakamı ile çarpımı sonucunda bulunacak meblağdır. Ancak, bir
yılda onikiden fazla toplantıya katılma ücreti (huzur hakkı)
ödenemez.
e) Yürütme Kurulu üyeleri sürekli görev yaparlar. Kurul Başkanı
ve Yürütme Kurulu üyeleri; kamu yararına çalışan dernek ve kurumlar
ile vakıflar ve bunların kurmuş olduğu kurum ve kuruluşlarda
herhangi bir ücret almadan görev yapma ve Bakanlıklar Kurulunca
verilecek geçici görevler dışında herhangi bir kamu kuruluşunda
ve özel kuruluşlarda çalışamazlar.
Bakanlar Kurulunca göreğvlendirme dışında herhangi bir nedenle
bir yıl içinde yıllık izin, hastalık ve mazeret izinleri hariç
bir ay hizmete devam etmeyen Yürütme Kurulu üyeleri görevlerinden
ayrılmış sayılırlar.
f. Yükseköğretim Kurulunun, asli görevleri ile ilişkileri kesilmeyen
üyeleri hariç, diğer üyeleri, seçim ve göreve devamlarında,
kanunlarda öngörülen yaş haddine tabi değildirler.
YÜKSEKÖĞRETİM KURULUNUN GÖREVLERİ
MADDE 7 - (Değişik:2880 - 17.8.1983) Yükseköğretim Kurulunun
görevleri;
a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef
ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim-öğretim
faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının
ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında
yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak,
üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar
çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim
altında bulundurmak,
b) Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç,
ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici,
sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,
c) Üniversite çalışmalarının en verimli düzeyde sürdürülmesi
için büyümenin sınırlarını tespit etmek ve yaz öğretimi, gece
öğretimi, ikili öğretim gibi tedbirler almak,
d) Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda
ve yüksek öğretim planması çerçevesi içinde;
1) Yeni üniversite kurulmasına ve gerektiğinde birleştirilmesine
ilişkin önerilerini veya görüşlerini Millî Eğitim Bakanlığına
sunmak,
2) Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul açılmasına,
birleşterilmesi veya kapatılması ile ilgili olarak doğrudan
veya üniversitelerden gelecek önerilere dayalı kararlar almak
ve gereği için Milli Eğitim Bakanlığına sunmak,
Yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve anasanat
dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi
veya kapatılması; konservatuvar, meslek yüksekokulu veya destek,
hazırlık okul veya birimleri kurulması ile ilgili olarak doğrudan
veya üniversitelerden gelecek öneriler üzerine karar vermek,
Eğitim-öğretimin aksaması sonucunu doğuracak olaylar dolayısıyla
öğrenime ara verilmesine veya tekrar başlatılmasına ilişkin
olarak üniversitelerden gelecek önerilere göre veya doğrudan
karar verip uygulatmak,
3) Bakanlıklar tarafında kurulacak yükseköğretim kurumlarının
kuruluş, amaç ve esaslarını inceleyerek görüşlerini ilgili makama
sunmak,
e) Yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretim programlarının
asgarî ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve
dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde
öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversiteler arası Kurulunda
görüşlerini alarak tespit etmek,
f) Üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim-öğretim programlarını,
bilim dallarının niteliklerini, araştırma faaliyetlerini, ugulama
alanlarını, bina, araç, gereç ve benzeri imkânlar ve öğrenci
sayılarını ve diğer ilgili hususları dikkate alarak; üniversitelerin
profesör, doçent ve yardımcı doçent kadrolarını dengeli bir
oranda tespit etmek,
g) Her yıl üniversitelerin verecekleri faaliyet raporlarını
inceleyerek değerlendirmek; üstün başarı gösterenlere, yeterli
görülmeyenleri tespit etmek ve gerekli önlemleri almak,
h) Üniversitelerin her eğitim-öğretim programına kabul edeceği
öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit
etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin
ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme
esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul
edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek,
ı) Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkân
ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak,
j) Her eğitim-öğretim programında öğrencilerden alınacak harca
ait ilgili yükseköğretim kurumlarının önerilerini inceleyerek
karara bağlamak,
k) Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerce hazırlanan
bütçeleri tetkik ve onayladıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığına
sunmak,
l) Rektörlerin disiplin işlemlerini kovuşturmak ve karara bağlamak,
öğretim elemanlarından bu Kanunda öngörülen görevleri yerine
getirmekte yetersizliği görülenler ile bu Kanunla belirlenen
yükseköğretimin amaç, ana ilkeleri ve öngördüğü düzene aykırı
harekette bulunanları rektörün önerisi üzerine veya doğrudan,
normal usulüne göre, yükseköğretim kurumları ile ilişkilerini
kesmek veya denenmek üzere başka bir yükseköğretim kurumuna
atamak,
m) Çeşitli bilim ve sanat alanlarında bilimsel millî komiteler
ve çalışma grupları kurmak,
n) Gerektiğinde yeni kurulan veya gelişmekte olan üniversitelere
gelişmiş üniversitelerin eğitim-öğretim ve eleman yetiştirme
alanlarında yapacağı katkıyı gerçekleştirmek için gelişmiş üniversiteleri
görevlendirmek ve bu konudaki uygulama esaslarını tespit etmek,
o) Vakıflar tarafından kurulacak yükseköğretim kurumlarının
bu Kanun hükümlerine göre açılması hususundaki görüş ve önerilerini
Millî Eğitim Bakanlığına sunmak, bu kurumlara ilişkin gerekli
düzenlemeleri yapmak ve bunları gözetmek, denetlemek,
p) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans,
lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmek,
r) Bu Kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
YÜKSEKÖĞRETİM DENETLEME KURULU
MADDE 8 - a. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim
Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını
ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran,
Yükseköğretim Kuruluna bağlı bir kuruluştur.
b. Kuruluş ve İşleyişi:
Yükseköğretim Denetleme Kurulu:
1) Yükseköğretim Kurulu tarafından önerilecek beş profesör
üyeden,
2) Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay tarafından gösterilecek üçer
aday arasından Yükseköğretim Kurulu tarafından seçilip önerilecek
birer üyeden,
3) Genelkurmay Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca seçilecek
birer üyeden, oluşur.
Bu suretle tespit edilen Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin
atanmaları, cari usullere göre yapılır.
Yükseköğretim Denetleme Kurul Başkanı, bu kurul üyeleri arasından
Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından atanır.
Genelkurmay Başkanlığınca seçilen üyenin görev süresi iki,
diğerlerinin ise altı yıldır.
Genelkurmay Başkanlığınca seçilen üye, diğer özlük hakları
saklı kalmak kaydı ile maaşsız izinli sayılır.
Diğer üyelerin kurumları ile ilişikleri kesilir. Kurul üyelerinin
yaş haddi öğretim üyelerinde olduğu gibidir.
Genelkurmay Başkanlığınca seçilenin dışındaki üyelerin üçte
biri her iki yılda bir yenilenir. Süreleri sona eren üyelerin
yeniden seçilmeleri mümkündür. Herhangi bir nedenle üyeliğin
normal süreden önce sona ermesi halinde, eski üyenin kalan süresini
tamamlamak üzere aynı statüde yenisi seçilir.
Kurul üyelerinin ücretleri, Yükseköğretim Kurulu üyelerine
ödenen ücreti geçmeyecek şekilde Bakanlar Kurulunca tesbit edilir.
Emekli olarak seçilenlerin emekli maaşlarının ödenmesine devam
edilir.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyeleri, Bakanlar Kurulu ve
Yükseköğretim Kurulu tarafından verilen istisnai geçici görevler
dışında hiçbir kamu kuruluşu veya özel kuruluşta ücretli ve
ücretsiz çalışamazlar. Üyelerden geçici görevlendirme dışında
herhangi bir nedenle bir yıl içinde, yıllık izin hariç, toplam
üç ay hizmete devam etmeyenler kuruldan ayrılmış sayılır.
(Ek Fıkra: 2880 - 17.8.1983) Yükseköğretim Denetleme Kurulu
üyelerinden görev süreleri sona ereceklerin yerine seçimler
Eylül ayında yapılır ve atanan üyeler seçimi izleyen Ocak ayı
başında göreve başlarlar.
YÜKSEKÖĞRETİM DENETLEME KURULUNUN GÖREVLERİ
MADDE 9 - (Değişik: 2880 - 17.8.1983 ) Yükseköğretim Denetleme
Kurulunun görevleri:
a) Yükseköğretim kurumlarında, eğitim-öğretim ve diğer faaliyetlerin
bu Kanunda belirtilen amaca ve ana ilkelere uygunluğunu Yükseköğretim
Kurulunca hazırlanacak esaslara göre ve onun adına denetlemek,
b) Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından bu Kanunun 53 üncü
maddesine göre istenen soruşturmaları yapmak,
c) Yükseköğretim Kurulu tarafından bu Kanuna göre verilecek
diğer görevleri yapmaktır
ÖĞRENCİ SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ
MADDE 10 - (Değişik: 2880 - 17.8.1983)
Kuruluş, işleyiş ve görevleri:
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi, Yükseköğretim Kurulunun
tespit ettiği esaslar çerçevesinde yükseköğretim kurumlarına
öğrenci alınması amacıyla sınavları hazırlayan ve yapan, öğrenci
isteklerini de gözönünde tutarak Yükseköğretim Kurulunun tespit
ettiği esaslara göre değerlendiren, öğrenci adaylarının yükseköğretim
kurumlarına yerleştirilmesini sağlayan ve bu faaliyetlerle ilgili
araştırmaları ve diğer hizmetleri yapan Yükseköğretim Kuruluna
bağlı bir kuruluştur.
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi, yükseköğretim kurumlarının
isteği üzerine, yükseköğretim kurumlarına anket, doçentlik sınavları
dahil her düzeyde sınav ve değerlendirme ile öğrenci kayıt işlemlerini
ve Yükseköğretim Kurulunca verilecek diğer işleri yapar.
(Değişik son fıkra: 4629 - 21.2.2001 / m.4 - Yürürlük m.8)
Merkez bu hizmetleri ücret veya bedel karşılığı yapar. Toplanan
ücret veya bedeller Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve Yerleştirme
Merkezinde oluşturulan döner sermaye işletmesinde toplanır.
(Ek fıkra: 4629 - 21.2.2001 / m.4 - Yürürlük m.8) Döner sermaye
işletmesinin ilk sermayesi bir trilyon liradır. Döner sermayeden
elde edilen gelir fazlası her yılın sonunda döner sermaye işletmesinin
sermayesine eklenebileceği gibi ertesi yılın döner sermaye gelirine
de eklenebilir.
(Ek fıkra: 4629 - 21.2.2001 / m.4 - Yürürlük m.8) Döner sermaye
işletmesi, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye ve 2886 sayılı Devlet
İhale Kanunu hükümlerine tabi değildir.
(Ek fıkra: 4629 - 21.2.2001 / m.4 - Yürürlük m.8) Döner sermaye
faaliyetlerinin gerektirdiği giderler ile Öğrenci Seçme ve Yerleştirme
Merkezi için gerekli her türlü harcamalar döner sermayeden yapılır.
Döner sermaye işletmesinin faaliyet alanı, çalışma usul ve esasları,
muhasebe usulleri ve diğer mali hususlar Maliye Bakanlığının
uygun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak
bir yönetmelik ile düzenlenir.
(Ek fıkra: 4629 - 21.2.2001 / m.4 - Yürürlük m.8) Öğrenci Seçme
ve Yerleştirme Merkezinde görevli personele (işçiler hariç)
Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine ÖSYM Başkanı tarafından
personelin kurum çalışmalarına katkısı, sorumluluğu, kadro unvanı
ve derecesi gibi kriterlere göre belirlenecek miktarda aylık
maktu fazla mesai ücreti döner sermaye gelirlerinden ödenebilir.
ÜNİVERSİTELERARASI KURUL
MADDE 11 - a.Kuruluş ve İşleyişi:
Üniversitelerarası Kurul, üniversite rektörleri Genelkurmay
Başkanlığının Silahlı Kuvvetlerden dört yıl için seçeceği bir
profesör ile her üniversite senatosunun o üniversiteden dört
yıl için seçeceği birer profesörden oluşur.
Rektörler, Üniversitelerarası Kurula, bir yıl süreyle, üniversitelerin
Cumhuriyet dönemindeki kuruluş tarihlerine göre sıra ile, başkanlık
yaparlar.
Kurul, çalışmalarını kolaylaştırmak ve üniversitelerarasında
ve uluslararası yükseköğretim kurumları ile işbirliği düzenlemek
amacı ile sürekli ve geçici birimler ve komisyonlar kurabilir.
Bu birim ve komisyonların teşkil ve çalışma esasları Üniversitelerarası
Kurulca belirlenir.
Kurul, en az yılda iki defa, aksi kararlaştırılmadıkça başkanın
bağlı olduğu üniversitenin bulunduğu şehirde toplanır ve kurul
gündemi önceden Milli Eğitim Bakanlığına, Yükseköğretim Kuruluna
ve kurul üşelerine gönderilir.
Milli Eğitim Bakanı ve Yükseköğretim Kurul Başkanı gerekli
gördüğü hallerde Kurulun toplantılarına katılabilir.
b. Görevleri:
Üniversitelerarası Kurul akademik bir organ olup aşağıdaki
görevleri yapar:
1)Yükseköğretim planlaması çerçevesinde, üniversitelerin eğitim-öğretim,
bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerini koordine etmek, uygulamaları
değerlendirmek, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere önerilerde
bulunmak,
2) Teşkilat ve kadro yönünden ve Yükseköğretim Kurulu kararları
doğrultusunda üniversitelerin öğretim üyesi ihtiyacını karşılayacak
önlemleri teklif etmek,
3) Üniversitelerin tümünü ilgilendiren eğitim-öğretim, bilimsel
araştırma ve yayım faaliyetleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak
veya görüş bildirmek,
4) Aynı veya benzer nitelikteki fakültelerin ya da üniversitelere
veya fakültelere bağlı diğer yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretimine
ilişkin ilkeler ve süreler arasında uyum sağlamak,
5) Doktora ile ilgili esasları tespit etmek ve yurt dışında
yapılan doktoraları, doçentlik ve profesörlük ünvanlarını değerlendirmek,
6) Doçentlik sınavlarını düzenlemek ve ilgili yönetmelik gereğince
doçent adaylarının yayın ve araştırmalarının değerlendirilmesi
ve doçentlik sınavı ile ilgili esasları tespit etmek ve jürileri
seçmek,
7) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI
YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARININ GÖREVLERİ
MADDE 12 - Bu kanundaki amaç ve ana ilkelere uygun olarak yükseköğretim
kurumlarının görevleri;
a. Çağdaş uygurlık ve eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir
düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke
ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde
eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak,
b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli
ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma
planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafındna
yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan
dallarda ve sayıda insangücü yetiştirmek,
c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu
aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak,
d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle
sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini
sağlamak,
e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden
ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer
kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde
bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını
toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme
ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini
bildirmek,
f. Eğitim-öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli
ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak
önlemleri almak,
g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına
uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine
katkıda bulunmak,
sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi,
üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak
ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği
yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak,
h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak,
ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim-öğretim
esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak,
verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin
düzenlemeleri yapmaktır.
ÜNİVERSİTE ORGANLARI
REKTÖR
MADDE 13 - a) (Değişik: 2880 - 17.8.1983) (Değişk 1. Bent:
3826 - 1.7.1992) Devlet Üniversitelerinde rektör, profesör akademik
unvanına sahip kişiler arasından görevdeki rektörün çağrısı
ile toplanacak üniversite öğretim üyeleri tarafından seçilecek
adaylar arasından Cumhurbaşkanınca atanır. Rektörün görev süresi
4 yıldır. Süresi sona erenler aynı yöntemle yeniden atanabilirler.
Ancak iki dönemden fazla rektörlük yapılamaz. Rektör, üniversite
veya yüksek teknoloji enstitüsü tüzelkişiliğini temsil eder.
Rektör adayı seçimleri gizli oyla yapılır. Oy veren her öğretim
üyesi oy pusulasına yalnız bir isim yazabilir. Birinci toplantıda
öğretim üyelerinin en az yarısının hazır bulunması şarttır.
Bu sağlanamadığı takdirde toplantı 48 saat ertelenir ve nisap
aranmaksızın seçime geçilir. Bu toplantıda en çok oy alan 6
kişi aday olarak seçilmiş sayılır, bunlardan Yükseköğretim Kurulunun
seçeceği üç kişi atanmak üzere Cumhurbaşkanına sunulur. Vakıflarca
kurulan üniversitelerde rektör adaylarının seçimi ve rektörün
atanması ilgili mütevelli heyet tarafından yapılır.
Rektörlerin yaş haddi 67 yaştır. Ancak rektör olarak atanmış
olanlarda görev süreleri bitinceye kadar yaş haddi aranmaz.
Rektör, çalışmalarında kendisine yardım etmek üzere, üniversitenin
aylıklı profesörleri arasından en çok üç kişiyi rektör yardımcısı
olarak seçer. (Ek cümle: 3614 - 7.3.1990) Ancak, merkezi açıköğretim
yapmakla görevli üniversitelerde, gerekli hallerde rektör tarafından
beş rektör yardımcısı seçilebilir.
Rektör, yardımcıları, rektör tarafından beş yıl için atanır.
Rektör, görevi başında olmadığı zaman yardımcılardan birisini
yerine vekil bırakır. Rektör görevi başından iki haftadan fazla
uzaklaştığında Yükseköğretim Kuruluna bilgi verir. Göreve vekâlet
altı aydan fazla sürerse yeni bir rektör atanır.
b) Görev, yetki ve sorumlulukları:
1) üniversite kurullarına başkanlık etmek, yükseköğretim üst
kuruluşlarının kararlarını uygulamak, üniversite kurullarının
önerilerini inceleyerek karara bağlamak ve üniversiteye bağlı
kuruluşlar arasında düzenli çalışmayı sağlamak,
2) Her eğitim-öğretim yılı sonunda ve gerektiğinde üniversitenin
eğitim öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri hakkında
Üniversitelerarası Kurula bilgi vermek,
3) Üniversitenin yatırım programlarını, bütçesini ve kadro
ihtiyaçlarını, bağlı birimlerinin ve üniversite yönetim kurulu
ile senatonun görüş ve önerilerini aldıktan sonra hazırlamak
ve Yükseköğretim Kurulana sunmak,
4) Gerek gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve
birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin
görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek,
5) Üniversitenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde
genel gözetim ve denetim görevini yapmak,
6) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Üniversitenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel
bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde, öğrencilere
gerekli sosyal hizmetlerin sağlanmasında, gerektiği zaman güvenlik
önlemlerinin alınmasında, eğitim-öğretim, bilimsel araştırma
ve yayım faaliyetlerinin devlet kalkınma plan, ilke ve hedefleri
doğrultusunda planlanıp yürütülmesinde, bilimsel ve idari gözetim
ve denetimin yapılmasında ve bu görevlerin alt birimlere aktarılmasında,
takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında birinci
derecede yetkili ve sorumludur.
SENATO
MADDE 14 - a. Kuruluş ve işleyişi: Senato, rektörün başkanlığında,
rektör yardımcıları, dekanlar ve her fakülteden fakülte kurullarınca
üç yıl için seçilecek birer öğretim üyesi ile rektörlüğe bağlı
enstitü ve yüksekokul müdürlerinden teşekkül eder.
Senato, her eğitim-öğretim yılı başında ve sonunda olmak üzere
yılda en az iki defa toplanr.
Rektör gerekli gördüğü hallerde senatoyu toplantıya çağırır.
b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki
görevleri yapar:
1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım
faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak,
2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik
taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek,
3) Rektörün onayından sonra Resmî Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe
girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili
yönetmelikleri hazırlamak,
4) Üniversitenin yıllık eğitim-öğretim programını ve takvimini
inceleyerek karara bağlamak,
5) Bir sınava bağlı olmayan fahri akademik ünvanlar vermek
ve fakülte kurullarının bu konudaki önerilerini karara bağlamak,
6) Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul
kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara
bağlamak,
7) Üniversite yönetim kuruluna üye seçmek,
8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
ÜNİVERSİTE YÖNETİM KURULU
MADDE 15 - a. Kuruluş ve işleyişi: Üniversite yönetim kurulu;
rektörün başkanlığında dekanlardan, ünivesiteye bağlı değişik
öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca dört
yıl için seçilecek üç profesörden oluşur.
Retkör gerektiğinde yönetim kurulunu toplantıya çağırır.
Rektör yardımcıları oy hakkı olmaksızın yönetim kurulu toplantılarına
katılabilirler.
b. Görevleri: Üniversite yönetim kurulu idari faaliyetlerde
rektöre yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
1) Yükseköğretim üst kuruluşları ile senato kararlarının uygulanmasında,
belirlenen plan ve programlar doğrultusunda rektöre yardım etmek,
2) Faaliyet plan ve programlarının uygulanmasını sağlamak;
üniversiteye bağlı birimlerin önerilerini dikkate alarak yatırım
programını, bütçe tasarısı taslağını incelemek ve kendi önerileri
ile birlikte rektörlüğe sunmak,
3) Üniversite yönetimi ile ilgili rektörün getireceği konularda
karar almak,
4) Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının kararlarına
yapılacak itirazları inceleyererk kesin karara bağlamak,
5) Bu kanun ile verilen diğer görevleri yapmaktır.
FAKÜLTE ORGANLARI
DEKAN
MADDE 16 - a. (Değişik: 2653 - 14.4.1982) Atanması: Fakültenin
ve birimlerinin temsilcisi olan dekan, rektörün önereceği, üniversite
içinden veya dışından üç profesör arasından Yükseköğretim Kurulunca
üç yıl süre ile seçilir ve normal usul ile atanır. Süresi biten
dekan yeniden atanabilir. Dekan kendisine çalışmalarında yardımcı
olmak üzere fakültenin aylıklı öğretim üyeleri arasından en
çok iki kişiyi dekan yardımcısı olarak seçer.
(Ek cümle: 3614 - 7.3.1990) Ancak merkezi açıköğretim yapmakla
görevli üniversitelerde, gerekli hallerde açıköğretim yapmakla
görevli fakültenin dekanı tarafından dört dekan yardımcısı seçilebilir.
Dekan yardımcıları, dekanca en çok üç yıl için atanır.
Dekana, görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından biri
vekâlet eder. Göreve vekâlet altı aydan fazla sürerse yeni bir
dekan atanır.
b. görev, yetki ve sorumlulukları:
1) Fakülte kurullarına başkanlık etmek, fakülte kurullarının
kararlarını uygulamak ve fakülte birimleri arasında düzenli
çalışmayı sağlamak,
2) Her öğretim yılı sonunda ve istendiğinde fakültenin genel
durumu ve işleyişi hakkında rektöre rapor vermek,
3) Fakültenin ödenek ve kadro ihtiyaçlarını gerekçesi ile birlikte
rektörlüğüne bildirmek, fakülte bütçesi ile ilgili öneriyi fakülte
yönetim kurulunun da görüşünü aldıktan sonra rektörlüğüne sunmak,
4) Fakültenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinden
genel gözetim ve denetim görevini yapmak,
5) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakültenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel
bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde gerektiği zaman
güvenlik önlemlerinin alınmasında, öğrencilere gerekli sosyal
hizmetlerin sağlanmasında, eğitim-öğretim, bilimsel araştırma
ve yayını faaliyetlerinin düzenli bir şekilde yürütülmesinde,
bütün faaliyetlerin gözetim ve denetiminin yapılmasında, takip
ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında rektöre karşı
birinci derecede sorumludur.
FAKÜLTE KURULU
MADDE 17 - a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte kurulu, dekanın
başkanlığında fakülteye bağlı bölümlerin başkanları ile varsa
fakülteye bağlı enstitü ve yüksekokul müdürlerinden ve üç yıl
içinde fakültedeki profesörlerin kendi aralarından seçecekleri
üç doçentlerin kendi aralarından seçecekleri iki, yardımcı doçenlerin
kendi aralarından seçecekleri bir öğretim üyesinde oluşur.
Fakülte kurulu normal olarak her yarı yıl başında ve sonunda
toplanır.
Dekan gerekli gördüğü hallerde fakülte kurulunu toplantıya
çağırır.
b. Görevleri: Fakülte kurulu akademik bir organ olup aşağıdaki
görevleri yapar:
1) Fakültenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri
ve bu faaliyetlerle ilgili esasları, plan, program ve eğitim-öğretim
takvimini kararlaştırmak,
2) Fakülte yönetim kuruluna üye seçmek,
3) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
FAKÜLTE YÖNETİM KURULU
MADDE 18 - a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte yönetim kurulu,
dekanın başkanlığında fakülte kurulunun üç yıl için seçeceği
üç profesör, iki doçent ve bir yardımcı doçentten oluşur.
Fakülte yönetim kurulu dekanın çağırısı üzerine toplanır.
Yönetim kurulu gerekli gördüğü hallerde geçici çalışma grupları,
eğitim-öğretim koordinatörlükleri kurabilir ve bunların görevlerini
düzenler.
b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana
yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların
uygulanmasında dekana yardım etmek,
2) Fakültenin eğitim-öğretim, plan ve programları ile takvimin
uygulanmasını sağlamak,
3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak,
4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde
karar almak,
5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile
eğitim-öğretim sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek,
6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
ENSTİTÜLER
ORGANLAR
MADDE 19 - a. Enstitünün organları, enstitü müdürü, enstitü
kurulu ve enstitü yönetim kuruludur.
b. Enstitü müdürü, üç yıl için ilgili fakülte dekanın önerisi
üzerine rektör tarafında atanır. Rektörlüğe bağlı enstitülerde
bu atama doğrudan rektör tarafından yapılır. Süresi biten müdür
tekrar atanabilir.
Müdürün, enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları arasından
üç yıl için atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur.
Müdüre vekâlet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde yapılacak
işlem, Dekanlarda olduğu gibidir.
Enstitü müdürü, Bu kanun ile dekanlara verilmiş olan görevleri
enstitü bakımından yerine getirir.
c. Enstitü kurulu, müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları
ve enstitüyü oluşturan ana bilim dalı başkanlarından oluşur.
d. Enstitü yönetim kurulu, müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları,
müdürce gösterilecek altı aday arasından enstitü kurulu tarafından
üç yıl içinde seçilecek üç öğretim üyesinden oluşur.
e. Enstitü kurulu ve enstitü yönetim kurulu, bu kanunla fakülte
kurulu ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri enstitü
bakımından yerine getirirler.
YÜKSEKOKULLAR
ORGANLAR
MADDE 20 - a. Yüksekokulların organları, yüksekokul müdürü,
yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kuruludur.
b. Yüksekokul müdürü, üç yıl için ilgili fakülte dekanının
önerisi üzerine rektör tarafından atanır. Rektörlüğe bağlı yüksekokullarda
bu atama doğrudan rektör tarafından yapılır. Süresi biten müdür
tekrar atanabilir.
Müdürün okulda görevli aylıklı öğretim elemanları arasından
üç yıl içinde atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur.
Müdüre vekâlet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde yapılacak
işlem, dekanlarda olduğu gibidir.
Yüksekokul müdürü, bu kanun ile dekanlara verilmiş olan görevleri
yüksekokul bakımından yerine getirir.
c. Yüksek okul kurulu, müdürün başkanlığında müdür yardımcıları
ve okulu oluşturan bölüm veya ana bilim dalı başkanlarından
oluşur.
d. Yüksekokul yönetim kurulu; müdürün başkanlığında, müdür
yardımcıları ile müdürce gösterilecek altı aday arasında yüksekokul
kurulu tarafından üç yıl için seçilecek üç öğretim üyesinden
oluşur.
e. Yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kurulu, bu kanunla
fakülte kurulu ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri
yüksekokul bakımından yerine getirirler.
BÖLÜM
MADDE 21 - Bir fakülte ya da yüksekokulda, aynı veya benzer
nitelikte eğitim-öğretim yapan birden fazla bölüm bulunamaz.
Bölüm, bölüm başkanı tarafından yönetilir.
Bölüm başkanı; bölümün aylıklı profesörleri, bulunmadığı takdirde
doçentleri, doçent de bulunmadığı takdirde yardımcı doçentler
arasından fakültelerde dekanca, fakülteye bağlı yüksekolullarda
müdürün önerisi üzerine dekanca, rektörlüğe bağlı yüksekokullarda
müdürün önerisi üzerine rektörce üç yıl için atanır. Süresi
biten başkan tekrar atanabilir.
Bölüm başkanı, görevi başında bulunamayacağı süreler için öğretim
üyelerinden birini vekil olarak bırakır.
Herhangi bir nedenle altı aydan fazla ayrılmalarda, kalan süreyi
tamamlamak üzere aynı yöntemle yeni bir bölüm başkanı atanır.
Bölüm başkanı, bölümün her düzeyde eğitim-öğretim ve araştırmalarından
ve bölüme ait her türlü faaliyetin düzenli ve verimli bir şekilde
yürütülmesinden sorumludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
ÖĞRETİM ELEMANLARI
ÖĞRETİM ÜYELERİNİN GÖREVLERİ
MADDE 22 - a. Yükseköğretim kurumlarında ve bu kanundaki amaç
ve ilkelere uygun biçimde önlisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde
eğitim-öğretim ve uygulamalı çalışmalar yapmak ve yaptırmak,
proje hazırlıklarını ve seminerleri yönetmek,
b. Yükseköğretim kurumlarında bilimsel araştırmalar ve yayımlar
yapmak,
c. İlgili birim başkanlığınca düzenlenecek programa göre, belirli
günlerde öğrencileri kabul ederek, onlara gerekli konularda
yardım etmek, bu kanundaki amaç ve ana ilkeler doğrultusunda
yol göstermek ve rehberlik etmek,
d. Yetkili organlarca verilecek görevleri yerine getirmek,
e. Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
YARDIMCI DOÇENTLİĞE ATAMA
MADDE 23 - a. Bir üniversite biriminde açık bulunan yardımcı
doçentlik, isteklilerin başkvurması için rektörlükçe ilan edilir.
Fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan, rektörlüğe
bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; biri o birimin yöneticisi,
biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör veya doçent
tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa
isterler. Dekan veya ilgili müdür kendi yönetim kurullarının
görüşünü de aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar.
Atama, rektör tarafından yapılır.
(Değişik 2. bend: KHK/260 - 12.8.1986) Yardımcı doçentler bir
üniversitede her seferinde ikişer veya üçer yıllık süreler için
en çok 12 yıla kadar atanabilirler. Her atama süresi sonunda
görev kendilğinden sona erer.
b. Yardımcı doçentliğe atanmada aranacak şartlar:
1) Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası
Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilecek
belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak,
2) Fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurullarınca biri
o dilin öğretim üyesi olmak üzere seçilecek üç kişilik bir jüri
tarafından; sınava girenin kendi bilim alanında Türkçeden yabancı
dile, yabancı dilden Türkçeye 150-200 kelimelik bir çeviriyi
kapsayan yabancı dil sınavını başarmak.
c. (12.8.1986 tarih, 260 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
7. maddesi ile yürürlükten kalkmıştır.)
DOÇENTLİK SINAVI
MADDE 24 - a. Doçentlik sınavı, Üniversitelerarası Kurulca
yılda bir kere açılır.
Aşağıdaki şartları haiz adaylar, Üniversitelerarası Kurulun
tespit edeceği tarihe kadar, Üniversitelerarası Kurula gerekli
belge ve yayınlar ile birlikte başlıca bilim dalı ile uzmanlık
ve araştırma konularını da bildirerek başvururlar. Üniversitelerarası
Kurul bilim konularını da dikkate alarak Öğretim Üyeliğine Yükseltilme
ve Atama Yönetmeliğine göre üç veya beş kişilik bir jüri tespit
eder. Bu jüri eserleri inceleyip, adayı sözlü veya gerektiğinde
ayrıca pratik ve uygulamalı sınava tabi tutar ve bir raporla,
başarılı olanlara, ilgili konuyu ve bilim dalını kapsayan bilim
alanının doçentlik yetkisini verir.
b) (Değişik: 2880 - 17.8.1983) Doçentlik sınavına katılabilmek
için:
(1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora veya tıpta
uzmanlık ünvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine
Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının
birinde yeterlik kazanmış olmak,
(2) Orijinal bilimsel araştırma ve yayınlar yapmış olmak,
(3) (Değişik: 4584 - 22.6.2000) Üniversitelerarası Kurulca
merkezi sistemle hazırlanacak (sosyal, fen, sağlık gibi kendi
alanlarındaki) bir yabancı dil imtihanını başarmış olmak,
Gerekir.
Yukarıdaki (3) üncü bent gereğince yapılacak yabancı dil sınavının,
adayın bilim dalı ile ilgili olması şartı aranmaz. Bilim alanı
bir yabancı dille ilgili olanlar bu sınavı başka bir yabancı
dilde vermek zorundadırlar.
DOÇENTLİĞE ATAMA
MADDE 25 - a) (Değişik: 2880 - 17.8.1983) Bir üniversite biriminde
açık bulunan doçentlik kadrosu, rektörlükçe, isteklilerin başvurması
için kadroların devamlı veya kısmi statüleri belirtilerek ilân
edilir. Müracaat eden adayların durumlarını incelemek üzere
rektör tarafından varsa biri ilgili birim yöneticisi, en az
biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit
edilir. Bu profesörler, adaylar hakkında ayrı ayrı mütalaalarını
rektöre bildirirler. Rektör, bu mütalaalara dayanarak, üniversite
yönetim kurulunun görüşünü de aldıktan sonra atamayı yapar.
b. Doçentliğe atamada aşağıdaki şartlar aranır:
(1) Doçentlik unvanını almış olmak,
(2) (12.8.1986 tarih, 260 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
7. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.)
PROFESÖRLEĞE YÜKSELME VE ATAMA
MADDE 26 - a. Profesörlüğe yükseltilmede;
(1) (Değişik: 2880 - 17.8.1983) Doçentlik unvanını aldıktan
sonra en az beş yıl, açık bulunan profesörlük kadrosu ile ilgili
bilim alanında çalışmış olmak,
(2) İlgili bilim alanında uygulamaya yönelik çalışmalar ve
uluslararası düzeyde orijinal yayınlar yapmış olmak,
(3) Bir profesörlük kadrosuna atanmış olmak,
Gerekir.
Yukarıda (2) nci bentteki yayınlardan birisi başlıca araştırma
eseri olarak belirtilir.
b) (Değişik: 3747 - 29.5.1991) Profesörlük kadrosuna atama,
1. Açık profesörlük kadrosuna yukarıdaki şartları haiz doçentlerle,
başka üniversitelerde en az 2 yıl hizmet etmiş profesörler atanabilirler.
2. Üniversitelerde veya yüksek teknoloji enstitülerinde profesörlük
kadroları boşaldığında rektörler boşalan kadroları ve o kadro
ile ilgili olarak adaylarda aranacak nitelikleri, kadronun devamlı
veya kısmi statüde olduğunu da belirterek ilan ederler.
3. Profesörlük kadrosuna başvuran adayların durumlarını ve
bilimsel niteliklerini tespit etmek için üniversite veya yüksek
teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca en az üçü başka üniversitelerden
veya yüksek teknoloji enstitülerinden olmak üzere ilan edilen
kadronun bilim alanıyla ilgili en az beş profesör seçilir. Bu
profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor
yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini
bildirirler. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim
kurulunun bu raporları gözönünde tutarak alacağı karar üzerine,
rektör atamayı yapar.
YABANCI ÜLKELERDE ALINAN DOÇENTLİK ÜNVANI
MADDE 27 - (Değişik: 2880 - 17.8.1983) Doktora veya tıpta uzmanlık
unvanını kazandıktan veya sanat dallarında belirli süre çalıştıktan
sonra yabancı ülkelerde doçentlik unvanını veya yetkisini almış
olanlardan en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerdeki
öğretim ve araştırma kurumlarında çalışmış olanların bu unvanlarının
Türkiye'de geçerli sayılması Üniversitelerarası Kurul kararıyla
olur. Bunun için başvuran adayın çalıştığı yabancı ülkelerdeki
yükseköğretim kurumunun, Türk yükseköğretim kurumu, düzeyinde
olduğunun Üniversitelerarası Kurulca belirlenmesi gerekir.
YABANCI ÜLKELERDE ALINAN PROFESÖRLÜK ÜNVANI
MADDE 28 - (Değişik: 2880 - 17.8.1983) Doktora veya tıpta uzmanlık
unvanını kazandıktan veya sanat dallarında belirli süre çalıştıktan
sonra yabancı ülkelerde profesörlük unvanını veya yetkisini
almış olanlardan en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı
ülkelerde öğretim ve araştırma kurumlarında çalışmış olanların
bu unvanlarının Türkiye'de geçerli sayılması Üniversitelerarası
Kurul kararıyla olur. Bunun için başvuran adayın çalıştığı yabancı
ülkelerdeki yükseköğretim kurumunun, Türk yükseköğretim kurumu
düzeyinde olduğunun Üniversitelerarası Kurulca belirlenmesi
gerekir.
UNVANLARIN KORUNMASI
MADDE 29 - Öğretim üyeleri, bu kanunda yazılı hükümler dışında
kazanmış oldukları akademik unvanlardan yoksun bırakılamazlar.
Başka bir işe geçmek, emekli olmak veya çekilmek ya da işten
çekilmiş sayılmak yoluyla öğretim görevinden ayrılanlar, akademik
unvanlarını taşıyabilirler. Ancak profesörlük, doçentlik veya
yardımcı doçentlik unvanlarını kazananlar her unvan dönemi içinde
yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapmadıkları
takdirde yükseköğretim kurumları dışındaki çalışmalarında bu
unvanı kullanamazlar.
EMEKLİLİK YAŞ HADDİ
MADDE 30 - Öğretim üyelerinin görevleri ile ilişkilerinin kesilmesini
gerektiren yaş haddi 67 yaşını doldurdukları tarihtir.
ÖĞRETİM GÖREVLİLERİ
MADDE 31 - (Değişik:2880 - 17.8.1983) Öğretim görevlileri,
üniversitelerde ve bağlı birimlerinde bu Kanun uyarınca atanmış
öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel
bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim-öğretim ve uygulamaları
için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile tanınmış
kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile görevlendirilebilirler.
Öğretim görevlileri, ilgili yönetim kurullarının görüşleri alınarak
fakültelerde dekanların, rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının
önerileri üzerine ve rektörün onayı ile öğretim üyesi, öğretim
üye yardımcısı ve öğretim görevlisi kadrolarına atanabilirler
veya kadro şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli
olarak istihdam edilebilirler. Öğretim üyesi kadrolarına öğretim
görevlileri en çok iki yıl süre ile atanabilirler; bu süre sonunda
işgal ettikleri kadroya başvuran öğretim üyesi bulunmadığı ve
görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde aynı usulle yeniden
atanabilirler. Atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden
sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde
ilk atama usulü uygulanır. Konservatuvarlar ile meslek yüksekokullarına
gerektiğinde sürekli olarak öğretim görevlisi atanabilir.
OKUTMANLAR
MADDE 32 - (Değişik:2880 - 17.8.1983) Okutmanlar, ilgili kurumların
görüşü alınarak fakültelerde ve fakülteye bağlı birimlerde dekanların,
rektörlüğe bağlı enstitü veya yüksekokullarda müdürün önerisi
ve rektörün onayı ile süreli veya sürekli olarak atanırlar;
atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların
yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır.
ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİ, UZMAN, ÇEVİRİCİ VE EĞİTİM-ÖĞRETİM
PLANLAMACILARI
MADDE 33 - (Değişik:2880 - 17.8.1983)
a) (Değişik:KHK/260 - 12.8.1986) Araştırma görevlileri, yükseköğretim
kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı
olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan
öğretim yardımcılarıdır. Bunlar ilgili anabilim veya anasanat
dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul
veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün
onayı ile araştırma görevlisi, kadrolarına en çok üç yıl süre
ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendilğinden
sona erer.
(*) 31 İNCİ MADDE ÜZERNİDEKİ '' öğretim yardımcıları'' orta
başlığı 17 Ağustos 1993 tarih ve 2880 sayılı kanunun 14 üncü
maddesiyle kaldırılmış ve madde başlığı ile birlikte değiştirilmiştir.
(**) Bu orta başlık, 17 Ağustos 1983 tarih ve 2880 sayılı kanunun
16 ncı maddesiyle eklenmiştir.
Lisans üstü eğitim-öğretim için yurt dışına gönderilecek araştırma
görevlileri ile ilk defa bu amaçla bu göreve atanacaklarda aranacak
nitelikler ve diğer hususlar Yükseköğretim Kurulunca tespit
edilir.
(KHK/527-18.5.1994)
Lisansüstü eğitim-öğretim için yurt dışına gönderilecek araştırma
görevlileri hakkında yukarıdaki atama süresi ile ilgili hüküm
uygulanmaz. Bu gibilerin öğretim ücretleri ve yollukları dahil
her çeşit sosyal ve diğer giderleri bağlı bulundukları üniversitelerin
personel giderleri içerisinde açılacak özel tertipden ödenir.
Lisansüstü eğitim-öğretim için yurt dışına gönderilen araştırma
görevlileri kadrolarında bırakılırlar ve (Burslu gidenlerin
bir yılı aşan süreleri ile şahsen özel burs sağlayan ve bu burstan
istifade etmesi için kurumlarınca kendilerine aylıksız izin
verilmesi uygun görülenler hariç) aylık ve diğer her türlü ödemelerin
kanuni kesintilerinden sonra kalan net tutarının % 60'ını kurumlarından
alırlar. Bunlardan kurumlarınca gönderilenlere, 1416 sayılı
Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun hükümlerine
göre aynı ülkede bulunan öğrencilere verilen tahsisat tutarında
ayrıca ödeme yapılır. Burslu giderlerin aldıkları burs miktarları
bu miktarın altında ise aradaki fark kurumlarınca kendilerine
ayrıca ödenir. Bunların okul ücretleri ile eğitim ve öğretime
başlayabilmeleri için zorunlu olan kurs ücretleri karşılanır.
Kitap ve kırtasiye bedelleri ile eğitim ve öğretim giderlerini
karşılamak için her yıl Mart ve Eylül aylarında iki eşit taksitte
ödenmek üzere birer aylıkları tutarında ek ödenek verilir. (*)
b) Uzmanlar, öğretimle doğrudan doğruya veya dolaylı olarak
ilgili olan, özel bilgi veya uzmanlığa ihtiyaç gösteren bir
işle laboratuvarlarda, kitaplıklarda, atölyelerde ve diğer uygulama
alanlarında görevlendirilen öğretim yardımcılarıdır.
c) Çeviriciler, sözlü veya yazılı çeviri işlerinde çalıştırılan
öğretim yardımcılarıdır.
d) Eğitim-öğretim planlamacıları, yükseköğretim kurumlarında
eğitim-öğretimin planlanmasıyla görevli eğitim yardımcılarıdır.
e) Uzman, çevirici ve eğitim-öğretim planlamacılarının atanmaları
veya sözleşme ile görevlendirilmeleri, ilgili yönetim kurullarının
görüşleri alınarak fakültelerde ve fakülteye bağlı birimlerde
dekanın rektörlüğe bağlı enstitü veya yüksekokullarda müdürlerin,
rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerisi ve rektörün
onayı ile en çok iki yıl için yapılır. Atama süresi sonunda
görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları
mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır. Üçüncü defa
atanmadan sonra sürekli olarak atanabilirler.
YABANCI UYRUKLU ÖĞRETİM ELEMANLARI
MADDE 34 - Yükseköğretim kurumlarında, sözleşme ile görevlendirilecek
yabancı uyruklu öğretim elemanları, ilgili fakülte, enstitü
veya yüksekokul yönetim kurulunun önerisi ve üniversite yönetim
kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından atanırlar.
Bunlar, öğretim görevleri bakımından, bu kanunda aylıklı öğretim
elemanları için konulmuş olan hükümlere tabidirler.
(Değişik 2. fıkra: 2880 - 17.8.1983)
Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının bu şekilde atanmaları
veya görevlendirilmeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
Bakanlar Kurulu kararını gerektiren hükümlerine tabi olmadan,
Yükseköğretim Kurulunca İçişleri Bakanlığına bildirilir ve iki
ay içinde alınacak olumlu görüş neticesinde ilgili üniversitesi
ile sözleşmesi yapılır.
(*) 9.4.1990 tarih ve 418 sayılı K.H.K. ile değiştirilen a
fıkrasının 3. bendi Anayasa Mahkemesinin 27.11.1993 tarih ve
21771 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5.2.1992 gün ve E.1990/22-K.1992/6
sayılı kararıyla, yayımından 6 ay sonra yürürlüğe girmek üzere
iptal edilmiş, yukarıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
ÖĞRETİM ELEMANI YETİŞTİRME
MADDE 35 - Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yeni kurulmuş
ve kurulcak diğer yükseköğretim kurumlarının ihtiyacı için yurt
içinde ve dışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve Yükseköğretim
Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslara göre öğretim elemanı
yetiştirirler.
(Ek fıkralar: 2880 - 17.8.1983) Öğretim elemanı yetiştirilmesi
amacıyla üniversitelerin araştırma görevlisi kadroları, araştırma
veya doktora çalışmaları yaptırmak üzere başka bir üniversiteye,
Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir. Bu
şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi
alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine
dönerler.Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen öğretim elemanları,
genel hükümlere göre bağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında
mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Bu yükümlülüğü
yerine getirmeyenlere, yükseköğretim kurumlarında görev verilmez.
Özel kanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları bu hükmün
dışındadır.
ALTINCI BÖLÜM
ÇALIŞMA VE DENETİM
ÇALIŞMA ESASLARI
MADDE 36 - a. (Değişik: 2880 - 17.8.1983) Profesör ve doçentler,
üniversitede devamlı veya kısmi statüde görev yapanlar olarak
ikiye ayrılırlar:
1) Üniversitede devamlı statüde görev yapanlar;
Bu profesör ve doçentler bütün mesailerini üniversite ile ilgili
çalışmalara hasrederler.
Bunlar, özel kanunlarla belirlenen görevler ile telif hakları
hariç olmak üzere, Yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde
ücretli veya ücretsiz, resmî veya özel başkaca herhangi bir
iş göremezler, ek görev alamazlar, serbest meslek icra edemezler.
(Değişik 3. fıkra: 4249 - 14.5.1997) Devamlı statü ile atanmış
olup, kısmi statüye geçmek isteyen doçentlerde en az beş yıl
süre ile devamlı statüde çalışmış olmak şartı aranır. Üniversitelerde
devamlı statüde beş yıl çalışan doçentlerin, devamlı statüde
profesörlüğe atanmaları halinde kısmi statüye geçmeleri için
yeniden beş yıl devamlı statüde çalışma şartı aranmaz.
Üniversite yönetim kurulunun işbirliğine karar verdiği kamu
kuruluşlarında, kamu yararına hizmet amacını güden kuruluşların
işletmelerinde veya diğer özel kuruluşlarındaki çalışmaları
üniversitede sürdürülmüş sayılır.
(Değişik Fıkra:KHK/260-12.8.1986) Bu Kurumlardan alınan her
türlü ücretler döner sermayeden pay alan profesör ve doçentin
bağlı bulunduğu birimin döner sermayesine gelir kaydedilir.
2) Üniversitede kısmî statüde görev yapanlar;
Her defasında iki yıl için atanan bu profesör ve doçentler
haftada en az yirmi saat üniversitede bulunmak, eğitim-öğretim,
uygulama ve araştırmaları bölüm başkanının gösterdiği yerde
ve onun denetimi altında yapmakla yükümlüdür. Bunlar;
a) Tazminat, yan ödeme, herhangi bir ek ücret ve döner sermaye
gelirlerinden ücret ve ödenek alamazlar.
b) (Değişik:KHK/260-12.8.1986) Rektör, dekan, enstitü ve yüksekokul
müdürü ve bölüm başkanı olamazlar, bunların yardımcılıklarına
seçilemezler. Ancak Devlet Memurlarının tâbi olduğu mesai saatlerine
ve süresine tâbi olmak şartıyla enstitü müdürlüğüne, bölüm,
anabilim dalı ve anasanat dalı başkanlıklarına seçilebilirler.
c) Bilgi ve görgülerini artırmak ve bilimsel araştırma yapmak
üzere, kontenjanla yurt dışında çalışmalara katıldıklarında,
masrafları, Devlet bütçesinden, döner sermayeden ve üniversitenin
diğer gelir kaynaklarından ödenmez.
Kısmî statüde görev yapanların durumları iki yılda bir incelenir
ve görevlerine devamlarına ihtiyaç olup olmadığına karar verilir.
Görev devamlarında yarar görülenlerin görevleri üniversite yönetim
kurulunun görüşü ve rektörün kararıyla yenilenebilir.
(Değişik cümle: KHK/260 - 12.8.1986) Kısmî statüde bulunanlardan
devamlı statüye geçmek isteyenlerin müracaatı o anabilim dalında
boş kadro bulunmak şartıyla üniversitenin olumlu görüşü üzerine
doğrudan Yükseköğretim Kurulu Kararı ile yapılır.
b. Yardımcı doçentler üniversite ve bağlı birimlerinden sadece
devamlı statüde çalıştırılırlar.
c. Devamlı statüde bulunan öğretim üyeleri ile aylıklı öğretim
yardımcıları en az Devlet Memurları için kabul edilmiş olan
haftalık çalışma süresi kadar bir süre eğitim-öğretim, bilimsel
araştırma, uygulama ve yönetim görevleriyle üniversite organlarınca
verilen diğer görevleri yapmakla yükümlüdürler.
d. Öğretim üyelerinin haftalık ders yükü en az on saattir.
Öğretim üyelerinin yaptıkları ve yaptırdıkları uygulama, yönettikleri
seminer ve doktora çalışmalarının ne ölçüde ders yükünden sayılacağı
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.
e. Üniversite ve bağlı kuruluşlarında, öğretim yardımcılarından
kadrolu öğretim görevlileri ile okutmanlar için haftalık ders
yükü oniki saatten az olmamak üzere Yükseköğretim Kurulunca
tespit edilir.
f. Öğretim elemanlarının görevlerini yapmaları bölüm başkanları,
enstitü ve yüksekokul müdürleri, dekanlar ve rektörler tarafından
izlenir ve denetlenir.
g. Rektör, dekan, enstitü ve yüksekoul müdürleri için haftalık
ders yükü zorunluluğu aranmaz. Bunların yardımcıları ile bölüm
başkanları için haftalık ders yükü yukarıda belirtilen sürenin
yarısı kadardır.
ÜNİVERSİTELERİN UYGULAMA ALANINA YARDIMI
MADDE 37 - Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluş veya kişilerce,
üniversite içinde veya hizmetin gerektirdiği yerde, üniversiteler
ve bağlı birimlerden istenecek, bilimsel görüş, proje, araştırma
ve benzeri hizmetler ile üniversitede ve üniversiteye bağlı
kurumlarda, hasta muayene ve tedavisi ve bunlarla ilgili tahliller
ve araştırmalar üniversite yönetim kurulunca kabul edilecek
esaslara bağlı olmak üzere yapılabilir. Bu hususta alınacak
ücretler ilgili yükseköğretim kurumunun veya buna bağlı birimin
döner sermayesine gelir kaydedilir.
KAMU KURULUŞLARI VE VAKIFLARDA GÖREVLENDİRME
MADDE 38 - (Değişik:KHK/243-29.11.1984) (Değişik 1. fıkra:
3747-29.5.1991) Öğretim elemanları; ilgili kurumlar ile kendisinin
isteği, üniversite yönetim kurulunun uygun görmesi ve rektörün
onayı ile ihtiyaç duyulan konularda özlük işlemleri kendi kurumlarınca
yürütülmek kaydıyla, bakanlıklarda, Silahlı Kuvvetler ile Türkiye
Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu, Adlî Tıp Kurumu, Türkiye
Atom Enerjisi Kurumu ve Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme
Vakfı kamu kuruluşları ve kamu yararına çalışan kuruluşlar veya
gerçek kişiler tarafından kurulun vakıflar ile kanunla kurulmuş
sosyal güvenlik kurumları ile kamuya yararlı dernekler ve bunların
iştiraklerinde, araştırma geliştirme kurumları ve diğer kamu
kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilebilirler. Bu şekilde
görevlendirilenler (Adlî Tıp Kurumu ile vakıflarca kurulmuş
hastaneler, sağlık merkezleri, sağlık ocakları ve gezici sağlık
araçları hariç) döner sermayeden yararlanamazlar. Ancak ilgili
bulunduğu Yükseköğretim kurumlarındaki aylık ve diğer ödemeler
ile öteki hakları devam eder.
Yükseköğretim Kurulunun isteği ve ilgili kamu kuruluşunun onayı
ile yüksek öğretim kurumları veya birimleri, ilgili adli mercilerin
talebi ile adli tıp mevzuatı çerçevesinde adli tıp olaylarında
ve diğer adli konularda resmi bilirkişi olarak görevlendirilebilirler.
(Değişik:3670 - 25.10.1990) Bu madde uyarınca görevlendirilen
öğretim elemanları kendi kurumlarından alacakları aylık ve ödeneklerin
yanısıra, görevlendirildikleri kurumda yürüttükleri görev için
birinci derecenin dördüncü kademesinde bulunan bir genel müdürün
aylık ve ek gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile
çarpımı sonucu bulunan tutarı geçmemek üzere ilgili bakan tarafından
tespit edilecek miktarı net olarak ikinci görev aylığı şeklinde
ayrıca alırlar.
Bunlar görevlendirildikleri kurumlarca kendilerine bu suretle
yapılan ödemeleri döner sermayelere yatırmak zorunda değildirler.
Bunlara görev yapacakları kurumca bu ödeme dışında başkaca bir
ödeme yapılmaz.
YURT İÇİNDE VE YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRME
MADDE 39 - (KHK/527-18.5.1994) Öğretim elemanlarının kurumlarından
yolluk aranmaksızın yurt içinde ve dışında kongre, konferans,
seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri
ile ilgili diğer toplantılara katılmalarına, araştırma ve inceleme
gezileri yapmalarına, araştırma ve incelemenin gerektirdiği
yerde bulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksek
okul müdürleri, onbeş güne kadar rektörler izin verebilirler.
Bu şekilde onbeş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren
veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların üniversite
ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden
ödenmesi icabeden durumlarda, ilgili yönetim kurulunun kararı
ve rektörün onayı gereklidir.
Öğretim elemanları birinci fıkrada ve bu Kanunun 33 üncü maddesinde
sayılan yurt dışına gönderilme halleri dışında mesleklerine
ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak
veya staj yapmak için Yükseköğretim Kurulunun teklifi üzerine
Bakanlar Kurulunca üniversiteler itibariyle bir yılı geçmeyecek
şekilde her yıl belirlenecek kontenjan ve süreler dahilinde
yurt dışına gönderilebilecekleri gibi aynı amaçlarla dış burslara
dayanılarak da gönderilebilirler. Belirlenen kontenjanların
üniversiteye bağlı birimler arasında dağıtımı üniversite yönetim
kurulunun kararı ve rektörün onayı, gönderilme ise ilgili yönetim
kurulunun kararı ve rektörün onayı ile olur. Zorunlu hallerde
yurt dışında kalma süresi ilgili yönetim kurulunun kararı ve
rektörün onayı ile yarısına kadar uzatılabilir. Bunlar hak ve
yükümlülükleri bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa
göre aynı amaçla yurt dışına gönderilenlerin tabi oldukları
hükümlere tabi olurlar. Ancak, bunlara yapılacak ödemenin miktarı
Devlet memurlarına yapılacak ödemeyi geçmemek üzere üniversite
yönetim kurulunca daha düşük olarak tespit edilebilir. Öğretim
elemanlarından kendilerine yurt dışı kuruluşlarınca burs veya
ücret sağlananlar, görev yapacakları sürece Yükseköğretim Kurulunun
belirleyeceği esaslara göre üniversite yönetim kurulunun kararı
ile aylıklı veya aylıksız izinli de sayılabilirler.
Gerek birinci fıkraya göre geçici görev yolluğu verilmek suretiyle
yurt içinde ve yurt dışında bir yere gönderilenler olsun, gerekse
ikinci fıkraya göre gidiş-dönüş yol yevmiyesi ile gideri ödenmek
suretiyle yurt dışına gönderilenler olsun, bunlara verilecek
yolluk, emsali Devlet memuruna verilen yolluğun aynı olmak üzere
genel hükümler çerçevesinde tespit edilir. Geçici görev yolluğu
Yükseköğretim Kurumu hesabına gönderilenlere kurum bütçesinden
üniversite dışındaki kurum hesabına gönderilenlere ise ilgili
kurumun bütçesinden ödenir. (*)
(Ek fıkra: 4249 - 14.5.1997) Türk Cumhuriyetleri ve Akraba
Topluluklarındaki Yüksek Öğretim Kurumlarından resmi davet alan
öğretim elemanlarına 3 yılı aşmamak ve bütün özlük hakları saklı
kalmak üzere üniversite yönetim kurulunun kararı ve Milli Eğitim
Bakanlığının onayı ile aylıklı izin verilebilir.
KURUMLARARASI YARDIMLAŞMA
MADDE 40 - a. Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri
ile ders vermekle görevli öğretim yardımcıları bağlı bulundukları
fakülte veya yüksekokulda haftalık ders yükünü dolduramadıkları
takdirde, kendi üniversitelerinin diğer birimlerinde veya o
şehirdeki yükseköğretim kurumlarında ders yükünü doldurmak üzere
rektör tarafından görevlendirilebilirler. Ders yükü içindeki
çalışmalar karşılığında ek ders ücreti ödenmez. Haftalık ders
yükünün üstünde başka bir yükseköğretim kurumunda görevlendirilen
öğretim elemanlarına görev aldıkları kurum bütçesinden ek ders
ücreti ödenir.
b. (KHK/527-18.5.1994) Öğretim üyeleri, ihtayacı olan üniversitenin
isteği ve kendi arzusu üzerine ve ilgili yönetim kurullarının
görüşü, rektörün önerisi ile Yükseköğretim Kurulu tarafından
istekte bulunan üniversitenin birimlerinde en az bir eğitim-öğretim
yılı için görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendirilenlerin
kadroları beş yıl süre ile saklı tutulur. Açık bulunan bir öğretim
üyeliği kadrosuna yapılacak atamada adayların niteliklerinde
eşitlik olduğu durumlarda gelişmekte olan bölgedeki yükseköğretim
kurumlarında toplam en az beş yıl bu şekilde veya kadrolu olarak
hizmet yapan öğretim üyelerine öncelik verilir. (*)
c. Bu Kanun kapsamına girmeyen Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet
Teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı
ihtiyacı; bu kurumların tercihan bulundukları şehirlerdeki diğer
yükseköğretim kurumlarından koordine sonucu ismen yapacakları
istek üzerine, ilgili rektörlüklerce (a) fıkrasındaki esaslara
göre karşılanır.
ÖĞRETİM ÜYESİ İHTİYACININ KARŞILANMASI
MADDE 41 - (Değişik:2880-17.8.1983) Yükseköğretim Kurulunca:
bu kanun kapsamındaki Devlet Yükseköğretim kurumlarının, çeşitli
bilim ve sanat dallarındaki öğretim üyesi ihtiyaçları ve bu
öğretim üyesi ihtiyaçlarının hangi yükseköğretim kurumlarından
karşılanacağı, öğretim üyesi mevcutları dikkate alınarak tespit
edilir ve ihtiyaçlar karşılanmak üzere ilgili üniversitelere
bildirilir. Bu üniversitelerin rektörleri Yükseköğretim Kurulunca
ihtiyaç listelerinin kendilerine intikal ettirilmesi tarihinden
itibaren en çok iki hafta içinde ihtiyaçları karşılamak üzere
hangi öğretim üyelerini görevlendirdiklerini Yükseköğretim Kuruluna
bildirirler. Bu görevlendirmeler bir yarı yıldan az, dört yarı
yıldan fazla olmamak üzere kadroları kendi üniversitelerinde
kalmak kaydıyla yapılır.
(*) 9.4.1990 tarih ve 418 sayılı K.H.K. ile değiştirilen 39.
madde ve 40. maddenin b fıkrası Anayasa Mahkemesinin 27.11.1993
tarih ve 21771 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5.2.1992 gün
ve E.1990/22-K.1992/6 sayılı kararıyla yayımından 6 ay sonra
yürürlüğe girmek üzere iptal edilmiş, yukarıdaki şekilde yeniden
düzenlenmiştir.
Bu madde hükümlerine göre veya 40 ıncı maddenin (b) fıkrası
hükmüne göre yapılan görevlendirmelerde tebligat, işten ayrılma,
mehil müddeti ve işe başlama konularında Devlet memurlarına
ilişkin hükümler uygulanır. Bu madde veya bu Kanunun 40 ıncı
maddesinin (b) fıkrası hükümlerine göre yapılan görevlendirmelerde,
görevlendirme kararında görev süreleri belirtilir.
Bunlara özlük hakları kurumlarında devam etmek kaydıyla görev
yapacağı kurumun bulunduğu yer ve özelliklerine göre o kurum
kadrolarında çalışanların yararlandıkları ödenek ve diğer haklar
ve 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre geçici görev yolluğu,
görev yapacağı üniversite bütçesinden ödenir.
Bu maddede veya bu Kanunun 40 ıncı maddesinin (b) fıkrasında
belirtildiği şekilde görevlendirildikleri kendilerine tebliğ
edilenlerden kanuni süresi içinde göreve başlamayanlar istifa
etmiş sayılır. Bu şekilde istifa etmiş sayılanlar, bu hizmeti
yerine getirmedikçe herhangi bir yükseköğretim kurumunda yeniden
görevlendirilemezler ve diğer kamu kuruluşlarında çalıştırılamazlar.
BİLİMSEL DENETİM
MADDE 42 - Kurumlariçi Bilimsel Denetim:
a. Öğretim elemanlarının bilimsel yönden denetlenmeleri, onların
eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayım, seminer, klinik ve
uygulama faaliyetleri üzerinde olur.
b. Her öğretim yılı sonunda, bölüm başkanı bölümün geçmiş yıldaki
eğitim-öğretim ve araştırma faaliyeti ile, gelecek yıldaki çalışma
planını belirten bir raporu bağlı bulunduğu dekana sunar. Dekan
bu rapora kendi kanaatini de ekleyerek, rektöre gönderir. Rektör
rapor ve görüşleri değerlendirerek, gerekli tedbirleri alır
ve yetersizlik ile ilgili kararlarını Yükseköğretim Kuruluna
bildirir. Enstitü ve yüksekokul müdürü raporunu bağlı olduğu
rektör veya dekana gönderir.
c. Her öğretim elemanı, bilimsel araştırmalarının, yayınlarının
ve verdiği dersleriyle yönettiği seminerlerin ve uygulamların
listesini, yurt içinde ve dışında yapılan bilimsel kongrelerdeki
tebliğlerin birer örneğini, bağlı bulunduğu birim yöneticisinin
aracılığıyla rektörlüğe sunmak zorundadır. Yayımlanmayan eserlerin
daktilo ile yazılmış birer kopyası verilir. 5846 sayılı Fikir
ve Sanat Eserleri Kanununun eser sahibine tanıdığı haklar saklıdır.
d. (Değişik:2880 - 17.8.1983) Öğretim elemanlarının bilimsel
yayınları için üniversitelerde ve Yükseköğretim Kurulunda özel
arşiv tutulur.
YEDİNCİ BÖLÜM
ÖĞRETİM VE ÖĞRENCİLER
LİSANS DÜZEYİNDE ÖĞRETİM
MADDE 43 - Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen
amaç ve anailkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir.
a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına
göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla
ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav
yönetmeliğinde belirtilir.
b. (Değişik:2880 - 17.8.1993) Aynı meslek ve bilim dallarında,
eğitim-öğretim yapan üniversitelerde, eğitim-öğretim, metod,
kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları
bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların
aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası
Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen
esasların tespiti Millî Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak,
Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.
c. Yükseköğretim kurumları, örgün, yaygın ve açık öğretim yöntemleri
ile her türlü eğitim-öğretim yapabilirler.
ÖĞRETİM SÜRESİ
MADDE 44 - (Değişik:3511 - 10.12.1988) (Değişik 1. fıkra: 4111-7.6.1995)
Yükseköğretim kurumlarında, önlisans ve lisans düzeyinde öğrenim
yapan öğrencilere bu öğrenimlerini tamamlamak için tanınan azamî
süreler iki yıllık önlisans için dört, dört yıllık lisans için
yedi yıldır. Öğrenciler normal eğitim-öğretim süresi beş yıl
olan programları sekiz yılda, altı yıl olan programları ise
dokuz yılda tamamlamak zorundadırlar. Ancak, bu süreler sonunda;
kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf
öğrencilerine başarısız oldukları bütün dersler için biri bütünleme
olmak üzere iki ek sınav hakkı verilir. Bu sınavlar sonunda
başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş ders için
üç yarı yıl, ek sınavları almadan beş derse kadar başarısız
olan öğrencilere dört yırı yıl (sınıf geçme esasına göre öğretim
yapılan kurumlarda iki öğretim yılı); Gülhane Askeri Tıp Akademisi
öğrencileri hariç, üç veya daha az dersten başarısız olanlara
ise sınırsız, başarısız oldukları derslerden açılacak sınavlara
girme hakkı tanınır. İzledikleri programdan mezun olmak için
gerekli bütün derslerden geçer not aldıkları halde yönetmeliklerinde
başarılı sayılabilmeleri için öngörülen not ortalamalarını sağlayamamaları
sebebiyle ilişkileri kesilme durumuna gelen son dönem (sınıf
geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda son sınıf) öğrencilerine
not ortalamalarını yükseltmek üzere diledikleri son iki sınıf
derslerinden sınırsız sınav hakkı tanınır.
Bunlardan uygulamalı, uygulaması olan ve daha önce alınmamış
dersler dışındaki derslere devam şartı aranmaz. açılacak sınavlara
üst üste veya aralıklı olarak üç eğitim-öğretim yılı hiç girmeyen
öğrenci, sınırsız sınav hakkından vazgeçmiş sıyılır ve bu haktan
yararlanamaz. Sınırsız hak kullanma durumunda olan öğrenciler,
öğrenci katkı payını ödemeye devam ederler, ancak, sınav hakkı
dışındaki diğer öğrencilik haklarından yararlanamazlar. Açık
öğretim öğrencileri, öğrencilik haklarından yararlanmamak kaydı
ile bu sürelerle kısıtlı değildirler.
(Ek fıkra: 3908 - 6.5.1993)(Değişik: 4111-7.6.1995) Derslere
devam yükümlülüklerini yerine getirdikleri halde, yıl içi ve
yıl sonu sınav yükümlülüklerini bu maddede belirtilen hükümlere
uygun olarak yerine getiremedikleri için öğretim kurumları ile
ilişiği kesilen hazırlık sınıfı ve birinci sınıfta en fazla
bir dersten, ara sınıflarda ise ne fazla üç dersten başarısız
olan öğrencilere üç yıl içinde kullanacakları üç sınav hakkı,
not ortalamasını tutturamadıkları için hazırlık sınıfı dahil
ara sınıflarda da sene kaybeden öğrenciler diledikleri üç dersten
bir sınav hakkı verilir.
Sınav hakkı verilenler, yıl içi veya yıl sonu sınavı olduğuna
bakılmaksızın başvurmaları halinde üniversite veya yküsek teknoloji
enstitülerinin, her eğitim-öğretim yılı başında açacakları sınavlara
alınırlar. Sınavların sonunda sorumlu oldukları tüm dersleri
başaranlar, öğrenimlerine kaldıkları yerden devam ederler.
Bu durumda olan öğrencilerin sınavlara girdikleri süre, öğrenim
süresinden sayılmaz. Bu sınavlara katılan öğrenciler öğrencilik
haklarından hiçbir şekilde yararlanamazlar.
Üniversite senatoları, ön lisans ve lisans düzeyi öğretimlerde
sürdürülecek esasları, devam, ara sınav sayısı ve bunların başarı
notuna katkısı, uygulama, sınav ve bütünleme gibi şartları yönetmeliklerle
belirlerler.
Lisans öğrenimini tamamlamayanların veya tamamlayamayanların
ön lisans diploması almaları veya meslek yüksekokullarına intibak
ettirilmeleri Yükseköğretim Kurulu tarafındna hazırlanacak yönetmelik
esaslarına göre düzenlenir.
YÜKSEKÖĞRETİME GİRİŞ
MADDE 45 - (Değişik: 2880 - 17.8.1983)
a. Öğrenciler Devlet Yükseköğretim Kurumlarına, esasları Yükseköğretim
Kurulu tarafından tespit edilen sınavla girerler. Sonuçların
değerlendirilmesinde adayların ortaöğretimdeki başarıları dikkate
alınır. Ortaöğretim kurumlarını birincilikle bitiren adaylar
kendileri için yükseköğretim kurumlarında ayrılacak kontenjanlara,
tercih ve puanları gözönünde tutularak yerleştirilir.
Yükseköğretim kurumlarına öğrenci seçiminde, adayların ortaöğretim
süresindeki başarıları Yükseköğretim Kurulunun uygun göreceği
şekilde Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından geliştirilecek
bir yöntemle ek birpuan olarak tespit edilir ve Yükseköğretim
kurumlarına giriş sınavı puanlarına eklenir.
Bir mesleğe yönelik programlar uygulayan liselerin mezunları,
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek aynı alanda bir
yükseköğretim kurumuna girerken, başarı notları ayrıca tespit
edilecek bir katsayı ile çarpılmak suretiyle değerlendirilerek
giriş sınavı puanlarına eklenir.
b. Yükseköğretim Kurulunca düzenlenen esaslara göre belli sanat
dallarında üstün kabiliyetli olduğu tesipt edilen öğrenciler,
ilgili dalda eğitim yapmak kaydıyla yine bu esaslar içerisinde
belirlenecek özel yöntemlerle yükseköğretim kurumlarına alınabilirler.
c. (29 Mayıs 1991 tarih ve 3747 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle
yürürlükten kaldırılmıştır.)
d) (Ek: 4702 - 29.6.2001 / m.2) Türkiye Bilimsel ve Teknik
Araştırma Kurumunca tespit edilen uluslararası bilimsel yarışmalarda
ödül kazanan öğrenciler, ödül kazandıkları alanlarda Öğrenci
Seçme ve Yerleştirme Merkezi ile Türkiye Bilimsel ve Teknik
Araştırma Kurumunca müştereken belirlenecek yükseköğretim kurumlarından
seçtiklerine sınavsız girerler.
e) (Ek: 4702 - 29.6.2001 / m.2) Mesleki ve teknik orta öğretim
kurumlarından mezun olan öğrenciler istedikleri takdirde bitirdikleri
programın devamı niteliğinde veya buna en yakın programların
uygulandığı, öncelikle kendi mesleki ve teknik eğitim bölgesi
içinde yer alan veya bölgesi dışındaki meslek yüksekokullarına
sınavsız olarak yerleştirilebilirler. Sınavsız olarak meslek
yüksekokullarına devam ederek mezun olan öğrencilerin yüzde
onundan az olmamak üzere ayrılacak kontenjanlara göre alanlarındaki
lisans programlarına dikey geçiş yapmaları sağlanır. Bununla
ilgili esas ve usuller, Milli Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim
Kurulu işbirliği ile çıkartılacak yönetmelikte belirlenir.
f) (Ek: 4702 - 29.6.2001 / m.2) Mesleki ve teknik orta öğretim
kurumlarından herhangi birini bitirip de mesleki ve teknik eğitim
bölgeleri kapsamı dışındaki bir yükseköğretim programına girmek
isteyen öğrenciler, üniversite giriş sınavlarına başvurabilirler.
CARİ HİZMET MALİYETİ
MADDE 46 - (Değişik: 3843 - 18.11.1992) Yükseköğretim kurumlarında
cari hizmet ödenekleri, öğrenci başına olmak üzere belirlenir.
Öğrenci başına düşen cari hizmet ödeneği, öğrenim dallarının
nitelikleri ve süreleri ile yükseköğretim kurumlarının özellikleri
göz önünde tutularak Yükseköğretim Kurulunca farklı miktarlarda
tespit edilir. Bu miktarın her yıl Bakanlar Kurulunca belirlenecek
kısmı Devletçe karşılanır ve öğrenci adına ilgili yükseköğretim
kurumu bütcesine ödenek olarak kaydolunur.
Geri kalan kısmı öğrenci tarafından ödenir. Devletçe karşılanacak
kısım cari hizmet maliyetlerinin yarısından az olamaz.
Devlet ve öğrenci tarafından yapılacak ödemelerin miktar ve
bölgelere göre oranları, yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak
ücretlerin miktarı ile uygulamaya ilişkin esas ve usuller her
yıl Bakanlar Kurulunca en geç Temmuz ayı içerisinde belirlenir.
Öğrenci tarafından ödenecek miktar, istekleri halinde ödeme
güçlüğü olan öğrencilere Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca
kredi olarak verilebilir. Hazırlık sınıfı veya yabancı dil geliştirme
programı hariç olmak üzere, 2 yıllık önlisans ve 4, 5, 6 yıllık
lisans öğreniminden bu süreler sonunda mezun olamayan öğrencilere
devlet katkısı ödenmesine devam olunur. Öğrenci katkısı birinci
yıl için % 50, müteakip yıllar için % 100 fazlasıyla alınır.
Lisans düzeyinde ikinci bir yükseköğretim yapan öğrenciler için
öğrenci katkısı % 100 fazlasıyla alınır.
Öğrenci katkısını ödemeyenlerin kayıtları yapılmaz ve yenilenmez.
Cari hizmet maliyetine öğrenci katkısı ve öğrenci sosyal tesis
ve faaliyetlerinden elde edilen gelirler ile yükseköğretim kurumlarınca
önceki yıllarda bastırılan ders kitapları ve teksirlerinin satışından
elde edilecek gelirler, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü
adına millî bankalardan birinde açılacak hesaba yatırılır. Bu
miktarlar rektörlükçe en geç ilgili ayın sonuna kadar Bütçe
Dairesi Başkanlığı hesabına bir yandan gelir, diğer yandan özel
ödenek kaydolunmak üzere aktarılır. Aktarılan bu miktarlar Maliye
ve Gümrük Bakanlığınca özel ödenek kaydedilir. Kaydolunan ödenekler,
başta öğrencilerin beslenme, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal
hizmetleri olmak üzere, üniversitenin cari, kalkınma plan ve
programlarına uygun yatırım, transfer ve öğrencilerin kısmî
zamanlı olarak geçici işlerde çalıştırılmasına ilişkin giderlerinde
kullanılır. Kullanım ve harcamaya ilişkin esas ve usûller Maliye
ve Gümrük Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulunca
belirlenir.
Bu hesabın sarfı, muhasebesi ve denetimi döner sermaye mevzuatına
tabi olup, işlemleri üniversitece görevlendirilecek sayman tarafından
yürütülür.
Bu ödeneklerin harcanmayan kısmı ertesi yılın bütçesine devren
gelir ve ödenek kaydolunur.
Zamanında ödenmeyen kredi borçları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre mal sandıklarınca
tahsil edilerek Yükseköğretim Kredi ve Yurtlar Kurumuna ödenir.
SOSYAL HİZMETLER
MADDE 47 - Faaliyetlerin Düzenlenmesi:
a. (Değişik:2880 - 17.8.1983) Yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim
Kurulunun yapacağı plan ve programlar uyarınca, öğrencilerin
beden ve ruh sağlığının korunması, barınma, beslenme, çalışma,
dinlenme ve boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçlarını
karşılamak ve bu amaçla bütçe imkânları nispetinde okuma salonları,
yataklı sağlık merkezleri, mediko-sosyal merkezleri, öğrenci
kantin ve lokantaları açmak, toplantı, sinema ve tiyatro salonları,
spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla ve bunlarda
öğrencilerin en iyi şekilde yararlanmaları için gerekli önlemleri
almakla görevlidirler.
(*) 9 Nisan 1990 tarih ve KHK/418 sayılı K.H.K. nin 46-3 maddesi
gereğince 1990-1991 öğrenim döneminde uygulanmaya başlanmak
üzere, bu konuda Bakanlar Kurulunca esas ve usulllerin tesbitini
izleyen aybaşından geçerli olmak üzere yürürlüğe girer.
b. Yükseköğretim kurumları, özel ve kamu kuruluşları ile işbirliği
yaparak mezunlarına iş bulmakta yardımcı olurlar.
c. Üniversiteler rehberlik ve psikolojik danışma merkezleri
kurar, öğrencilerin kişisel ve ailevi sorunlarını çözümlemeye
çalışır.
d. Kamu kuruluşları adına, üniversitelerde okuyacak öğrencilere
bu kuruluşlarca verilecek bursların bilim dallarına dağılımı
ve sayısı, insangücü ihtiyacı ve öğretim elemanı yetiştirilmesi
bakımından, devlet kalkınma planları ilke ve hedeflerine göre
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirtilir. Burslu öğrencilerin
harçları ile laboratuvar, sınav ve diploma masrafları burs kapsamına
girer.
Ders kitapları ve eğitim-öğretim araçlarının basılıp çoğaltılması
Madde 48.- (Değişik madde ve başlığı: 4689 - 26.6.2001 / m.1)
Üniversitelerde ders kitapları, bilgisayar ve elektronik ortamlarda
hazırlanan eğitim-öğretim ve uzaktan öğretim ilkelerine göre
oluşturulan her türlü materyal ilgili üniversite veya Yükseköğretim
Kurulu tarafından hazırlanır veya hazırlattırılır ve öğrencilere
uygun bedelle satılır. Ders aracı olarak kullanılan kitap ve
her türlü materyali öğretim elemanları kendi hesaplarına bastıramaz
ve çoğaltamazlar, bunlar ilgili üniversite tarafından basılır,
bastırılır veya çoğaltılır. Ancak, başvurdukları eğitim-öğretim
yılı içinde bastırılamayacağı, kurumun yönetim kurulunca yazılı
olarak bildirilen kitapları kendilerinin bastırma hakları saklıdır.
Ders kitapları, bilgisayar ve elektronik ortamlarda hazırlanan
eğitim-öğretim ve uzaktan öğretim ilkelerine göre oluşturulan
her türlü materyalle ilgili olarak uygulanacak esaslar ve ödenecek
telif hakları Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim
Kurulunca belirlenir.
YABANCI DİL HAZIRLIK EĞİTİM-ÖĞRETİMİ
MADDE 49 - Eğitim-öğretimini kısmen veya tamamen bir yabancı
dilden yapan Yükseköğretim Kurumları, kaydını yaptıran öğrencileri,
öğrenimde kullanılacak yabancı dilde bir yeterlilik sınavına
tabi tutarlar. Yetersiz bulunan öğrenciler için esasları Yükseköğretim
Kurulunca tespit edilecek bir yıla kadar süreli bir yabancı
dil hazırlık öğrenimi uygulanır. Bu lisans öğreniminde başarılı
olamayan öğrencilerin bu yükseköğretim kurumu ile ilişkileri
kesilir.
Normal öğrenimin devamı süresince öğrencilerin yabancı dil
bilgilerinin geliştirilmesi için öğretim kurumlarınca gerekli
önlemler devamlı şekilde alınır.
LİSANS ÜSTÜ ÖĞRETİM
MADDE 50 - Usul ve şartları;
a. Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim
kurumlarında yüksek lisans, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi
yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak
sınavla ve Üniversitelerarası
Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler.
b. Yükseköğretim kurumları, lisans üstü öğretim konusundaki
istekleri karşılamak üzere gerekli planlamayı yapar ve önlemleri
alır.
c. (1 Ağustos 1996 tarih ve 4160 sayılı Kanunun 5-b maddesi
ile yürürlükten kaldırılmıştır. )
d. Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis
edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında
bir yıl için olmak üzere öğretim yardımcılığı kadrolarından
birine de atanabilirler.
e. Tıpta uzmanlık öğrenimi yapanlara verilecek aylık veya ödeneklerin
tespitinde, aynı durumda bulunan Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığındaki
personelin aylık ve ödenekleri gözönünde tutulur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
MEMURLAR VE DİĞER GÖREVLİLER
YÖNETİM ÖRGÜTLERİ
MADDE 51 - a. Yükseköğretim üst kuruluşlarında başkana, üniversitelerde
rektöre bağlı; merkez yönetim örgütünün başında bir genel sekreter
ve hizmetlerin gerekli kıldığı daire başkanları, müdürler, danışmanlar,
hukuk müşavirleri, uzmanlar ile büro ve iç hizmet görevlerini
yapmak üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar
ve diğer görevliler bulunur.
Daire başkanlıkları ve müdürlükler üst kuruluşlarda kurulların,
üniversitelerde yönetim kurulunun kararı ile genel hükümlere
göre kurulur.
b. Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün
başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise
enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul
sekreteri bulunur. Sekretere bağlı büro ve iç hizmet görevlerini
yapmak üzere gerekli görüldüğü takdirde, yeteri kadar müdür
ve diğer görevliler çalıştırılır. Bunlar arasındaki iş bölümü
dekanın veya müdürün onayından sonra uygulanmak üzere ilgili
sekreterce yapılır.
c. Genel sekreter ve sekreterler oy hakkı olmaksızın bağlı
bulundukları kurumun kurullarında raportörlük yaparlar.
ATAMALAR
MADDE 52 - Atama esasları:
a. (Değişik:2880 - 17.8.1983) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanı, Genel Sekreteri ile daire başkanları, müdürler,
hukuk müşavirleri ve uzmanlar, yükseköğretim üst kuruluşlarında
ilgili kuruluşların görüşü alınarak Yükseköğretim Üst Kuruluşunun
Başkanı; Üniversitelerde ise yönetim kurulunun görüşü alınarak
rektör tarafından atanır. Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin
atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından
yapılır.
b. Üst kuruluşların ve üniversitelerin genel sekreterlerinin
üniversite lisans diplomasına, fakülte sekreterleri ile enstitü
ve yüksekokul sekreterlerinin yükseköğretim diplomasına sahip
olmaları şarttır.
c. Memurların atanmaları, fakültelerde ve bağlı kuruluşlarda
dekanların, rektörlüğe bağlı kuruluşlarda ilgili müdürlerin,
yükseköğretim üst kuruluşlarında ve üniversite merkez örgütünde
genel sekreterin önerisi üzerine kadro esas alınmak üzere başkan
veya rektör tarafından yapılır.
d. Yardımcı hizmetler sınıfı personeli, yükseköğretim üst kuruluşlarında,
rektörlükte ve rektörlüğe bağlı kuruluşlarda genel sekreterin
önerisi üzerine başkan veya rektör, fakültelerde ve fakültelere
bağlı kuruluşlarda fakülte sekreterinin önerisi üzerine dekanlar,
enstitü ve yüksekokullarda sekreterin önerisi üzerine müdür
tarafından atanırlar.
e. Yükseköğretim üst kuruluşlarının ve üniversitelerin, yönetim
personeli için aylıklı veya sözleşmeli kadroları, yükseköğretim
üst kuruluşlarında başkan, üniversitelerde ise rektör tarafından
tespit edilir ve ilgili makamlara önerilir.
f. Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerde görevli
memur ve diğer görevliler, üst kuruluşlarda genel sekreterlerin,
üniversitelerde rektörlerin istek ve önerisi üzerine diğer kamu
kuruluşlarına veya Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından yükseköğretim
üst kuruluşları veya Yükseköğretim kurumları arasında atanabilirler.
DOKUZUNCU BÖLÜM
DİSİPLİN VE CEZA İŞLERİ
GENEL ESASLAR
MADDE 53 - a. Yükseköğretim Kurul Başkanı Yükseköğretim Kurulu
ile üniversite rektörlerinin, rektör üniversitenin, dekan fakültenin
enstitü ve yüksekokul müdürleri enstitü ve yüksekokulların,
bu birimlerin genel sekreter veya sekreterleri de sekreterlik
personelinin disiplin amirleridir.
Üniversite ve bağlı birimlerinin yönetim kurulları aynı zamanda
disiplin kurulu olarak görev yaparlar. Disiplin kurullarında
profesörlerle ilgili hususların görüşülmesinde doçent ve yardımcı
doçentler, doçentlerle ilgili hususların görüşülmesinde de yardımcı
doçentler disiplin kurullarına alınmazlar.
b. Öğretim elemanları, memur ve diğer personelin disiplin işlemleri,
disiplin amirlerinin yetkileri, devlet memurlarına uygulanan
usul ve esaslara göre Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.
c. (Değişik: 2653 - 14.4.1982) Ceza soruşturması usulü:
Yükseköğretim üst kuruluşları başkan ve üyeleri ile yükseköğretim
kurumları yöneticilerinin, kadrolu ve sözleşmeli öğretim elemanlarının
ve bu kuruluş ve kurumların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa
tabi memurlarının görevleri dolayısıyla ya da görevlerini yaptıkları
sırada işledikleri ileri sürülen suçlar hakkında aşağıdaki hükümler
uygulanır:
1) İlk soruşturma:
Yükseköğretim Kurulu Başkanı için kendisinin katılmadığı, Milli
Eğitim Bakanının başkanlığındaki bir toplantıda, Yükseköğretim
Kurulu üyelerinden teşkil edilecek en az üç kişilik bir kurulca,
diğerleri için, Yükseköğretim Kurulu Başkanınca veya diğer disiplin
amirlerince doğrudan doğruya veya görevlendirecekleri uygun
sayıda soruşturmacı tarafından yapılır.
Öğretim elemanlarından soruşturmacı tayin edilmesi halinde,
bunların, hakkında soruşturma yapılacak öğretim elemanlanın
akademik unvanına veya daha üst akademik unvana sahip olmaları
şattır.
2) Son soruşturmanın açılıp açılmamasına;
a) Yükseköğretim Kurulu Başkan ve üyeleri ile Yükseköğretim
Denetleme Kurulu Başkan ve üyeleri hakkında Danıştayın 2 nci
Dairesi,
b) Üniversite rektörleri, rektör yardımcıları ile üst kuruluş
genel sekreterleri hakkında, Yükseköğretim Kurulu üyelerinden
teşkil edilecek üç kişilik kurul,
c) Üniversite, fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurulu
üyeleri, fakülte dekanları ve dekan yardımcıları, enstitü ve
yüksekokul müdürleri ve yardımcıları ile üniversite genel sekreterleri
hakkında, rektörün başkanlığında rektörce görevlendirilen rektör
yardımcıılarından oluşacak üç kişilik kurul,
d) Öğretim elemanları, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri
hakkında üniversite yönetim kurulu üyeleri arasında oluşturulacak
üç kişilik kurul,
e) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında
mahal itibariyle yetkili il idare kurulu,
Karar verir.
f) Yükseköğretim Kurulu ile üniverite yönetim kurullarınca
oluşturulacak kurullarda görevlendirilecek asıl ve yedek üyeler
bir yıl için seçilirler. Süresi sona erenlerin tekrar seçilmeleri
mümkündür.
3) Son soruşturmanın açılıp açılmamasına karar verecek kurullar
üye tamsayısı ile toplanır. Kurullara ilk soruşturmayı yapmış
olan üyeler ile haklarında karar verilecek üyeler katılamazlar.
Noksanlar yedek üyelerle tamamlanır. Diğer hususlarda bu Kanunun
61 inci maddesi hükümleri uygulanır.
4) Yükseköğretim Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan
ve üyeleri hakkında Danıştayın 2 nci Dairesinde verilen lüzum-u
muhakeme kararına itiraz ile men-i muhakeme kararlarının kendiliğinden
incelenmesi Danıştayın İdari İşler Kuruluna aittir. Diğer kurullarca
verilen lüzum-u muhakeme kararına ilgililerce yapılacak itiraz
ile men-i muhakeme kararları kendiğiliğinden Danıştay 2 nci
Dairesince incelenerek karara bağlanır. Lüzum-u muhakemesi skesinleşen
Yükseköğretim Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan
ve üyelerinin yargılanması Yargıtay ilgili ceza dairesine, temyiz
incelemesi Ceza Genel Kuruluna, diğer görevlilerin yargılanmaları
suçun işlendiği yer adliye mahkemelerine aittir.
5) Değişik statüdeki kişilerin birlikte suç işlemeleri halinde
soruşturma usulü ve yetkili yargılama mercii görev itibariyle
üst dereceliye göre tayin olunur.
6) Yükseköğretim Kurulu Başkanı ve rektörlerin 1609 sayılı
Bazı Cürümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında Takip
ve Muhakeme Usulüne Dair Kanun kapsamına giren suçlarından dolayı
yapılacak ceza soruşturmasında yukarıda belirtilen ceza kovuşturması
usulü tatbik edilir. Bunlar dışında kalan tüm görevliler için
1609 sayılı Bazı Cürümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında
Takip ve Muhakeme Usulüne Dair Kanun hükümleri uygulanır.
1609 sayılı Bazı Cürümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında
Takip ve Muhakeme Usulüne Dair Kanun kapsımana giren suçlarından
dolayı kanuni kovuşturma için gereken izin, Yükseköğretim Kurulu
üyeleri ile Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyeleri
ve bu kuruluşların memurları (Üniversitelerarası Kurul Memurları
dahil) hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanından, üniversite
yöneticileri ve öğretim elemanları ile memurlar hakkında üniversite
rektörlerinden alınır.
7) İdeolojik amaçlarla Anayasada yer alan temel hak ve hürriyetleri,
devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü veya dil,
ırk, sınıf, din ve mezhep ayrılığına dayanılarak nitelikleri
Anayasada belirtilen Cumhuriyeti ortadan kaldırmak maksadıyla
işlenen suçlarla bunlara irtibatlı suçlar, öğrenme ve öğretme
hürriyetini doğrudan veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların
sükûn, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal, engelleme,
bunları teşvik ve tahrik, anarşik ve ideolojik olaylara ilişkin
suçlar ile ağır cezayı gerektiren suçüstü hallerinde, yukarıda
yazılı usuller uygulanmaz; bu hallerde kovuşturmayı Cumhuriyet
Savcısı doğrudan yapar.
8) Bu Kanunda yer almamış hususlarda 4 Şubat 1329 tarihli Memurin
Muhakematı Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
ÖĞRENCİLERİN DİSİPLİN İŞLERİ
MADDE 54 - Soruşturma, yetkiler ve cezalar:
a. Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim
öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan,
öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı
olarak kısıtlayan kurumların sükûn, huzur ve çalışma düzenini
bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları
teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve
haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda
bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları
tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa
bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya
bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim
kurumundan çıkarma cezaları verilir.
b. Bir fakülte, enstitü veya yüksekokulun içinde veya dışında
öğrencilerin işlemiş oldukları disiplin suçlarından dolayı soruşturma
yapmaya ve doğrudan gerekli cezayı vermeye veya disiplin kuruluna
sevketmeye ilgili fakülte dekanı, enstitü veya yüksekokul müdürü
yetkilidir.
c. Disiplin soruşturmasına, olay öğrenilince derhal başlanılır
ve soruşturma engeç onbeş gün içinde soruçlandırılır.
d. Hakkında kovuşturma yapılan öğrenciye sözlü veya yazılı
savunma hakkı verilir. Tanınan süre içinde savunma yapmayan
öğrenci bu hakkından vazgeçmiş sayılır.
e. Disiplin cezaları, ilgili öğrenciye yazı ile bildirilir.
Durum, öğrenciye burs veya kredi veren kuruluşa ve Yükseköğretim
Kuruluna duyurulur. Yükseköğretim kurumundan çıkarma kararlarına
karşı onbeş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir.
Cezalar öğrencinin dosyasına ve siciline işlenir.
f. Bu maddeye göre yapılacak işlemler sırasında gerekirse öğrenciye,
bağlı bulunduğu öğretim kuruluşunda, ilan yoluyla tebligat yapılabilir.
g. Yükseköğretim kurumundan çıkarma kararı bütün yükseköğretim
kurumlarına Yükseköğretim Kurulu, emniyet makamları ve ilgili
askerlik şubelerine bildirilir. Yükseköğretim kurumundan çıkarma
cezası verilen öğrenciler, bir daha herhangi başka bir yükseköğretim
kurumuna alınamazlar.
ONUNCU BÖLÜM
MALİ HÜKÜMLER
GELİR KAYNAKLARI
MADDE 55 - Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları
ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynakları;
a. Her yıl bütçeye konulacak ödenekler,
b. Kurumlarca yapılacak yardımlar,
c. Alınacak harç ve ücretler,
d. Yayın ve satış gelirleri,
e. Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri,
f. Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek kârlar,
g. Bağışlar, vasiyetler ve diğer gelirlerdir.
MALİ KOLAYLIKLAR
MADDE 56 - (Değişik:2880 - 17.8.1983) İşlem ve usuller:
a) Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve
bunlara bağlı kuruluşlara yapılacak her türlü bağış ve vasiyetler,
vergi, resim, damga resmî ve harçlardan muaftır. Bağış ve vasiyetlerin
kullanılmasında, bağış ve vasiyet yapanların koydukları ve kanunlara
göre geçerli sayılan kayıtlara ve şartlara uyulur.
b) (Değişik:3708 - 3.4.1991) Üniversiteler ve yüksek teknoloji
enstitüleri genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına
tanınan malî muafiyetler, istisnalar ve diğer malî kolaylıklardan
aynen yararlanırlar.
Gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından üniversitelere
ve yüksek teknoloji enstitülerine makbuz karşılığında yapılacak
nakdî bağışlar,
Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları hükümlerine göre yıllık
beyanname ile bildirilecek gelirlerden ve kurum kazancından
indirilir.
b) Gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından yükseköğretim
kurumlarına makbuz karşılığında yapılacak nakdî bağışlar. Gelir
ve Kurumlar Vergisi kanunları hükümlerine göre yıllık beyanname
ile bildirilecek gelirlerden ve kurum kazancından indirilir.
c) Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve
bunlara bağlı kuruluşlar ve birimler tarafından eğitim-öğretim
ve araştırma amacı ile yurt içinde bulunmamak veya üretimi yapılmamak
kaydıyla ithal edilen makine, alet, cihaz, ecza, malzeme ve
yayınlar ile bağış yoluyla yurt dışında gelen aynı cins malzemeler,
gümrük vergisi ile buna bağlı vergi, resim ve harçlar dahil
olmak üzere her türlü vergi, resim ve harçlardan muaftır.
d) Birmilyon liraya kadar (birmilyon lira dahil) bir hakkın
veya menfaatin terkinini gerektiren, nakdî veya hukukî nedenlerle
kovuşturulmasında yüksek mahkeme ve mercilerde incelenmesini
istemekte yarar bulunmayan açılacak veya açılmış olan dava,
icra ve benzeri takiplerden vazgeçilmesine veya uygun ödeme
kararı koymaya rektör ve üst kuruluşların başkanları; birmilyon
liradan fazlası için üst kuruluşlarda başkanın, üniversitelerde
rektörün önerisi ve Sayıştay Başkanlığının görüşü üzerine Maliye
Bakanlığı karar verir.
e) Üniversite, fakülte, enstitü ve yüksekokul, konservatuvar,
meslek yüksekokulları ile bunlara bağlı kuruluşlar ve birimler
tarafından yapılan bilimsel, teknik inceleme ve araştırma ile
yayımların gerektireceği her türlü giderler hakkında 2490 sayılı
Artırma ve Eksiltme ve İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.
f) Yükseköğretim üst kuruluşlarının ve üniversitelerin inşaat,
makine ve teçhizatı ile ilgili işlerle bunların bakım ve onarımlarında
1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 135 inci maddesi ile
2490 sayılı Artırma ve Eksiltme ve İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.
g) Bir üniversite bütçesindeki ödenekleri, diğer bir üniversite
bütçesine aktarmaya, ilgili rektörün görüşü ve Yükseköğretim
Kurulunun önerisi üzerine Maliye Bakanı yetkilidir.
İTA AMİRLİĞİ, MALİ DENETİM
MADDE 57 - Yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim
kurumlarının bütçeleri, genel ve katma bütçelerin bağlı bulunduğu
esaslara uygun olarak hazırlanır, yürürlüğe konur ve denetlenir.
İta amiri, üst kuruluşlarda başkan, üniversitelerde rektördür.
Bu yetki uygun görülen ölçüde gerektiğinde yardımcılara, dekanlara,
enstitü ve yüksekokul müdürlerine, üst kuruluşlara bağlı birim
başkanlarına ve üst kuruluş ve üniversite genel sekreterlerine
devredilebilir.
DÖNER SERMAYE (...) (*)
MADDE 58 - a) Döner Sermaye: Üst kuruluşlarda, ilgili kurullların
önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile; üniversitelerde
ve bunlara bağlı fakülte, enstitü, yüksekokul, konservatuvar,
meslek yüksekokulları ile uygulama ve araştırma merkezlerinde
ilgili yönetim kurulunun önerisi, rektörün olumlu görüşü ve
Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmeleri
kurulabilir. Verilecek ilk sermayenin miktarı bütçede gösterilir
ve kendi gelirleri ile, yükseköğretim üst kuruluşlarında Yükseköğretim
Kurulunun kararı ile; üniversitelerde ise ilgili yönetim kurulunun
önerisi ve rektörün onayı ile artırılabilir
Döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları, sermaye limitleri,
işletme ile ilgili yönetim işlerinin yürütülmesi esasları ve
muhasebe usulleri, Maliye Bakanlığının olumlu görüşü alınmak
suretiyle Yükseköğretim Kurulunun tespit edeceği esaslara göre
ilgili kurumun veya birimin döner sermaye yönetmeliğinde belirtilir.
Kurulacak döner sermaye işletmeleri, 1050 sayılı Muhusebei
Umumiye ve 2490 sayılı Artırma ve Eksiltme ve İhale kanunlarına
tabi değildir. Döner sermayeden elde edilen ve her yıl sonunda
kullanılmayan gelir ertesi yılın döner sermaye gelirine eklenir.
Malî yılın bitiminden başlayarak dört ay içinde hazırlanacak
bilonço ve ekleri ile bütün gelir ve gider belgeleri denetim
için Sayıştay'a birer örneği de aynı süre içinde Maliye Bakanlığına
verilir.
(Değişik 4. Fıkra:KHK/375-27.6.1989) Her eğitim-öğretim araştırma
veya uygulama birimi veya bölümü ile ilgili öğretim elemanlarının
katkısıyla toplanan döner sermaye gelirlerinin en az yüzde otuzu
o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına
ayrılır, kalan kısmı ise üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği
oranlar çerçevesinde bağlı bulunduğu üniversitenin (Değişik
ibare: 4684 - 20.6.2001 / m.15 - Yürürlük m.25 b) "bilimsel
araştırma projeleri" ile döner sermayenin bağlı bulunduğu
birimde görevli öğretim elemanları ve aynı birimde görevli 657
sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel arasında paylaştırılır.
Öğretim üyeleri ile Üniversitelerarası Kurulca önerilecek Yükseköğretim
Kurulunca kabul edilen teknik ve sanatla iglili birimlerde görevli
öğretim elemanlarına döner sermayeden bir yılda ayrılacak payın
toplamı bunların bir yılda alacakları aylık (ek gösterge dahil),
yan ödeme, ödenek ve (Değişik ibare: 4689 - 26.6.2001 / m.2
- Yürürlük m.5) "her türlü tazminat (makam ve temsil tazminatı
hariç) toplamının" iki katını, diğer öğretim elemanları
için bir katını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel
için ise (Değişik ibare: 4689 - 26.6.2001 / m.2 - Yürürlük m.5)
"%80'ini geçemez. İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak
yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz,
ameliyathane ve acil serviste çalışan sağlık personeli için
%80 oranı, ayrıca %50'sine kadar artırılabilir." Şu kadar
ki, öğretim üyelerinin mesai saati dışında döner sermayeye yaptıkları
katkılardan dolayı alacakları pay iki kat kıyaslamasında nazara
alınmaz. (Değişik 4. paragraf: 4969 - 31.7.2003 / m.12 - Yürürlük
m.16 b) Her eğitim-öğretim, araştırma veya uygulama birimi veya
bölümü ile ilgili öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan
döner sermaye gayrisafi hasılatının en az %35'i o kuruluş veya
birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılır.
Kalan kısmı ise üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği oranlar
çerçevesinde bağlı bulunduğu üniversitenin bilimsel araştırma
projeleri ile döner sermaye gelirinin elde edildiği fakülte,
enstitü, yüksek okul, konservatuar ile uygulama ve araştırma
merkezlerinde görevli öğretim elemanları ve aynı birimlerde
görevli 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa
tabi personel (döner sermaye işletme müdürlüğü ve döner sermaye
saymanlık personeli dahil) arasında katkıları da dikkate alınmak
suretiyle paylaştırılır. Öğretim üyeleri ile Üniversitelerarası
Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen
sağlık, teknik ve sanatla ilgili birimlerde görevli öğretim
elemanlarına döner sermayeden bir ayda ayrılacak payın tutarı,
bunların bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), yan
ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat
(makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının iki katını,
diğer öğretim elemanları için bir katını, 657 sayılı Kanuna
tabi personel için ise %80'ini geçemez. İşin ve hizmetin özelliği
dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu,
yanık, diyaliz, ameliyathane, kemik iliği nakil ünitesi ve acil
serviste çalışan sağlık personeli için %80 oranı, ayrıca %50'sine
kadar artırılabilir. Şu kadar ki, öğretim üyelerine saat 16:00'dan
önce olmamak üzere mesai saati dışında döner sermayeye yaptıkları
doğrudan gelir getirici katkılarından dolayı ilave olarak ödenecek
pay, almakta oldukları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme
ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev
tazminatları hariç) toplamının on katını geçemez.
(Ek bent: 4684 - 20.6.2001 / m.15 - Yürürlük m.25 b) Üniversitelerde
araştırma projelerinin finansmanında kullanılmak üzere; üniversite
döner sermaye işletmelerinden, öğretim üyelerinin doğrudan veya
dolaylı katkısı olup olmadığına bakılmaksızın elde edilen her
türlü gayri safi hasılatın yüzde 10'undan az olmamak üzere,
üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği orandaki tutar, döner
sermaye saymanınca tahsilatı takip eden ayın ilk haftası içinde
Bütçe Dairesi Başkanlığı hesabına yatırılır. Süresi içinde yatırılmayan
tutarların tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
(Ek bent: 4684 - 20.6.2001 / m.15 - Yürürlük m.25 b) Bütçe
Dairesi Başkanlığı hesabına yatırılan bu tutarlar ile araştırma
projelerinden elde edilen gelirler ve bu amaçla tahsil edilen
bağış ve yardımlar, Maliye Bakanlığınca ilgili üniversite bütçesine
bir yandan özel gelir, diğer yandan açılacak tertiplere özel
ödenek kaydedilir. Bu suretle ödenek kaydedilen miktarlardan
yılı içerisinde harcanmayan tutarları ertesi yıl bütçesine devren
özel gelir ve ödenek kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
(Ek bent: 4684 - 20.6.2001 / m.15 - Yürürlük m.25 b) Araştırma
projelerine bütçe ile tahsis olunan ödenekler ve/veya yukarıdaki
hükümler uyarınca özel ödenek kaydolunan tutarlar; üniversite
yönetim kurulunca gerekli görüldüğü takdirde, her bir proje
için avans verilmek suretiyle de kullandırılabilir.
(Ek bent: 4684 - 20.6.2001 / m.15 - Yürürlük m.25 b) Araştırma
projelerinin seçilmesi, uygulanması ve izlenmesi ile ödeneklerin
kullandırılması, genel hükümlerin avans ve kredi sınırlamalarına
bağlı kalınmaksızın avans verilmesi ve bu avansın mahsubuna
dair usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak,
Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
b) (...) (20.6.2001 tarih ve 4684 sayılı kanunun 15. maddesinin
E bendi hükmü gereğince 1.1.2002 tarihinden geçerli olmak üzere
yürürlükten kaldırılmıştır.)
(*) 58. madde başlığında bulunan "VE ARAŞTIRMA FONU"
ibaresi 20.6.2001 tarih ve 4684 sayılı kanunun 15. maddesinin
E şıkkı hükmü gereğince 1.1.2002 tarihinden geçerli olmak üzere
yürürlükten kaldırılmıştır.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Siyasi Partilere Üyelik ve Görev Alma
MADDE 59 - (Değişik : 4278 - 2.7.1997) Yükseköğretim kurumlarının
öğretim elemanları, siyasi partilere üye olabilirler, yükseköğretim
kurumlarındaki görevlerini aksatmamak ve bir ay içinde kurumlarına
bildirmek kaydıyla, siyasi partilerin merkez organları ile onlara
bağlı araştırma ve danışma birimlerinde görev alabilirler. Şu
kadar ki, bu durumdaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu
ve Yükseköğretim Denetleme kurulu üyesi, rektör, dekan, enstitü
ve yüksekokul müdürü ve bölüm başkanı olamazlar, onların yardımcılıklarına
seçilemezler.
Yükseköğretim kurumlarının öğrencileri, siyasi partilere üye
olabilirler.
Siyasi partilere üye olan öğretim elemanları ve öğrenciler,
yükseköğretim kurumları içinde parti faaliyetinde bulunamaz
ve parti propagandası yapamazlar.
KURUMLARA DÖNÜŞ
MADDE 60 - a. (Değişik (a) ve (b) fıkraları: 3676-1.11.1990)
Bir süre öğretim üyesi olarak çalıştıktan sonra Bakanlar Kuruluna
veya Yasama Organı Üyeliğine seçilenler, bu görevlerde geçirdikleri
süreler hesaba katılmak ve buna göre aylık dereceleri yükseltilmek,
meslek unvan ve sıfatlarını kazanma ile ilgili hükümler saklı
kalmak şartıyla başvurmaları halinde bu Kanun hükümlerine göre
ayrıldıkları yükseköğretim kurumuna kadro koşulu aranmaksızın
dönerler.
b. Yükseköğretim kurumlarından, mahkeme veya disiplin kararları
ile çıkarılanlar hariç olmak üzere herhangi bir nedenle kendi
isteği ile ayrılan öğretim üyeleri başvuruları üzerine bu Kanun
hükümleri çerçevesinde kadro koşulu aranmaksızın tekrar ayrıldıkları
yükseköğretim kurumlarına dönebilirler.
c. (Ek:2653 - 14.4.1982) Yükseköğretim Kurulu veya Yükseköğretim
Denetleme Kurulu Başkan ve üyeliklerine, rektör ve dekanlıklara
yükseköğretim kurumları ile kamu görevinde iken seçilenlerden,
süresini tamamlayarak yeniden seçilmemeleri sebebiyle ayrılanların
bu görevlerinde geçirdikleri süreler hesaba katılmak ve buna
göre aylık ve dereceleri yükseltilmek suretiyle meslek, unvan
ve sıfatları dikkate alınarak ayrıldıkları tarihten itibaren
kendi kurumlarına boş kadro koşulu aranmaksızın dönüşleri yapılır.
OYLAMA
MADDE 61 - Bu kanunda sözü geçen jüri ve kurullarda her üye
oyunu kabul veya ret yoluyla vermekle görevlidir. Çekimser oy
kullanılamaz.
Yükseköğretim Kurulu dışında yer alan kurulların toplantı nisabı
kurul üye tamsayısının yarıdan fazlasıdır. Bütün kurullarda
kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.
Üçüncü turda salt çoğunluğun sağlanamadığı hallerde dördüncü
turda oy çokluğu esası uygulanır.
ÖZLÜK HAKLARI
MADDE 62 - Üniversite öğretim elemanları ve üst kuruluşlar
ile üniversitelerdeki memur ve diğer görevlilerin özlük hakları
için bu kanun, bu kanunda belirtilmeyen hususlar için Üniversite
Personel Kanunu, Üniversite Personel Kanunununda bulunmayan
hususlar için ise genel hükümler uygulanır.
SİCİLLER
MADDE 63 - Yükseköğretim kurum ve kuruluşları ile üst kuruluşlarda
görev alan öğretim elemanlarının, memur ve diğer personel ile
öğrencilerin sicilleri genel hükümlere ve Yükseköğretim Kurulu
tarafından hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre tutulur.
Her türlü atama, yükselme, akademik unvanların kazanılması ve
diğer özlük işlemlerinde bu siciller esas alınır.
İZİNLER
MADDE 64 - Öğretim elemanları yıllık izinlerini, normal olarak,
öğrenime ara verilen zamanlarda kullanırlar. Bunların diğer
izinleri ile Yükseköğretim üst kuruluşları personelinin ve yükseköğretim
kurumları memurlarının izin işleri 657 Sayılı Devlet Memurları
Kanunu hükümlerine göre yürütülür. Rektör, iznini Yükseköğretim
Kurul Başkanından, diğer yöneticiler ise bir üst makamdan alırlar.
Yükseköğretim kurumlarında ve üst kuruluşlarda görevli bütün
personel bağlı olduğu ilk disiplin amirinin izniyle görevi başından
ayrılabilir.
YÖNETMELİKLER
MADDE 65 - a. Aşağıdaki hususlar Yükseköğretim Kurulu tarafından
çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir
1) Yükseköğretim Kurulunun teşkilâtı, çalışma usulleri, üyelerinin
seçimi ve yetkisinde olan seçim ve atamalarla ilgili hususlar,
2) Yükseköğretim Denetleme Kurulunun kuruluş ve işleyişi, denetleme
usul ve esasları ile ilgili hususlar,
3) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezinin kuruluşu, işleyişi,
görevleri, öğrenci seçme ve yerleştirme esasları ve öğrenci
adaylarından alınacak kayıt ve sınav ücretleri ve bu ücretlerle
oluşacak fonun kullanılması ile ilgili esaslar.
4) Bu Kanun kapsamındaki yükseköğretim kurumlarında yardımcı
doçentlik, doçentlik ve profesörlüğe yükseltilme ve atanma işlemleri,
5) Öğretim elemanlarının yetiştirilme esasları,
6) Haftalık ders yükü çalışma esasları,
7) Yabancı uyruklu öğrencilerin harçları ile harçlar konusuna
ilişkin uygulama esasları,
8) Ders kitaplarının ve teksirlerinin bastırılmasında uygulanacak
esaslar ve ödenecek telif hakları ile ilgili hususlar,
9) Öğretim elemanları, memur ve diğer personel ile öğrencilerin
disiplin işlemleri, disiplin amirlerlerinin yetkileri ve disiplin
kurullarının teşkili ve çalışması ile ilgili hususlar,
10) Yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı kuruluş ve birimler
tarafından yapılacak bilimsel, teknik inceleme ve araştırma
ile yayımların gerektireceği her türlü giderlere ve üniversitelerin
inşaat, makine ve teçhizatı ile ilgili işlemlerle bunların bakım
ve onarımlarına uygulanacak esaslar,
11) Öğretim elemanları; memur ve diğer personel ile öğrencilerin
sicilleri ile ilgili hususlar,
12) (Değişik:2880 - 17.8.1983) Vakıflarca kurulacak yükseköğretim
kurumlarının eğitim ve öğretim alanları gözönünde tutularak
gerekli yapı ve tesisler, araç-gereç, öğretim, yönetim kadrosu
ve diğer akademik konular,
13) (Ek:2880 - 17.8.1983) Görevlendirme ve nakil ile ilgili
esaslar ve bu Kanunun uygulanması ile ilgili diğer hususlar.
b. Aşağıdaki hususlar Üniversitelerarası Kurul tarafından çıkarılacak
yönetmeliklerle düzenlenir:
1) Lisansüstü öğretim esasları,
2) Bu Kanunun uygulanması ile ilgili diğer akademik hususlar.
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN KANUN VE HÜKÜMLER
MADDE 66 - 1750 sayılı Üniversiteler Kanunu tümü ile, aşağıdaki
kanunların ve Yükseköğretim Kurumları ile ilgili diğer kanunların
bu kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
4619 sayılı İstanbul Teknik Üniversitesi Hakkında Kanun ile
ek ve değişiklikleri,
6594 sayılı Karadeniz Teknik Üniversitesi adıyla Trabzon'da
Bir Üniversite Kurulması Hakkında Kanun ile ek ve değişiklikleri,
6595 sayılı Ege Üniversitesi adıyla İzmir'de Bir Üniversite
Kurulması Hakkında Kanun ile ek ve değişiklikleri,
6990 sayılı Atatürk Üniversitesi Kanunu ile ek ve değişiklikleri,
7307 sayılı Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kanunu ile ek ve
değişiklikleri,
892 sayılı Hacettepe Üniversitesi Kurulması Hakkındaki Kanun
ile ek ve değişiklikleri,
1785 sayılı Diyarbakır Üniversitesi Kuruluş Kanunu,
1786 sayılı Çukurova Üniversitesi Kuruluş Kanunu,
1787 sayılı Anadolu Ünivresitesi Kuruluş Kanunu,
1788 sayılı Cumhuriyet Üniversitesi Kuruluş Kanunu,
1972 sayılı İnönü Üniversitesi Kuruluş Kanunu,
1873 sayılı Dört Üniversite Kurulması Hakkındaki Kanun ile
ek ve değişiklikleri,
1487 sayılı Boğaziçi Üniversitesi Adıyla İstanbul'da Bir Üniversite
Kurulması Hakkında Kanun ile ek ve değişiklikleri,
5239 sayılı Ankara Üniversitesi Kuruluş Kadroları Kanunu ve
bu kanuna ek kanunlar ile Ankara Üniversitesine bağlı birimlere
ait kanunlar,
5247 sayılı İstanbul Üniversitesi Kuruluş Kadroları Kanunu
ile bu kanuna ek kanunlar,
2175 sayılı Kayseri Üniversitesi Kurulması Hakkında Kanun.
EK MADDE 1 - (2653 - 14.4.1982) Üniversite rektörleri, fakülte
dekanları enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcıları
ve bölüm başkanları gerektiğinde bu Kanunda belirtilen süreleri
dolmadan tayinlerindeki usule uygun olarak görevlerinden alınabilirler.
Ek Madde 2.- (Değişik: 4702 - 29.6.2001 / m.3) Vakıflar; kazanç
amacına yönelik olmamak şartıyla mali ve idari hususlar dışında
akademik çalışmalar, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik
yönlerinden bu Kanunda gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla,
yükseköğretim kurumları veya bunlara bağlı birimlerden birini
veya birden fazlasını ya da bir üniversite veya yüksek teknoloji
enstitüsüne bağlı olmaksızın, ekonominin ihtiyaç duyduğu alanlarda
yüksek nitelikli işgücü yetiştirmek amacıyla, bu Kanun hükümleri
çerçevesinde kalmak şartıyla meslek yüksekokulu kurabilir. Kurulacak
meslek yüksekokullarına, mesleki ve teknik eğitim bölgesinde
gereksinim duyulması esastır.
EK MADDE 3 - (2880 - 17.8.1983) Vakıf veya birden fazla vakfın
yetkili yönetim organlarının yükseköğretim kurumu kurma ile
ilgili karar veya kararları Vakıflar Genel Müdürlüğünün olumlu
yazısı ile birlikte ve aşağıdaki belgelerle Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığına sunulur:
a) Kurulacak yükseköğretim kurumunun bina, araç, gereç ve diğer
maddi yapıları ve malzemelerinin hazır bulunduğunu veya bunların
sağlanması için yeteri kadar bir meblağın tahsis edildiğini
gösterir belge.
b) Kurulacak yükseköğretim kurumunun bir yıllık her çeşit işletme
ve diğer cari masraflarının en az % 20'sini karşılayacak bir
paranın, malın, ekonomik değeri olan bir hakkın veya gelirin
mevcut olduğunu ve buna tahsis edildiğini gösterir belge,
c) Kurulacak yükseköğretim kurumunun ve bunlara bağlı birimlerin
adlarını bildiren belge veya kurumun eğitim-öğretim, malî ve
idarî konularda uygulayacağı esasları gösteren taahhüt belgesi.
d) Vakıf yükseköğretim kurumunun eğitim-öğretim fonksiyonunu
yerine getiremeyeceğinin anlaşılması halinde, bu madde ile yükseköğretim
kurumuna tahsis edilenlere yapılacak işlemi gösterir belge
(Değişik son fıkra: 3589-23.11.1989) (Anayasa Mahkemesinin,
30.5.1990 gün ve E.2-K.10 sayılı kararıyla, yayımı tarihi 9.2.1991'den
1 sene sonra yürürlüğe girmek üzere iptal edilmiştir.
(Ek fıkra: 3708-3.4.1991) (Anayasa Mahkemesinin, 29.6.1992
gün ve E.1991/21 K.1992/42 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
EK MADDE 4 - (2880 - 17.8.1983) Askeri ve emniyetle ilgili
eğitim kurum veya birimleri vakıflar tarafından açılamaz.
EK MADDE 5 - (2880 - 17.8.1983) (Değişik 1. fıkra: 4498 - 28.12.1999)
Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarının, vakıf yönetim
organı dışında en az yedi kişiden oluşan bir mütevelli heyeti
bulunur. Mütevelli heyet üyeleri, vakıf yönetim organı tarafından
dört yıl için seçilir, süresi biten üyeler yeniden seçilebilir.
Mütevelli heyet üyelerinin yaş sınırlaması hariç Devlet memuru
olma niteliklerine sahip bulunmaları ve en az üçte ikisinin
lisans düzeyinde yükseköğrenim görmüş olması gerekir. Mütevelli
heyet üyeleri kendi aralarından bir başkan seçer.
Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini
temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim
Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından
atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine
uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir, yükseköğretim
kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları
ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden
alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar
ve uygulamaları izler, ayrıca vakıflarca hazırlanan yönetmelik
hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.
Mütevelli heyetin toplantı nisabı ve karar alınması ile ilgili
hususlarda bu Kanunun 61 inci maddesi hükmü uygulanır.
EK MADDE 6 - (2880 - 17.8.1983) Kurulacak yükseköğretim kurumu,
vakıf tüzelkişiliği dışında ayrı bir tüzelkişiliğe sahip olur
ve bu kurumun gelirleri, geçici olarak dahi hiç bir suretle
vakıf mamelekine veya hesaplarına intikal edemez. Vakıf yükseköğretim
kurumuna doğrudan doğruya bağış ve yardım yapılabilir.
EK MADDE 7 - (2880 - 17.8.1983)(Değişik: 3708 - 3.4.1991 Vakıflarca
kurulacak, yükseköğretim kurumları, bu Kanunun 56 ncı maddesinde
yer alan malî kolaylıklardan, muafiyetlerden ve istisnalardan
aynen istifade ederler ve bunlar emlak vergisinden muaf tutulurlar.
EK MADDE 8 - (2880 - 17.8.1983) Vakıfca kurulucak yükseköğretim
kurumlarındaki akademik organlar, Devlet yükseköğretim kurumlarındaki
akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine
getirir. Öğretim elemanlarının nitelikleri Devlet yükseköğretim
kurumlarındaki öğretim elemanlarının niteliklerinin aynıdır.
Devlet yükseköğretim kurumlarında çalışmaları yasaklanmış veya
disiplin yoluyla bu kurumlardan çıkarılmış kişiler, vakıf yükseköğretim
kurumlarında görev alamazlar.
EK MADDE 9 - (2880 - 17.8.1983) Vakıf yükseköğretim kurumlarının
eğitim-öğretim esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları
ile ilgili hususlar bu Kanun hükümlerine tabidir. Öğrencilerden
alınacak ücretler mütevelli heyet tarafından tespit edilir.
EK MADDE 10 - (2880 - 17.8.1983) Vakıflar tarafından kurulacak
yükseköğretim kurumları çalışmalarını Devlet yükseköğretim kurumları
gibi, her ders yılı sonunda Yükseköğretim Kuruluna sunarlar.
Bu kurumlar mali, idari ve ekonomik konularda Yükseköğretim
Kurulunun gözetim ve denetimine tabidirler.
EK MADDE 11 - (2880 - 17.8.1983) Vakıflarca kurulacak yükseköğretim
kurumlarında, beklenen eğitim-öğretim düzeyinin yetersizliğinin
Yükseköğretim Kurulunca tespit edilmesi ve durumun düzeltilmesi
için gerekli uyarı ve önerilerin sonuçsuz kalması halinde bu
kurumun faaliyeti Yükseköğretim Kurulunca durdurulur.
EK MADDE 12 - (2880 - 17.8.1983) Vakıf tarafından kurulucak
yükseköğretim kurumunda akademik kurul, senatoların; yönetim
kurulu, üniversite yönetim kurulunun, en yüksek düzeyindeki
yönetici, rektörlerin yetkisini kullanır ve görevlerini yapar.
EK MADDE 13 - (2880 - 17.8.1983).(Değişik: 3589-23.11.1989)
(3 Nisan 1991 tarih ve 3708 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle
yürürlükten kaldırılmıştır.)
EK MADDE 14 - (2880 - 17.8.1983) Vakıflarca kurulacak yükseköğretim
kurumlarının eğitim ve öğretim alanları gözönünde tutularak
yapı ve tesisler, araç-gereç, öğretim, yönetim kadrosu ve diğer
akademik konular Yükseköğretim Kurulunca belirlenir.
EK MADDE 15 - (2880 - 17.8.1983) Vakıf tüzelkişiliğinin herhangi
bir şekilde nihayete ermesi halinde, vakıf yükseköğretim kurumu
tüzelkişiliği devam eder ve vakıf tarafından yükseköğretim kurumu
tüzelkişiliğine tahsis edilen her türlü taşınır ve taşınmaz
mal, araç-gereç, malzeme, para ve ekonomik değeri olan haklar
yükseköğretim kurumunun mülkiyetine geçer.
Bu durumda vakıf yükseköğretim kurumu mütevelli heyeti üyeleri
ile yükseköğretim kurumu yöneticilerinin seçilmesi yetkisi,
Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü üzerine Vakıflar Genel
Müdürlüğünce bir başka vakfa devredilir.
Vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyetlerinin durdurulması
halinde durdurulma süresince, kapatılması halinde ise temelli
olarak, kurumun idaresi Yükseköğretim Kurulunca eğitim ve öğretimi
sürdürmek veya tamamlamak üzere uygun bir Devlet Yükseköğretim
kurumunun vesayetine verilir.
EK MADDE 16 - (Değişik: 3614 - 7.3.1990) Açıköğretim uygulayan
üniversiteler yurt içinde hizmet birimleri açabilirler. Aynı
üniversiteler, yurt dışında yaşayan T. C. vatandaşlarına öğretim,
eğitim ve kültürle ilgili idarî ve sosyal hizmetleri vermek
amacıyla Yükseköğretim Kurulunun kararıyla o ülkede merkez tesis
edebilirler.
Açıköğretim hizmeti veren üniversitelerde rektörlük ile bu
tür hizmetleri veren fakülte, enstitü, yüksekokul, konservatuvar,
meslek yüksekokulu, merkez ve benzeri kuruluşlarda, hizmetin
özelliğinin gerektirdiği birimlerin kurulması veya değiştirilmesi,
diğer ülkelerin açıköğretim kuruluşları ile eğitim ve öğretim
alanlarında işbirliği yapılması üniversite yönetim kurulunun
kararı ile gerçekleştirilir.
Merkezi açıköğretim yapan fakültelere bağlı olarak örgün öğretim
yapan bölüm varsa, zaman içinde bu bölümün müstakil örgün eğitim
yapan yüksekokul haline dönüştürülmesi ya da örgün öğretim yapan
fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında örgün öğretim
yapan bölümlerin yanı sıra, açıköğretim yapan bölümler kurulması,
üniversite senatosunun teklifi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı
ile olur.
EK MADDE 17 - (3670 - 25.10.1990) Yürürlükteki kanunlara aykırı
olmamak kaydı ile; yükseköğretim kurumlarında kılık ve kıyafet
serbesttir.
Ek Madde 18.- (Değişik: 4689 - 26.6.2001 / m.3 - Yürürlük m.5)
Vakıflar tarafından kurulmuş yükseköğretim kurumlarının giderlerine
katkıda bulunmak amacıyla; bütçede yer alan ödenekle sınırlı
olmak üzere, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun müracaatı,
Yükseköğretim Kurulunun görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının
teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca Devlet yardımı yapılır.
Yapılacak Devlet Yardımı: Devlet yükseköğretim kurumlarına
o yıl tahsis edilen toplam bütçe ödeneklerinin örgün öğrenci
sayısına bölünmesiyle elde edilen tutarın, ilgili vakıf yükseköğretim
kurumunda okuyan örgün öğrenci sayısıyla çarpılması sonucu bulunulacak
miktarın %30'unu geçemez. Ancak, bu miktarın üniversitelere
dağıtımı; öğrenci seçme ve yerleştirme sisteminde kullanılan
sayısal (%50), sözel (%20) ve eşit ağırlıklı (%30) puan türlerinin
parantez içinde gösterilen ağırlıklar uygulanarak, üniversitenin
toplam örgün öğrenci sayısına göre yapılır. Yükseköğretim Kurulu
bu oranları yarısına kadar yükseltmeye veya eksiltmeye yetkilidir.
En az iki yıl eğitim-öğretim yapmış olan vakıf üniversiteleri
Devlet yardımı almak amacı ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına
müracaat ederler.
Vakıf yükseköğretim kurumlarına Devlet yardımının yapılabilmesi
için bu kurumların;
a) En az iki eğitim-öğretim yılını tamamlamış olması,
b) Öğrencilerin en az %15'ine eğitim-öğretim masraflarını karşılayacak
düzeyde tam burs vermesi,
c) Öğrenci alınan her lisans programı için, öğretim üyesi yetiştirmek
amacıyla, vakıf üniversitelerince seçilerek Yükseköğretim Kurulu
tarafından yurt içinde veya yurt dışında belirlenen üniversitelere
yerleştirilen ve izlenen doktora öğrencilerine, kontenjanı 50'ye
kadar olan programlar için bir öğrenciye, 50 ile 100 arasında
olan programlar için iki öğrenciye ve kontenjanı 100'den fazla
olan programlar için üç öğrenciye eğitim-öğretim ve diğer masraflarını
karşılayacak düzeyde burs vermesi veya üniversitelerin bu doktora
öğrencilerinin sayısı kadar, yurt dışında yerleşik Türk uyruklu
öğretim üyesini en az bir eğitim-öğretim yılı sözleşmeli tam
gün statüsünde çalıştırdığını Yükseköğretim Kuruluna belgelemesi,
d) Üniversitelerin lisans düzeyindeki örgün öğretim programlarında
en az bir eğitim- öğretim yılı sözleşmeli tam gün statüsünde
çalışan (kısmi statüde görevli, ek ders veya diğer üniversitelerden
görevlendirme suretiyle çalışanlar hariç) öğretim üyesi başına
düşen öğrenci sayısının, bu esasa göre hesaplanan tüm Devlet
üniversitelerinin öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayısının
ortalamasına eşit veya daha az olması,
e) Üniversitelerarası Kurulca görevlendirilen komisyonca yapılacak
değerlendirme sonucunda; bir önceki yıl sonu itibariyle tespit
edilen tanınmış bilimsel dergilerde, üniversitede en az bir
eğitim-öğretim yılı sözleşmeli tam gün statüsünde çalışan (kısmi
statüde görevli, ek ders veya diğer üniversitelerden görevlendirme
suretiyle çalışanlar hariç) öğretim üyesi başına düşen yayın
sayısı bakımından, bu esasa göre sıralanan tüm Devlet üniversitelerinin
ilk yarısına girecek durumda olması,
f) Öğrenci seçme ve yerleştirme sisteminde sayısal, sözel ve
eşit ağırlığa göre, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezince
o yıl yerleştirilen örgün öğretim öğrencileri arasında ilk %5'e
giren öğrenci almış olması ve üniversitenin örgün öğretim programlarına
o yıl yerleştirilen toplam öğrenci sayısı ile her bir puan türünün
ikinci fıkrada belirtilen göreceli önemini yansıtan ağırlıkları
dikkate alınarak yapılan değerlendirmede, bu esasa göre sıralanan
tüm Devlet üniversitelerinin ilk yarısına girmesi,
Şartlarından asgari (a), (b), (c) ve (d) bentlerini yerine
getirmeleri gerekmektedir. Buna göre, ikinci fıkrada belirtilen
miktarın;
- (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılan tüm şartları
yerine getiren vakıf yükseköğretim kurumlarına tamamına kadar,
- Asgari şartlardan (a), (b), (c) ve (d) bentlerinin yanı sıra
(e) veya (f) bentlerinden birini yerine getiren vakıf yükseköğretim
kurumlarına %80'ine kadar,
- Sadece asgari şartları yerine getiren vakıf yükseköğretim
kurumlarına %60'ına kadar,
Devlet yardımı verilir. Asgari şartları yerine getiremeyen
vakıf yükseköğretim kurumlarına Devlet yardımı yapılmaz.
Bu maddede belirtilen azami ve asgari düzeyler arasında yer
alan vakıf yükseköğretim kurumlarına yapılacak yardım miktarı,
Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılacak değerlendirme esas
alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilir.
Vakıf yükseköğretim kurumlarına yapılacak yardım her yılın en
geç Ekim ayı sonuna kadar iki eşit taksit halinde ödenir.
Yardım alan vakıf yükseköğretim kurumu her yıl Nisan ayı sonuna
kadar bir önceki yılın gelir ve giderlerini Maliye Bakanlığı,
Milli Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim Kuruluna göndermek
zorundadır.
Bu maddenin uygulanmasıyla ilgili olarak vakıf yükseköğretim
kurumlarından her türlü belge ve bilgiyi istemeye ve gerektiğinde
merkez denetim elemanları vasıtasıyla denetim ve inceleme yaptırmaya
Maliye Bakanlığı yetkilidir.
EK MADDE 19 - (3708 - 3b4b1991) (Anayasa Mahkemesinin 29.6.1992
gün ve E.1991/21 - K.1992/42 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
EK MADDE 20 - (Ek:3708 - 3.4.1991) a) Hacettepe Çocuk Sağlığı
Enstitüsü Vakfı, Hacettepe Tıp Merkezi Vakfı ve Hacettepe Üniversitesi
Vakfı tarafından müştereken kurulmuş olan yükseköğretim kurumuna
kamu tüzel kişiliğe sahip olmak üzere "Bilkent Üniversitesi"
adı verilmiştir.
b) (Anayasa Mahkemesinin 29.6.1992 gün ve E.1991/21 - K.1992/42
sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
EK MADDE 21 - (3708 - 3.4.1991) Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenen
"Lise Mezunlarına Meslek Edindirme" (LİMME) programına
katılıp meslek lisesi diplomasını alanlar ile bir mesleğe veya
belli sanat dallarına yönelik programlar uygulayan liselerin
mezunları aynı meslek veya sanat dalında bir yüksekokul veya
meslek yüksekokuluna girmek istedikleri takdirde merkezi sınavla
almış oldukları puanlarına Yükseköğretim Kurulunun, meslek dalına
göre tespit edeceği ölçü dahilinde Milli Eğitim Bakanlığının
uygun görüşü alınarak artı puan verilir. Bu puan almış oldukları
puanların % 40'ından fazla olamaz.
EK MADDE 22 - (3843 - 19.11.1992) Üniversitelerde o üniversiteyi
veya bünyesindeki yükseköğretim kurumlarını geliştirmek amacıyla
kurulmuş olan vakıflarca yeniden kurulacak sağlık tesislerinin
işletilmesi ve yönetimi, ilgili üniversite yönetim kurulu kararıyla
tesisleri kurmuş olan vakfa verilebilir. Bu sağlık tesislerinin
işletilme ve yönetim esasları Üniversite Yönetim Kurulu ile
vakıf yetkili kurulunca belirlenir.
EK MADDE 23 - (4111 - 7.6.1995) Yükseköğretim kurumlarında
pratik, uygulamalı dersler ve staj; öğrencinin tercih edeceği
ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara muadil özel kuruluşlarda
yapılabilir.
Bu süre zarfında öğrenci, Yükseköğretim kurumları öğrenci disiplin
kurallarına tabidir.
EK MADDE 24.- (Ek: 4702 - 29.6.2001 / m.4) Mesleki ve teknik
eğitim bölgesinde, çağdaş bilim ve teknolojideki değişme ve
gelişmelere uygun olarak ekonominin gereksinim duyduğu alanlarda
yüksek nitelikli iş gücü yetiştirmek üzere, bir veya daha fazla
meslek yüksekokulu ile mesleki ve teknik orta öğretim kurumları,
öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilir.
Her ilde en az bir mesleki ve teknik eğitim bölgesi kurulabilir.
Mesleki ve teknik eğitim bölgelerinde bulunan meslek yüksekokulu
veya okulları ile mesleki ve teknik orta öğretim kurumları,
ilgili kamu ve özel kurum ve kuruluşları arasındaki işbirliği
ve koordinasyonun sağlanmasına ve yürütülmesine ilişkin esas
ve usuller, Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu işbirliği
ile çıkartılacak yönetmelikle düzenlenir.
Mesleki ve teknik eğitim bölgesi içindeki meslek yüksekokulu
öğrencilerinin iş yerlerindeki eğitim, uygulama ve stajlarına
ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim Kurulunca çıkartılacak
yönetmelikle belirlenir.
Mesleki ve teknik eğitim bölgeleri içindeki mesleki ve teknik
orta öğretim kurumları ile diğer kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda
görevli olup da meslek yüksekokullarındaki ders ve uygulamalarda
görevlendirilen öğretmenlere, uzman kişilere, emekli öğretim
elemanlarına ve emekli öğretmenlere 2914 sayılı Yükseköğretim
Personel Kanununda belirtilen miktarda saat başına ders ücreti
ödenir.
ONİKİNCİ BÖLÜM
GEÇİCİ MADDELER
GEÇİCİ MADDE 1 - Bu kanunun yayımı tarihinde görevi başında
bulunan Üniversitelerarası Kurul, senato, üniversite yönetim
kurulu, fakülte, enstitü ve yüksekokul kurulları ile yönetim
kurulları bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihte lağvedilir ve bu
Kanun hükümlerine göre yeniden kurulurlar.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görev başında bulunan
üniversite rektörlerinin görevleri 31 Temmuz 1982 tarihinde,
fakülte dekanları, enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bölüm
başkanlarının görevleri ise 31 Ağustos 1982 tarihinde sona erer.
Bu tarihlerde göreve başlamak üzere bu Kanun uyarınca atamalar
yapılır. Bunlardan bu tarihten önce görevden alınan veya herhangi
bir nedenle ayrılanların yerine bu Kanun hükümlerine göre atamalar
yapılır.
GEÇİCİ MADDE 2 - Yükseköğretim Kurulu bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren üç ay içinde kurulur.
MADDE 3 - Yükseköğretim Kurulunun genel sekreterlik kadroları,
çalışma yeri ve bütçesi sağlanıp işe başlayıncaya kadar sekreterlik
hizmetleri için mevcut Üniversitelerarası Kurulun Sekreteryası
Yükseköğretim Kurulu Başkanı emrine verilir.
GEÇİCİ MADDE 4 - Yükseköğretim Kurulu üyelerinden dörtte birinin,
Yükseköğretim Denetleme Kurulunun üyelerinden üçte birinin her
iki yılda bir hangilerinin yenileneceği, ilk ikinci, dördüncü
ve altıncı yıl sonunda ad çekme suretiyle belirlenir.
a. Yükseköğretim Kurulu üyelerinin yenilenme usulü
1) Devlet Başkanı tarafından seçilenlerin dörtte biri,
2) Bakanlar Kurulu ile Milli Eğitim Bakanlığınca seçilenlerin
dörtte biri,
3) Üniversitelerarası Kurulca seçilenlerin dörtte biri,
Arasından her grup içinde ayrı ayrı ad çekme suretiyle yapılır.
b. Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin yenilenme usulü;
1) Yükseköğretim Kurulunca önerilen beş profesör ile Millî
Eğitim Bakanlığınca seçilenlerin üçte biri,
2) Yargıtay, Danıştay ve Sayıştayca gösterilecek Yükseköğretim
Kurulunca seçilenlerin üçte biri,
Arasından her grup içnde ayrı ayrı ad çekme suretiyle yapılır.
GEÇİCİ MADDE 5 - Bu kanunun öngördüğü yönetmelikler ile Kanunun
hükümlerine uymayan mevcut tüzük ve yönetmelikler, Kanunun yayımı
tarihinden başlayarak dokuz ay içinde yeniden düzenlenip, yürürlüğe
konur. Bu düzenleme sonuçlanıncaya kadar mevcut tüzük ve yönetmeliklerin
bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.
Ancak, sınıf ve ders geçme ile ilgili yürürlükteki sınav ve
değerlendirme mevzuatı 1981-1982 eğitim-öğretim yılı sonuna
kadar uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 6 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce,
üniversiteler ve akademiler kanunlarına göre değişik kurumlarda
kazanılmış olan doktora, tıpta umanlık, doçentlik ve profesörlük
unvanları eşdeğer olarak devam eder.
GEÇİCİ MADDE 7 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Yükseköğretim
Kurulu tarafından yeni kadrolar tespit edilinceye kadar Yükseköğretim
Kurulunun izni olmadıkça mevcut boş kadrolara atama yapılamaz.
GEÇİCİ MADDE 8 - (Değişik:3455 - 27.5.1988) Bu kanunun yayımı
tarihine kadar, eski mevzuat hükümlerine göre doçentlik ve profesörlük
unvanını almak üzere başvurmuş ve başvurusu kabul edilmiş olanlar
ile 30 Haziran 1982 tarihine kadar önceki mevzuata göre doçentlik
ve profesörlük için öngörülen çalışma süresini tamamlayacakların
başvuruları ve başvuruların kabulü halinde kadroya atama dışındaki
işlemleri önceki mevzuata göre yürütülür.
Yukarıdaki hükme göre profesörlüğe yükseltilmiş olanlar (kısmî
veya tam gün) kadroya bağlı olmaksızın profesör unvanının sağladığı
bütün akademik hak ve yetkilere sahip olmak şartı ile bulundukları
kadrolarda profesör unvanını taşırlar. Bunlar ilgili birimlerdeki
profesör kadrolarına öncelikle atanırlar.
Üniversiteler ve Akademilerle ilgili kanunların hükümlerine
göre gerekli yabancı dil sınavlarını da vermiş olmaları kaydıyla
doçentlik sınavlarını tamamlamış bulunanların profesörlüğe yükseltilmeleri
de istedikleri takdirde önceki mevzuatlarına göre yürütülür.
(Değişik 4. fıkra: 3576 - 14.6.1989) Bu Kanunun yayımı tarihinden
önce yukarıdaki hükümlere göre profesörlüğe yükseltilmiş olanlar
ve bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 31.12.1989 tarihine
kadar, kadro şartı aranmaksızın profesörlüğe yükseltilecek olanlar
ile doçent unvanını kazanmış olanlar bulundukları kadrolarda
doçent ve profesör unvanlarının sağladığı bütün hak ve yetkilerden
yararlanırlar. Bu kişiler, ilgili birimlerdeki doçent ve profesör
kadrolarına öncelikle atanırlar.
Kendi kanunları çıkarılıncaya kadar Türk Silahlı Kuvvetleri
ve Emniyet Teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarında doçentlik
ve profesörlük unvanlarının verilmesinde yukarıdaki esaslar
uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 9 - Bu kanunun yayımından önce doktora veya tıpta
uzmanlık unvanı almış olup, doçentlik sınavına girmek ve bu
unvanı almak amacıyla başvurmuş olanlardan, bu işlemle ilgili,
yabancı dil sınavı, tez, kollokyum ve deneme dersi safhalarında
bir veya birkaçını başaran fakat süresi içinde doçentlik unvanını
alamayanlara, geri kalan safhalarını tamamlayabilmeleri için,
bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl daha süre tanınır.
GEÇİCİ MADDE 10 - Bu kanunun yürürlüğe tarihte bu Kanun kapsamına
giren yükseköğretim kurumlarının asistan kadrolarına atanmış
olarak doktora veya tıpta uzmanlık öğrenimi için çalışmalarda
bulunanlar bu kadrolarda bir yıl süre ile bu Kanun hükümlerine
göre araştırma görevlisi olarak çalıştırılabilirler. Bunların,
bu kadrolara yeniden atanmaları her yıl ilgili yönetim kurullarınca
karara bağlanır.
GEÇİCİ MADDE 11 - Bu kanunun yayımı tarihinde bu kanun kapsamına
alınan yükseköğretim kurumlarında ve üst kuruluşlarında görevli
öğretim elemanı ile yönetim personeli aynı görevlerini yürüttükleri
takdirde almakta oldukları aylık ve ücretlerini almaya devam
ederler. Bu personelden bağlı oldukları kurumun adı veya statüsü
değişenler ile kaldırılanlar yeni kadrolar belirlenip atamalar
yapılıncaya kadar eski kurumların kadro aylıklarını alırlar.
GEÇİCİ MADDE 12 - Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra, kadro
kanunları çıkıncaya kadar yardımcı doçentliğe seçilenler, asistan
veya öğretim yardımcısı kadrolarına atanabilirler.
GEÇİCİ MADDE 13 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, yükseköğretim
kurumlarında kayıtlı bulunan öğrencilerden, bu kanunun 44 üncü
maddesinde öngörülen süreleri tamamlamış veya aşmış olanların
yükseköğretim kurumlarıyla ilişikleri kezilmez. Ancak, bu gibi
öğrenciler bundan sonraki eğitim-öğretim sürelerinde her eğitim-öğretim
yılında başarılı olmak mecburiyetindedirler.
Aksi halde öğretim kurumlarıyla ilişikleri kesilir.
GEÇİCİ MADDE 14 - Öğretim üyeleri bu kanunun 36 ncı maddesine
göre statülerini belirleyinceye kadar, 1765 sayılı Üniversite
Personel Kanunu kapsamına giren yükseköğretim kurumları ile
ilgili diğer kanunların personel ve özlük haklarına ilişkin
hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 15 - Bu kanunun yayımlandığı tarihte doktora veya
tıpta uzmanlık yetkisine sahip olup da bu kanun kapsamındaki
yükseköğretim kurumlarında kadrolu olarak;
a. Asistan unvanı ile çalışanların bir yıl zarfında bu kanun
hükümlerine uygun olmak kaydı ile yardımcı doçentliğe başvurmaları
sağlanarak yükseltilmeleri ve atanmaları yapılır ve bulundukları
kurumları ile ilişikleri kesilir. Bu süre içinde yardımcı doçent
olamayanların üniversite ile ilişikleri kesilir.
b. Asistan dışında başka bir unvan ile öğretim yardımcısı olarak
çalışanlardan ya bu unvanlarının gereği görevlerini sürdürmeleri
veya yukarıdaki (a) fıkrası esaslarına göre, bir yıl içinde
yardımcı doçentlik için başvurmaları istenir. Bunlardan, öğretim
yardımcısı olarak göreve devam etmek isteyenlerin sayısı bu
statüdeki kadroları aşarsa, ilgili yönetim kurulunun yapacağı
tetkik sonucuna göre, fazla olanların kurumları ile ilişikleri
kesilir.
GEÇİCİ MADDE 16 - Unvanı karşılığı kadrolarda görevli olmayan
doçent ve profesörler atamaları yapılıncaya kadar bulundukları
yerlerdeki görevlerine devam ederler.
GEÇİCİ MADDE 17 - Orta Doğu Teknik Üniversitesi ile Boğaziçi
Üniversitesinde halen çalışmakta olan öğretim elemanlarına bu
kanuna göre intibakları yapılıncaya kadar eski statülerine göre
ödeme yapılmasına devam olunur. Yapılacak intibak sonucunda,
bu öğretim elemanlarının girebilecekleri derece ve kademelerde
alacakları aylık tutarı ile her türlü tazminat ve yan ödemeler
toplamı, mevcut statülerine göre aldıkları ücretten az olduğu
takdirde aradaki fark, kadroya bakılmaksızın bu kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren 1981-1982 eğitim-öğretim yılı sonuna
kadar tazminat şeklinde ödenir.
GEÇİCİ MADDE 18 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Orta
Doğu Teknik Üniversitesinde yardımcı profesör unvanı ile öğretim
görevi yapmakta olanlar, bu kanundaki şartları haiz iseler,
yardımcı doçent salıyılırlar.
GEÇİCİ MADDE 19 - (Değişik:2708 - 24.9.1982) 6 Kasım 1981 tarihinde
Boğaziçi Üniversitesi ile Orta Doğu Teknik Üniversitesinde 657
sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olmadan çalışan
öğretim elemanları dışında kalan personel 30.09.1982 tarihi
itibariyle memur statüsüne geçilerek bu tarih esas alınmak suretiyle
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre intibakları
yapılır. Bu işlem en geç 30.09.1983 tarihine kadar, 12.02.1982
tarihli ve 2595 sayılı Kanunun Geçici 9 uncu maddesi esaslarına
göre ve yazılı müracaat şartı dikkate alınmaksızın yapılır.
İntibak işlemleri tamamlanıncaya kadar, tabi oldukları toplu
iş sözleşmesi veya hizmet akdine göre 30.09.1982 tarihinde almakta
oldukları ücret (para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan
doğan menfaatler dahil) ödenmeye devam olunur.
Yapılan intibak neticesinde, ilgililerin alacağı aylık, ek
gösterge, işgüçlüğü, iş riski temininde güçlük zamları ile mali
sorumluluk tazminatı ve diğer mali sosyal haklarının toplamı
30.09.1982 tarihindeki hizmet akdi veya toplu sözleşmelerle
almakta oldukları yukarıda belirlenen ücret toplamından daha
az olanlara aradaki fark, kademe ilerlemesi, derece yükselmesi,
katsayı artışı vesair ödemelerdeki artış ve ilavelerle giderilinceye
kadar tazminat olarak ödenmeye devam olunur.
(Ek Fıkra:2880 - 17.8.1983) 30.09.1982 tarihinde 506 sayılı
Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık aylığı bağlanmasına
hak kazanan personelden, 30.09.1983 tarihine kadar Sosyal Sigortalar
Kurumuna başvurarak ayrılanlar hakkında, 30.09.1982 tarihindeki
kazanılmış hakların dikkate alınarak iş mevzuatına göre işlem
yapılır. Ancak, bu gibilerin 30.09.1982 tarihi ile emeklilik
için başvurdukları tarih arasında geçen hizmetleri, primlerinin
ödenmesi kaydıyla, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi
olarak geçmiş sayılır.
GEÇİCİ MADDE 20 - Öğretim üyelerinin emeklilik yaş haddi 1982
yalı için, 70 1983 yılı için 69, 1984 yılı için 66 yaşını doldurdukları
tarihtir.
GEÇİCİ MADDE 21 - (27 Mayıs 1988 tarih ve 3455 sayılı Kanunun
3 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)
GEÇİCİ MADDE 22 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
bir yıl içinde bu kanun kapsamına giren öğretim üyelerinin daimi
veya kısmi statüde görev yapmaları konusunda tercihlerini yapmaları
istenir. Tercihlerini belirtenlerin atamaları bu kanun hükümlerine
göre yapılır. Tercihlerini yapmayanların kurumları ile ilişkileri
kesilir.
GEÇİCİ MADDE 23 - (Değişik: 2708 - 24.9.1982) T. C. Emekli
Sandığı Kanununa göre emeklilik aylığı bağlanmış olup da 6 Kasım
1981 tarihi itibariyle bu Kanunda belirtilen Üniversitelerde
sözleşmeli olarak çalışan öğretim elemanları ile diğer idari
personel 30.09.1983 tarihine kadar sahip oldukları statü içinde
hizmetlerine devam edebilirler. Bu tarihten sonra genel hükümlere
tabi olurlar.
GEÇİCİ MADDE 24 - Bu kanunun yayımı tarihinde yürürlükte bulunan
döner sermaye yönetmelikleri ile Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Uygulamalı Araştırmalar Yönetmeliğinin uygulanmasına bu kanun
esaslarına göre, Yükseköğretim Kurulunca çıkarılacak döner sermaye
yönetmeliği yürürlüğe girinceye kadar devam olunur
GEÇİCİ MADDE 25 - Orta Doğu Teknik Üniversitesinde, 1981 mali
yılı bütçe uygulamasına, bu kanun gereklerine göre 1982 mali
yılı başına kadar devam edilir
GEÇİCİ MADDE 26 - Öncelikle üniversite öğretim elamanlarının
ihtiyacını karşılamak üzere, planlanan üniversite yerleşim alanları
içinde veya yakınında toplu lojman yapımı maksadıyla 1982 mali
yılından itibaren ilgili bütçelere on yıl süre ile yeterli ödenek
konulur. Bu ödeneklerin üniversiteler arasında dağılımında,
gelişmekte olan veya ihtiyaç içinde bulunan yörelerdeki üniversitelere
öncelik verilir.
GEÇİCİ MADDE 27 - "Üniversitelerarası Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Merkezi" Yükseköğretim Kurulunun kurulmasına
müteakip yönetimi ile taşınır ve taşınmaz malları, her türlü
hak ve yükümlülükleri, personel ve kadrosuyla birlikte Yükseköğretim
Kuruluna devredilir ve bağlanır.
GEÇİCİ MADDE 28 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut
olan akademi, fakülte, enstitü ve yüksekokulların durumları,
bu kanuna göre Yükseköğretim Kurulunun kurulmasını müteakip,
bu kurulca incelenerek, bunların üniversiteye dönüştürülmeleri
veya üniversitelere veya bakanlıklara bağlanmaları, üniversitelerin
içerisinde fakülte, enstitü veya yüksekokul halinde teşekkül
ettirilmeleri veya kaldırılmaları hususları tespit edilerek,
gerekli yasal düzenlemeler yapılmak üzere bu kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde Milli Eğitim Bakanlığına
sunulur. Bu kuruluşların 1982-1983 eğitim-öğretim yılında yeni
hüviyetleri ile eğitim-öğretime başlamaları için gerekli önlemler
alınır.
GEÇİCİ MADDE 29 - (Ek:2984 - 29.2.1984.) 1976-1977 eğitim-öğretim
yılı başından 1983-1984 eğitim-öğretim yılı sonuna kadar yükseköğretim
kurumlarının hazırlık sınıfı, önlisans ve lisans, eğitim-öğretim
programları ile yüksekokulların (2809 sayılı Kanunla adı ve
yapısı değiştirilen yükseköğretim kurumlarının öğrencileri dahil)
herhangi bir sınıfından kaydı silinen veya silinme durumuna
gelen veya kendi isteği ile ayrılan öğrencilerin bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde ilgili üniversiteye
başvurmaları halinde, ayrılmış bulundukları eğitim-öğretim programlarına
bıraktıkları yerden devam etmek üzere bu Kanun hükümleri çerçevesinde
kayıtları yenilenir. Ancak, 1983-1984 eğitim-öğretim yılı sonunda
ilişikleri kesilenler ise ilişikleri kesildiği tarihten itibaren
bir hafta içerisinde kayıtlarını yenileyebilmek için müracaat
edebilirler.
Bu öğrencilerin derslere ve ilgili programlara intibakları
daha önce başardıkları dersler dikkate alınarak Yükseköğretim
Kurulunun belirleyeceği esaslar içerisinde ilgili üniversite
tarafından yapılır. Bu suretle öğrencinin intibak ettirildiği
sınıf ve sömestreden önceki eğitim-öğretim süreleri, ayrıldığı
sınıf ve sömerstredeki normal öğrencinin o sınıf veya sömestreye
gelinceye kadar geçirdiği eğitim-öğretim süresine eşit kabul
edilir. Bundan sonra o sınıf veya sömestrede okuyan öğrencilerin
tabi oldukları mevzuata uyarak öğrenimlerine devam ederler.
Bu Kanun hükümlerine göre ilgili üniversitelere başvuran öğrencilerin
hangi ders yılında öğrenime başlayacakları, Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde ilgili üniversitelerce
öğrencilere bildirilir. Ancak ilişiği 1983-1984 öğretim yılı
içinde kesilen veya kesilme durumuna gelen öğrencilerin bir
hafta içinde müracaatları halinde, müracaatlarını müteakip bir
hafta içinde durumları karara bağlanır ve öğrenimlerine imkân
sağlanır. İlişiği 1983-1984 eğitim-öğretim yılı sonunda kesilenler
için ise üniversiteler, ilişiği kesilme tarihinden itibaren
iki hafta içinde hangi ders yılında öğrenime başlayacaklarına
karar verilir.
Askerlik süresi gelmiş olanlar bu Kanun hükümlerine göre verilmiş
hakları kullandıkları takdirde tecilli sayılırlar. Ancak, 1111
sayılı Askerlik Kanunu hükümleri saklıdır. Bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar ile öğrenimleri
sırasında yaş haddi sebebiyle askere alınanlar terhislerinden
sonraki ilk ders yılında öğrenimlerine devam edebilirler. Bunların
üç aylık başvurma süresi terhisleri tarihinden; Yükseköğretim
Kurulunca esasları tespit edilecek mücbir sebepler yüzünden
bu haklarını kullanamayacak durumda olanların üç aylık başvurma
süresi ise müçbir sebeplerin kalktığı tarihte başlar ve bu öğrencilerin
hangi ders yılında öğrenime başlayacakları üniversitelerce 15
gün içinde karara bağlanır ve öğrenciye tebliğ edilir.
Yukardaki hükümlere göre kayıtları yenilenen öğrenciler, izlemiş
oldukları eğitim-öğretim programları açık öğretim programlarında
mevcut olduğu takdirde kendi istekleri ile bu programlara veya
eşdeğer program yürüten üniversiteye naklen yazılabilirler.
Belirli dallarda öğrencilerin isteği de gözönünde tutularak,
dışardan eğitim öğrencisi (ekstern) olarak yazılmalarına üniversite
senatolarınca karar verilebilir.
1402 sayılı Kanunun uygulanması neticesi kurumlarından ilişiği
kesilenler ile Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının Birinci
Babında yer alan Devletin şahsiyetine karşı işlenen cürümler
sebebiyle hüküm giyenler ve 04.11.1981 tarihinden sonra disiplin
cezası alarak üniversiteden ilişiği kesilenler bu Kanun hükümlerinden
istifade edemezler.
Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin tedbirler Yükseköğretim Kurulu
tarafından alınır. Uygulama ile ilgili yönetmelik iki ay içerisinde
Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılır.
Devam mecburiyeti olan fakülte ve yüksekokulların son sınıfında
tek dersten başarısız duruma düşmüş öğrenciler devam şartı aranmaksızın
sınavlara katılabilirler.
GEÇİCİ MADDE 30 - (Ek: 3511 - 10.12.1988) Bu kanunun yayımı
tarihine kadar disiplin suçu dışında kalan sebeplerle kurumlarıyla
ilişkisi kesilmiş veya kesilme durumuna gelmiş olanlara bu Kanunun
yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde; 1988-1989 eğitim-öğretim
yılı sonunda ilişiği kesilecek olanlara ilişiklerinin kesildiği
tarihten itibaren üç ay içinde ilgili yükseköğretim kurumlarına
müracaat etmeleri şartıyla, ilişiklerinin kesilmesine sebep
olan her ders için açılacak ilk sınav döneminde bir sınav hakkı
verilir. Bunlardan başarılı olanlar, kayıtları yeniden açılmak
suretiyle 44 üncü maddedeki sınırlar içinde öğrenimlerine devam
ederler. Durumları 44 üncü maddedeki sınırlara uymayanların
öğrenciliğe intibakları ile ilgili esaslar Yükseköğretim Kurulu
tarafından tespit edilir.
Bulundukları yükseköğretim kurumunun bütün derslerini almış
olup birinci fıkrada verilen sınav hakkını kullandıktan sonra
ara sınıf veya son sınıf derslerinden en fazla üç dersten başarısız
olanlara, başarısız oldukları bu dersler için açılacak ilk sınav
döneminde bir sınav hakkı daha verilir. Bunlardan, uygulamalı
dersler dışındaki derslere devam şartı aranmaz.
İkinci fıkrada verilen hakkı da kullanmak suretiyle mezun olmak
için bir tek dersi kalan son sınıf öğrencileri ile halen tek
dersten son sınıfta bekleyenler, bu dersin açılacak yarı yıl
sınavlarına öğrenim harçlarını ödemek kaydıyla, 1992 yılı sonuna
kadar girebilirler. Bu öğrenciler, öğrencilik haklarından yararlanamazlar.
GEÇİCİ MADDE 31 - (Ek:3511 - 10.12.1988) Fakültelerde ve/veya
ilgili enstitülerde lisansüstü eğitime başlamış ancak daha sonra
çeşitli sebeplerle yönetmeliklerde öngörülen süreler içinde
gerekli aşamaları (lisans üstü ders sınavı, yeterlik sınavı
ve tez sınavı gibi) başarı ile tamamlayamayarak kayıtları silinenlere
bu aşamalarda, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 3 ay içinde
başvurmaları halinde bir hak verilir.
GEÇİCİ MADDE 32 - (Ek:3511 - 10.12.1988) Gülhane Askeri Tıp
Akedemisinde okurken bu Kanunun yayımı tarihine kadar disiplin
suçu dışında kalan sebeplerle ilişkisi kesilmiş olanlara da,
bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 3 ay içinde üniversitelerdeki
tıp fakültelerine başvurmaları halinde geçici 30 uncu madde
hükümleri uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 33 - (Ek:3511 - 10.12.1988) Üniversite senatoları
44 üncü maddede öngörülen yönetmeliği, bu Kanunun yürürlüğe
girmesinden itibaren bir ay içinde düzenleyerek yayımlarlar.
GEÇİCİ MADDE 34 - (Ek:KHK/378 - 22.8.1989) Lisansüstü eğitim-öğretim
maksadıyla halen yurt dışında bulunan araştırma görevlileri
hakkında da bu Kanun Hükmünde Kararname'nin 6 ncı maddesi hükümleri
uygulanır
GEÇİCİ MADDE 34 - (Ek:3676 - 1.11.1990) Bu Kanunun yayımı tarihinde
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi bulunan doçentlerin, üyeliklerinin
sona ermesini izleyen bir yıl içinde, ayrıldıkları yükseköğretim
kurumuna başvurmaları halinde geçici 8 inci maddenin 4 üncü
fıkrası hükmünden yararlanma hakları saklıdır.
GEÇİCİ MADDE 35 - (Ek:3676 - 1.11.1990) Bu Kanunun yayımı tarihine
kadar profesörlüğe atanmış veya yükseltilmiş olanlar, 2547 sayılı
Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında bulunan 5 yıl kısmî
statüye geçememe hükmüne tabi değildirler.
GEÇİCİ MADDE 36 - (Ek:3747 - 29.5.1991) 2547 sayılı Kanunun
geçici 8 inci maddesi ile verilen, kadro şartı aranmaksızın
profesörlüğe yükseltilme hakkından yararlanmak üzere 31 Aralık
1989'dan önce müracaat edenlerden bu Kanuna göre profesörlük
için yeniden müracaat ederek talepleri üniversite yönetim kurulunca
olumlu karşılananlar ilgili birimlerdeki profesörlük kadrosuna
öncelikle atanırlar.
GEÇİCİ MADDE 37 - (Ek:3747 - 29.5.1991) 1985/1986 eğitim- öğretim
yılından bu Kanunun yayımı tarihine kadar disiplin suçu dışında
kalan sebeplerle kurumlarıyla ilişkisi kesilmiş veya kesilme
durumuna gelmiş olanlara bu Kanununun yayımı, 1990/1991 eğitim-öğretim
yılı sonunda ilişiği kesilecek olanlara ilişkilerinin kesildiği
tarihten itibaren iki ay içinde ilgili yükseköğretim kurumlarına
başvurmaları şartıyla ilişkilerinin kesilmesine sebep olan her
ders için bir sınav hakkı verilir.
Sınavlar başvuru tarihini izleyen iki ay içinde yapılacak şekilde
ilgili yükseköğretim kurumunca ilan edilir ve uygulanır. Bu
sınavlarda başarılı olamayanlara başarılı olamadıkları dersler
için bir bütünleme sınavı hakkı verilir.
Bütünleme sınavları ilk sınavı izleyen iki ay içinde yapılır.
Bunlardan başarılı olanlar, kayıtları yeniden açılmak suretiyle
44 üncü maddedeki sınırlar içinde öğrenimlerine devam ederler.
Durumları 44 üncü maddedeki sınırlara uymayanların öğrenciliğe
intibakları ile ilgili esaslar Yükseköğretim Kurulu tarafından
tespit edilir.
Bulundukları yükseköğretim kurumunun bütün derslerini almış
olup birinci fıkrada verilen sınav hakkını kullandıktan sonra
ara sınıf veya son sınıf derslerinden en fazla üç dersten başarısız
olanlara, başarısız oldukları bu dersler için açılacak ilk sınav
döneminde bir sınav hakkı daha verilir. Bunlardan, uygulamalı
dersler dışındaki derslere devam şartı aranmaz.
İkinci fıkrada verilen hakkı da kullanmak suretiyle mezun olmak
için bir tek dersi kalan sınıf öğrencileri ile halen tek dersten
son sınıfta bekleyenler, bu dersin açılacak yarıyıl sınavlarına
öğrenim harçlarını ödemek kaydıyla, 1995 yılı sonuna kadar girebilirler.
Bu öğrenciler, öğrencilik haklarından yararlanamazlar.
Gülhane Askeri Tıp Akademisinde okurken 1985/1986 eğitim-öğretim
yılından bu Kanunun yayımı tarihine kadar disiplin suçu dışında
kalan sebeplerle ilişkisi kesilmiş olanlara da bu Kanunun yayımı
tarihinden itibaren iki ay içinde üniversitelerdeki tıp fakültelerine
başvurmaları halinde bu madde hükmüleri uygulanır
GEÇİCİ MADDE 38 - (Ek:3747 - 29.5.1991) Fakültelerde veya ilgili
enstitülerde lisansüstü eğitime başlamış, ancak daha sonra çeşitli
sebeplerle yönetmeliklerde öngörülen süreler içinde gerekli
aşamaları (Lisansüstü ders sınavı, yeterlik sınavı ve tez sınavı
gibi) başarı ile tamamlayamayarak kayıtları silinmiş olanlara
bu aşamalarda, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki ay
içinde başvurmaları halinde bir hak verilir.
GEÇİCİ MADDE 39 - (Ek:3747 - 29.5.1991) Üniversite harçlarını
ödemeyenlerden bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde
borçlarını ödemeleri halinde gecikme zammı ve faizi alınmaz.
GEÇİCİ MADDE 40 - (Ek:3804 - 21.5.1992) Halen eğitim ve öğretim
yapan kurumlarda 1980-1981 eğitim-öğretim yılından bu Kanunun
yayımı tarihine kadar her ne sebeple olursa olsun kurumlarıyla
ilişkisi kesilmiş veya kesilme durumuna gelmiş olanlara bu Kanunun
yayımı tarihinden, 1991-1992 eğitim-öğretim yılı sonunda ilişiği
kesilecek olanlara ilişkilerinin kesildiği tarihten itibaren
iki ay içinde ilgili yükseköğretim kurumlarına başvurmaları
şartıyla ilişkilerinin kesilmesine sebep olan her ders için
bir sınav hakkı verilir. Sınavlar başvuru tarihini izleyen iki
ay içinde yapılacak şekilde ilgili yükseköğretim kurumunca ilan
edilir ve uygulanır. Bu sınavlarda başarılı olamayanlara başarılı
olamadıkları dersler için bir bütünleme sınavı hakkı verilir.
Bütünleme sınavları ilk sınavı izleyen iki ay içinde yapılır.
Yönetmeliklerinde başarılı sayılabilmeleri için öngörülen not
ortalamalarını sağlayamamaları sebebiyle kurumlarıyla ilişkileri
kesilmiş veya 1991-1992 eğitim-öğretim yılında kesilecek olanlara,
not ortalamasını yükseltmek üzere diledikleri dersler için bir
sınav ve bir bütünleme sınavı hakkı verilir.
Bu sınavlarda başarılı olanlar, kayıtları yeniden açılmak suretiyle,
44 üncü maddedeki sınırlar içinde öğrenimlerine devam ederler.
Durumları 44 üncü maddedeki sınırlara uymayanların öğrenciliğe
intibakları ile ilgili esaslar Yükseköğretim Kurulu tarafından
tesbit edilir.
GEÇİCİ MADDE 41 - (Ek:3865 - 17.2.1993) Bu Kanunun 30 uncu
maddesinde öğretim üyeleri için öngörülen emeklilik yaşı, 1992
yılında kurulan veya daha sonra kurulacak olan yeni üniversiteler
veya Yüksek Teknoloji Enstitülerinde görev almaları şartıyla
1998 yılı sonuna kadar 72 yaşın dolduduğu tarihtir.
GEÇİCİ MADDE 42 - (Ek:3908 - 6.5.1993) 1992-1993 eğitim- öğretim
yılı dahil olmak üzere öğrenci katkı payını ödeyemedikleri için
okudukları yükseköğretim kurumları ile ilişkileri kesilen öğrencilerin,
üç ay içinde öğrenci katkı paylarını yatırmak şartıyla, kayıtları
yapılır;
öğrencilik hakları kaldıkları yerden devam eder; ilişkilerinin
kesildiği süreler öğrenim süresine dahil edilmez. Bu öğrencilerden
gecikme zammı ve faiz alınmaz.
44 üncü maddede yapılan değişiklikten yararlanmak üzere 1991-1992
eğitim-öğretim yılı sonunda her ne suretle olursa olsun okullarından
ilişiği kesilen öğrencilere, ilişiklerinin kesilmesine sebep
olan dersler için iki sınav hakkı verilir. Sınavlar başvuru
tarihinden itibaren iki ay içinde ilgili Yüksek Öğretim Kurumu
tarafından ilan edilir ve uygulanır.
Gülhane Askerî Tıp Akademesinde okurken bu Kanunun yayımı tarihine
kadar, her ne sebeple olursa olsun, ilişkisi kesilmiş olanlar
bu kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde başvurmaları
halinde Yükseköğretim Kurulunca okuyacakları tıp fakülteleri
belirlenir. Belirlenen Tıp Fakültesince intibakları yapılır
ve bu öğrenciler 2547 sayılı Kanunun geçici 40 ıncı maddesi
ve bu Kanun hükümlerinden diğer öğrenciler gibi yararlanırlar.
GEÇİCİ MADDE 43 - (Ek: 4111 - 7.6.1995) 44 üncü maddede yapılan
değişiklikten yararlanmak üzere (hazırlık ve ara sınıflar dahil
bütün sınıflarda) 1981-1982 eğitim-öğretim yılından başlamak
üzere bu Kanunun yayımı tarihine kadar her ne sebeple olursa
olsun (kendi isteği ile ayrılanlar dahil)okullarından ilişiği
kesilen öğrencilere (Öğrenci katkı payını ödeyemedikleri için
ilişiği kesilenler dahil), ilişkilerinin kesilmesine sebep olan
bütün dersler için iki sınav hakkı verilir. Sınavlar başvuru
tarihinden itibaren iki ay içinnde ilgili yükseköğretim kurumu
tarafından ilan edilir ve uygulanır. Bu sınavlarda başarılı
olanlar kayıtları yeniden açılmak suretiyle 44 üncü maddedeki
sınırlar içinde öğrenimlerine devam ederler.
Yüksek lisans (master-doktora) öğrenimini görürken, her ne
sebeple olursa olusn (kendi isteği ile ayrılanlar dahil) 1981-1982
eğitim-öğretim yılından başlamak üzere bu Kanunun yayımı tarihine
kadar ilişiği kesilen veya yönetmeliklerinde öngörülen süreler
içerisinde öğrenimlerini tamamlayamayanlara başarısız oldukları
dersler (yeterlik imtihanına girme, master veya doktora tezi
dahil) için iki sınav hakkı tanınır. Bütün derslerden başarılı
oldukları halde yönetmeliklerinde öngörülen not ortalamasını
tutturamadıkları veya doktara sınavına giremediklerinden kaydı
silinen öğrencilere diledikleri üç dersten iki sınav hakkı tanınır
(doktara dahil).
1992-1993 eğitim-öğretim yılından başlamak üzere Gülhane Askerî
Tıp Akademisinde okurken bu Kanunun yayımı tarihine kadar başarısızlıkları
nedeni ile ilişiği kesilmiş olanlar bu Kanunun yayımı tarihinden
itibaren 3 ay içerisinde başvurmaları halinde Yükseköğretim
Kurulunca okuyacakları tıp fakülteleri belirlenir. Belirlenen
Tıp fakültelerince intibakları yapılar ve bu öğrenciler 2547
sayılı Kanunun geçici 40 ıncı maddesi ve bu Kanunun hükümlerinden
diğer öğrenciler gibi yararlanırlar.
Lisans ve lisansüstü öğrencilerinin, bu Kanunun yayımı tarihinden
itibaren üç ay içerisinde ilgili Yükseköğretim Kurumuna başvurmaları
şarttır.
GEÇİCİ MADDE 44 - (Ek: 4249 - 14.5.1997) Devamlı statüye alınmış
olup kısmi statüye geçmek için vaki talepleri reddedilmiş bulunan
profesör ve doçentler, üniversitede bu akademik kadroların birinde
devamlı statüde beş yıl çalışmış olmaları kaydı ile bu Kanunun
yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde kısmi statüye geçme
talebinde bulunabilirler.
GEÇİCİ MADDE 45 - (Ek: 4305 - 14.8.1997) 1994-1995 eğitim-öğretim
yılından başlamak üzere Gülhane Askeri Tıp Akademisinde okurken
bu Kanunun yayımı tarihine kadar her ne sebeple olursa olsun
okullarından ilişiği kesilmiş olanların (yargıya intikal etmiş
disiplin suçu nedeniyle ilişiliği kesilenler hariç), bu Kanunun
yayımı tarihinden itibaren üç ay içerisinde başvurmaları halinde,
Yükseköğretim Kurulunca okuyacakları tıp fakülteleri belirlenir.
Belirlenen tıp fakültelerince intibakları yapılır ve bu öğrenciler
2547 sayılı Kanunun geçici 40 ıncı maddesi ve ilgili hükümlerinden
diğer öğrenciler gibi yararlanırlar.
Halen eğitim ve öğretim yapan kurumlarda; bu Kanunun yayımı
tarihine kadar her ne sebeple olursa olsun kurumları ile ilişkisi
kesilmiş veya kesilme durumuna gelmiş olanlara (master ve doktora
öğrencileri dahil) bu Kanunun yayımı tarihinden, 1996-1997 eğitim-öğretim
yılı sonunda ilişiği kesilecek olanlara ilişkilerinin kesildiği
tarihten itibaren iki ay içinde ilgili yükseköğretim kurumlarına
başvurmaları şartıyla ilişkilerinin kesilmesine sebep (vizeli
veya vizesiz) olan her ders için iki sınav hakkı verilir. Sınavlar
başvuru tarihini izleyen iki ay içinde yapılacak şekilde ilgili
yükseköğretim kurumunca ilan edilir ve uygulanır. Bu sınavlarda
başarılı olamayanlara başarılı olamadıkları dersler için bir
bütünleme hakkı verilir. Bütünleme sınavları ilk sınavı izleyen
iki ay içinde yapılır.
GEÇİCİ MADDE 46 - (Ek: 4584 - 22.6.2000) Yükseköğretim kurumlarında;
hazırlık ve ara sınıflar dahil bütün sınıflarda ön lisans ve
lisans düzeyinde öğrenim yapan öğrencilerden, 12 Eylül 1980
tarihinden 1999 - 2000 öğretim yılı sonuna kadar, her ne sebeple
olursa olsun ilişkileri kesilmiş veya kesilme durumuna gelmiş
öğrencilere ilişkilerinin kesilmesine sebep olan bütün dersler
için devam, iki sınav ve bütünleme hakkı verilir (Öğrenciler,
daha önce başarısız oldukları kaldırılan derslerin yerine kurumlarınca
konulacak muadil başka derslerden sınava girerler.).
Öğrencilerin bu sınavlarda başarılı olmaları halinde öğrenciliğe
intibakları yapılır. Öğrenciler, öğrencilik haklarının devamı
için yürürlükteki kanun ve kanunlara uygun ilgili mevzuata uymak
zorundadır.
Birinci fıkradaki haklar saklı kalmak kaydıyla, uygulamalı
eğitim-öğretim yapan okullardan ayrılan öğrencilere, devam edemedikleri
dersler ve uygulamalar için ilgili yükseköğretim kurumunca devam
imkanı sağlanır. Bu öğrenciler için yönetmeliklerindeki devam
şartını tamamladıktan sonra Kanunun öngördüğü sınav süresi başlar.
Sınıf geçme sistemi uygulayan yükseköğretim kurumlarında en
çok üç dersten başarısız olup bir üst sınıfa geçemeyen öğrencilere;
üst sınıfa devam etme ve alt sınıfta başarısız oldukları dersler
için iki sınav ve bir bütünleme hakkı verilir. Not ortalaması
sebebiyle sınıf geçemeyen veya mezun olamayan öğrencilere, istedikleri
üç dersten not yükseltmek için bir sınav hakkı tanınır.
2547 sayılı Kanunda öngörülen azami öğrenim sürelerini doldurdukları
için, kurumları ile ilişkileri kesilen öğrencilere; alamadıkları
dersler için, bir defaya mahsus olmak üzere devam etme ve sınav
hakkı tanınır. Bu öğrencilere normal öğrenim sürelerine ilave
olarak iki yıl ek süre verilir. Öğrenimlerine devam eden öğrencilerden
dönem veya yıl kaybetme durumunda olanlar da bu haktan yararlanırlar.
Bu öğrencilere istemeleri halinde derslere devam hakkı tanınır.
Bunlardan ara sınav şartı istenmez. Diğer öğrencilerle birlikte
final ve bütünleme sınavlarına girerler.
Sınavlara girecek öğrencilerin hakları, hukuk dışı herhangi
bir sebeple engellenemez. Belirtilen müracaat süreleri içerisinde
askerlik süresi gelmiş olanlar, bu Kanun hükümlerine göre verilmiş
hakları kullandıkları takdirde tecilli sayılırlar. Halen askerlik
görevini yapmakta olanların terhislerinden sonraki iki ay içerisinde
müracaat hakları saklıdır. Gözlem altında veya tutuklu bulunanlar,
bu hallerinin sona ermesini takip eden iki ay içerisinde müracaat
ettikleri takdirde, bu Kanun hükümleri çerçevesinde haklarını
kullanabilirler.
Üniversitelerin çeşitli bölümlerinde ve konservatuvarlarda
dışarıdan bitirme sınavlarına girerek öğrenimlerine devam eden
ancak bu sınavların kaldırılması ile okullarını bitirememiş
veya başarısız duruma düşmüş öğrenciler de bu Kanunda diğer
öğrencilere tanınan sınav haklarından yararlanırlar.
1997 - 1998 eğitim-öğretim yılından başlamak üzere Gülhane
Askeri Tıp Akademisinde okurken bu Kanunun yayımı tarihine kadar
her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilmiş olanların (yargıya
intikal etmiş ve disiplin suçu nedeniyle ilişiği kesilenler
hariç) bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde
başvurmaları halinde, Yükseköğretim Kurulunca, okuyacakları
tıp fakülteleri belirlenir. Belirlenen tıp fakültelerince intibakları
yapılan öğrenciler, 2547 sayılı Kanunun geçici 40 ıncı maddesinin
ilgili hükümlerinden diğer öğrenciler gibi yararlanırlar.
Yukarıdaki haklardan yararlanmak isteyenlerin bu Kanunun yayımı
tarihinden itibaren iki ay içerisinde ilgili yükseköğretim kurumuna
başvurmaları şarttır.
Geçici Madde 47 - (Ek: 4584 - 22.6.2000) 1988 - 1989 öğretim
yılından 2000 yılı sonuna kadar, lisansüstü öğrenim görürken,
her ne sebeple olursa olsun kurumları ile ilişiği kesilen öğrencilere
başarısız olduğu dersler için iki sınav hakkı; yüksek lisans
öğrencileri için bir yıl, doktora öğrencileri için de iki yıl
tez hazırlama süresi verilir. Ayrıca 1996 - 1997 öğretim yılı
başlangıç tarihine kadar yabancı dil sınavına giremeyenler ve
ilgili kanunun yürürlük tarihine kadar yabancı dil şartını yerine
getiremeyerek kaydı silinen öğrenciler, yeniden kayıt yaptırabilirler.
Doktora yeterlilik sınavına girebilmek için, yabancı dil sınavında
başarısız olanlara üç sınav hakkı tanınır.
Yardımcı doçentlik kadrosunda görev yapan öğretim elemanlarının
çalışma sürelerindeki sınırlama kaldırılmıştır.
1996 yılından itibaren yüksek lisans ve doktora yabancı dil
sınavında 100 puan üzerinden 50 (elli) ve daha yukarı, doçentlik
yabancı dil sınavında ise 65 (altmışbeş) ve daha yukarı puan
veya Üniversitelerarası Kurul tarafından kabul edilen ve Yükseköğretim
Kurulu tarafından uluslararası alanda geçerli sayılan diğer
yabancı dil sınavlarından bunlara denk puan alanlar başarılı
sayılırlar.
Lisansüstü öğrencilik sıfatını yeniden kazananlar, bu hakkı
kazandıkları tarihten itibaren araştırma görevlisi olanlar,
araştırma görevliliği kadrosuna yeniden atanırlar. Çalıştıkları
üniversitenin bulunduğu şehir dışındaki başka bir üniversitede
lisansüstü eğitim-öğretim programına kayıtlı iken, kayıt-kabul
işlemlerinden sonra yürürlüğe girmiş Yükseköğretim Kurulu karar
ve talimatlarına göre kaydı silinenler, bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren iki ay içinde müracaat etmeleri halinde
öğrenimlerine kaldıkları yerden devam ederler. Bu Kanundan yararlanmak
üzere müracaat eden öğrencilerden askerlik erteleme süreleri
sona erenlerin askerlikleri, bir defaya mahsus olmak üzere bir
yıl daha ertelenir.
1988 - 1989 öğretim yılından 2000 yılı sonuna kadar; sanatta
yeterlilik, tıp fakülteleri veya tıpta uzmanlık alanlarında
başarısız olanlara, kendi isteği ile ayrılanlara veya eğitimini
kesintiye uğratanlara, istemeleri halinde, başarısız oldukları
derslerden laboratuvar ve uygulamalı derslere devam ve ayrıca
eksik rotasyonlarını tamamlamaları şartı ile iki sınav hakkı
tanınır.
Yurt dışına yüksek lisans ve doktora yapmak üzere gönderilen,
yurt dışında yüksek lisans ve doktora için kalmaları gereken
süre içerisinde her ne sebeple olursa olsun çalışmanın hangi
aşamasında olursa olsun Türkiye'ye dönmüş veya çağrılmış olanlar
veya yurt dışında kalması gereken süre dolduğu için geri gelmek
zorunda kalan ve Türkiye'de görevleri ile ilişkileri kesilen
öğrencilere; iki, doktora eğitimi için dört yarı yıl Yükseköğretim
Kurulunun Türkiye'de belirleyeceği üniversitelerde öğrenimlerine
devam hakkı tanınır.
Yukarıdaki haklardan yararlanmak isteyenlerin bu Kanunun yürürlük
tarihinden itibaren kurumlarına iki ay içerisinde müracaatları
şarttır.
Geçici Madde 48 - (Ek: 4584 - 22.6.2000) 1989 - 1990 eğitim-öğretim
yılı başından, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar, yükseköğretim
kurumlarının hazırlık sınıfı, önlisans ve lisans eğitim-öğretim
programları ile yüksekokulların herhangi bir sınıfında kayıtlı
öğrencilerin, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu ve bu Kanuna
atıf yapan Yüksek Öğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği
hükümlerine göre aldıkları disiplin cezaları, bütün sonuçları
ile kaldırılmıştır. Bunların sicil dosyalarındaki cezai kayıtlar,
ilgililerin müracaatı aranmaksızın dosyalarından çıkarılır.
GEÇİCİ MADDE 49.- (Ek: 4629 - 21.2.2001 / m.5 - Yürürlük m.8)
Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Fonunun
her türlü gelir ve gideri, nakit bakiyesi, demirbaşları, kadrosuyla
birlikte personeli, taşınır ve taşınmaz malvarlıkları, alacakları,
borçları ve yükümlülükleri ÖSYM Döner Sermaye İşletmesine devredilmiştir.
ÖSYM Döner Sermaye İşletmesi için ilk sermaye olarak öngörülen
birtrilyon lira, devredilen nakit bakiyesinden karşılanır.
Geçici Madde 4- (Ek: 2880 - 17.8.1983) Tıp ve diş hekimliği
gibi uygulama alanları, üniversite içinde olmayan bilim alanlarında
görevli profesör ve doçentler kısmi statüde olmalarına rağmen,
1990 yılı sonuna kadar, bölüm, anabilim, anasanat, bilim ve
sanat dalları yöneticiliklerine atanabilirler. Ancak bu gibiler,
Devlet memurları gibi haftalık mesai süresine tabidirler.
Geçici Madde 5- (Ek: 2880 - 17.8.1963) 28.3.1983 tarih ve 2809
sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesi ile yükseköğretim kurumlarında
öğretim görevlisi ve geçici 3 üncü maddesi ile yükseköğretim
kurumlarında öğretim görevlisi ve geçici olarak istihdam edilen
öğretmenlerin istihdam edilen öğretmenlerin istihdam süresi
30.6.1984 tarihine kadar uzatılmıştır. Bu tarihe kadar, ilgili
bakanlığa dönmek için talepte bulunanlar ile yükseköğretim kurumlarında
itstihdamlarına ilgili üniversite yönetim kurulu önerisi ve
rektörün onayı ile gerek görülmeyenler; ilgili bakanlıklara
kadroları ile birlikte iade edilirler veya üniversitenin önerisi
veya doğrudan Yükseköğretim Kurulunun kararı li ebir başka üniversiyete
veya bağlı birimlerine kadroları ile birlikte nakledilebilirler.
Geçici Madde 1 -(Ek: 3248 - 25.12.1985)Bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten önce açılmış kamu davaları ile sonuçlanmış
soruşturma işlemleri geçerli olup, bulunduğu aşamadan itibaren
uygulamaya devam olunur.
Sonuçlanmamış soruşturmalara bulunduğu safhadan itibaren bu
Kanun hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 2 - (Ek: 3248 - 25.12.1985) Bu Kanunun yürürlüğe
girmesinden önce, 1984 - 1985 yıllarında kaydı silinen veya
silinme durumuna gelmiş olan ve Geçici 1 inci madde kapsamı
dışında bulunan öğrencilerden;
A) Birinci sınıf veya birinci ve ikinci yarı yıl öğrencileri,
takip etmekte oldukları bütün dersleri verip de sadece veremedikleri
tek dersleri kalmışsa, ilgili oldukları öğretim kurumuna üç
ay içinde müracaatları halinde bu tek dersin açılacak ilk yarı
yıl sonu sınavına ve bütünlemesine bir defaya mahsus olaması
halinde öğrenciler sadece uygulamalara devam etmek zorundadırlar.
B) Birinci sınıf dışında diğer sınıflardan ara sınıflardan
ara sınavları dahi her yarı yıl veya tam yıl sınavlarında yalnız
üç dersten başarısız oldukları için ilişkileri kesilme durumunda
bulunan veya ilişkisi kesilmiş olanlar, başarısız oldukları
o üç dersi sadece bir defaya mahsus olma üzere bu Kanun hükümlerine
göre üç ay içinde kurumlarına müracaatları halinde alma hakkın
tanınır.
Geçici Madde - (KHK/260 - 12.8.1986) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin
yürürlüğe girmesinden önce Ankara, İstanbul, İzimir illeri dışındaki
bir üniversitede görevli iken, profesör olarak bir başka üniversiteye
atanan öğretim üyeleri bir yıl içinde başvurmaları ve önceki
kurumlarında boş profesör kadrosunun bulunması şartıyla parofesörlüğe
atanmadan önce görev yaptıkları yüksek öğretim kurmlarına dönebilirler.
Ankara, İstanbul ve İzmir dışındaki bir üniversitede doçent
olup, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte
bir başka üniversitede profesörlüğe yükseltilmek ve atanmak
için başvuranların, başvurdukları üniversitece yapılmakta olan
profesörlüğe lükseltilme ve atanma işlemleri halen görevli oldukları
üniversitenin talebi ve kendi müracaatları üzerine, kendi kurumlarında
yürütülmüş sayılır. Bu üniversitede boş kadro bulunması şartıyla
atamaları ilgili rektörlüklerin teklifi üzerine Yüksek Öğretim
Kurulunca yapılır.
Geçici Madde - (KHK/301 - 2.12.1987) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin
yürürlüğe girdiği tarihi izleyen aybaşından itibaren, 2547 Sayılı
Kanun ile, bu Kanunun ek ve tadilleri uyarınca 1987 yılı Aralık
ayında ad çekme işlemine tabi olanlar ile herhangi bir nedenle
kurul üyeliğinden ayrılanların yerine, bu Kanun Hükmünde Kararnameye
göre seçimler ve atamalar yapılır. Bu suretle seçilenler ve
atananlar, seçildikleri ve atandıkları tarihi izleyen aybaşında
göreve başlarlar. Bunlar dışında kalan üyelerin görev süreleri
31.12.1988 gününe kadar devam eder. Bu üyelerden, Yürütme Kurulu
üyeliğine seçilmeyen ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ile
irtibatları devam edenler, istekleri halinde bir ay içinde kamu
kurum ve kuruluşlarında mükteseplerine uygun kadroya atanırlar
ve bunlar hakkında 6 ncı maddenin (d) fıkrasının ikinci bendi
hükümlerine göre toplantıya katılma (huzur hakkı) emekli olanlar
ile kamu kurum ve kuruluşlarına atanmayanlar hakkında ise, bu
süre içinde 6 ncı maddenin (d) fıkrasının birinci bendine göre
aylık ödemeye devam olunur.
Yükseköğretim Kurulu Üyeliğine seçilmeleri nedeniyle kurumları
ile ilişkileri kesilenlerden Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
ile irtibatları devam edenler, üyelik görevinin sonunda, istekleri
halinde bir ay içinde kamu kurum ve kuruluşlarında mükteseplerine
uygun görevlere atanırlar. Bunlar hakkında bu Kanun Hükmünde
Kararname hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 2 - (Ek: KHK/301-2.12.1987)Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde 1 inci maddedeki
esaslara göre yürütme kurulu oluşturulur.
Geçici Madde 1 - (3614 - 7.3.1990) 12.3.1986 tarihli ve 3268
sayılı, 9.4.1987 tarihli ve 3347 sayılı, 12.10.1988 tarihli
ve 3479 sayılı ve 1.6.1989 tarihli ve 3569 sayılı Kanunlarla
Bakanlar Kuruluna verilen Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu için, bu Kanunlarla verilen
süre bitimine kadar geçerlidir.
Geçici Madde 1 -(3670 - 25.10.1990) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden
önce yükseköğretim kurumlarında kılık ve kıyafet ile ilgili
olarak verilmiş her türlü disiplin cezaları bütün hüküm ve sonuçlarıyla
birlikte ortadan kalkar.
Geçici Madde 2 - (3670 - 25.10.1990) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden
önce 2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca kurumlarda
görev almış olanlar için görevlendirdikleri sürece üst yönetim
kadrolarında görev verilemeyeceğine dair hüküm uygulanmaz.
Geçici Madde 3 - (3670 sayılı Kanunla ilgili olup Kanun metnine
işlenmiştir.)
Geçici Madde 4 - (3670 - 25.10.1990) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce, 19.4.1990 tarihli 422 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
maddelerine göre yapılan işlemlerin bu Kanuna uygun olmayanları,
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren geçersiz olurlar.
Geçici Madde 1 - (3708 - 3.4.1991) (Anayasa Mahkemesinin 29.6.1992
gün ve E.1991/21 - K.1992/42 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
Yeni kurulan Devlet Üniversite ve yüksek teknoloji enstitülerinin
kurucu rektörleri iki yıl için, Milli Eğitim Bakanı ve Başbakanın
önereceği 3 isim arasından Cumhurbaşkanınca atanır.
Geçici Madde 2 -(3826 - 1.7.1992) Bu Kanunun yayımı tarihinde
görev başında bulunan üniversite rektörlerinin görevleri, yeni
rektörlerin seçimini takip eden 15 inci günde sona erer.
Geçici Madde 1 - (4498 - 28.12.1999) (Anayasa Mahkemesinin,
5 Ocak 2001 tarih 24278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 13.9.2000
gün E.2000/14 K.2000/21 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
YÜRÜRLÜK
MADDE 67 - Bu kanunun;
a. 5 inci madde (ı) fıkrasında yer alan ve beden eğitimi veya
güzel sanat dallarından biri ile yabancı dilin zorunlu ders
olarak programlanması ve icra edilmesine dair hükmü 1983-1984
eğitim-öğretim yılında,
b. 30 uncu maddesi 1985 yılında,
c. 46 ncı maddenin öğrencilerden harç alınmasına ilişkin hükümleri
1982-1983 eğitim-öğretim yılında,
d. Diğer hükümleri yayımı tarihinden yürürlüğe girer.
YÜRÜTME:
MADDE 68- Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.