Bekirhoca.com

Avrupa Birliği'nin Sosyal Politikaları ve Türkiye'nin Uyum Çalışmaları

Avrupa Birliği (AB), sosyal politikalar ve istihdam konulu müzakere başlığını, ilgili AB müktesebatı dağılımı da gözönüne alınarak; iş hukuku, sosyal diyalog, kadın ve erkekler arasında eşit muamele, ırkçılığa karşı mücadele, istihdam, sosyal güvenlik, yaşlılar ve dışlanma, kamu sağlığı, iş sağlığı ve iş güvenliği perspektifinde değerlendirmektedir.

AB’nin iş hukuku açısından düzenlemeleri temel olarak toplu işten çıkarmalar, işletmenin devri veya ödeme aczine düşmesi hâlinde çalışanların korunması, çalışanların bilgilendirilmesi, çalışma saatleri, esnek çalışma, çalışan gençlerin işyerinde korunması konuları üzerinde odaklanmaktadır. Bu konulara ilişkin olarak, ülkemizde başta 1475 sayılı İş Kanunu olmak üzere çalışma mevzuatının esaslarını koyan çok sayıda yasal düzenlemeye atıfta bulunulabilmesi mümkün olmakla birlikte, bu mevzuatın çeşitli konular itibariyle AB müktesebatı içeriği ile uyumlaştırılması ihtiyacı da vardır. Bu çerçevede son dönemde İş Güvencesi Yasa Tasarısı yayınlanmış olup, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, işçi ve işveren kesimi tarafından belirlenen akademisyenlerden oluşan bir Bilim Kurulu da AB düzenlemelerini de dikkate alan bir mevzuat çalışmasını sürdürmektedir.

AB açısından sosyal diyalogun işlemesinin göstergelerinden biri olarak kabul edilen Ekonomik ve Sosyal Konsey 2001 yılı Nisan ayında oluşturulmuş, Konsey ise ilk toplantısını Aralık 2002’de gerçekleştirmiştir. Öte yandan, serbest bölgelerde grev ile ilgili sınırlama Ağustos 2002’de kaldırılmıştır. Ancak, AB politikaları ile tam uyumun sağlanması için sendikal haklar, toplu sözleşmeye dahil çalışanların oranının artırılması, sosyal diyalogun işletme düzeyinde uygulanması gibi İlerleme Raporu’nda yer almış olan hususlarda gelişme kaydedilmesi ihtiyacı bulunmaktadır.

Kadın ve erkek arasında eşit muameleye ilişkin olarak işe alınma, meslekî eğitime giriş ve çalışma koşulları gibi AB prensipleri ulusal mevzuatımızca karşılanmaktadır. Öte yandan, "aile reisi" kavramının kaldırılmasına ilişkin olarak Medenî Kanunda yapılan düzenleme ile önemli bir gelişme kaydedilmiştir. "Doğum İzinlerinin Yeniden Düzenlenmesine İlişkin Kanun Tasarısı Taslağının yasalaşması ise, bu alanda uyum adına önemli bir diğer adım niteliği taşıyacaktır. Sosyal güvenlik alanında kadın ve erkeğe muamele eşitliği konusunda uyumlaştırma için de gerekli çalışmalar sürdürülmektedir.

Irkçılığa karşı mücadele çerçevesinde ise, ırkçılık ve yabancı düşmanlığı dahil her türlü ayrımcı muamelenin Anayasa’da yasaklanmış olması son derece önemli bir yer tutmaktadır.

Sosyal politikalar çerçevesinde en önemli hususlardan biri olma niteliği taşıyan istihdam konusunda ise Türkiye İş Kurumunun yeniden yapılandırılması amaçlı yasal düzenlemenin henüz yasalaşmamış olması önemli bir eksiklik olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, Avrupa İstihdam Politikasına uyum ve ulusal istihdam politikasının geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla Ekim 2002’de tamamlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Sistemi Ulusal Gözlemevi Raporu’nun AB politikalarına uyum perspektifinde önemli bir rol oynayacağı düşünülmektedir.

İş sağlığı ve güvenliği konusunda AB müktesebatına paralel bir şekilde hazırlanan ikincil mevzuatın yayınlanması ile birlikte uyum açısından önemli bir gelişme kaydedilmesi mümkün olacaktır. Sosyal güvenlik sisteminde malî dengenin sağlanması ve farklı sosyal güvenlik kurumları arasında etkin bir eşgüdümün kurulması gereği İlerleme Raporunda da vurgulanmakta olup, sosyal güvenlik kurumlarına (SSK, BAĞ-KUR, İŞKUR) ilişkin yasal düzenlemelerin tamamlanması önemli bir gelişme sağlayabilecektir.

Kamu sağlığı konusunda, bulaşıcı hastalıklarla ve kanserin kontrolü ile ilgili olarak önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bununla birlikte özellikle gözlem, uyarı ve acil müdahale çalışmalarının hızlandırılması gereği İlerleme Raporunda vurgulanmaktadır. Yaşlılar ve diğer risk gruplarına yönelik sosyal yardım hizmetleri açısından ise faaliyet gösteren kurumların ve yürütülen programların iyileştirilmesi ve eşgüdümün güçlendirilmesi gereksinimi vardır.

Nurşen NUMANOĞLU
T.C Başbakanlık AB Genel Sekreterliği Sektörel ve Bölgesel Politikalar Başkanı

 

* Makale içinde geçen değerlendirmeler yazarına ait olup, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği'nin görüşü niteliği taşımamaktadır.

Geri Git

Bekirhoca.com